"ЭКО АЛТАН ЗААМАР" компани уурхайгаа улсын комисст хүлээлгэж өгөлгүй үйл ажиллагаа явуулж байжээ

Тодруулбал, МХЕГ-аас "ЭКО АЛТАН ЗААМАР" компанид шалгалт хийж, дүгнэлт гаргалаа. Дүгнэлтээ УУХҮ-ийн сайдад хүргүүлсэн. Энэхүү компани нь улсын комисст уурхайгаа хүлээлгэж өгөлгүйгээр үйл ажиллагаа явуулж байсан. Мөн техник эдийн засгийн үндэслэлийг шинээр 

"Ц.Элбэгдоржийн өрөөнөөс биш Дүрслэх урлагийн бүтээл цуглуулагчдын архиваас 8-9 зураг авсан"

 Монгол Улсын Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдоржийн хамаарал бүхий галлерейд ЭЦА-наас нэгжлэг хийж, арав гаруй уран зураг хураан авсан. Одоогоор шалгалтын ажиллагаа хийгдэж, "Их тэнгэр"-ээс алдагдсан зургууд мөн эсэхийг шалгаж байгаа юм. 

ЗХЖШ-ын даргаар А.Ганбатыг томиллоо

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Зэвсэгт хүчний жанжин штабын даргаар хошууч генерал А.Ганбатыг томилох саналаа Улсын Их Хуралтай зөвшилцөхөөр хүргүүлсний дагуу өнөөдөр Улсын Их Хурлын холбогдох байнгын хороо болон чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар тус саналыг хэлэлцэн, дэмжлээ.

ЗГ: Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ нарыг эрүүдэн шүүсэн гэх бичлэгийг үзэж, ил болгох ёстой гэсэн шийдвэр гаргажээ

Засгийн газар өнөөдөр ээлжит бус хуралдлаа. Ингэхдээ С.Зориг агсны хэргийн материалтай холбоотой нууцын зэрэглэлтэй асуудлыг хэлэлцсэн байна. Учир нь өчигдөр ХЗДХ-ийн сайд Ц.Нямдорж сэтгүүлчдэд мэдээлэл өгч, С.Зоригийн амь насыг хөнөөсөн хэрэгт ял сонссон Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ нарыг эрүүдэн шүүж, хилсээр ял оноосон. Тиймээс ХЗДХ-ийн сайдын хувьд ар гэрийнхнээс нь уучлал гуйж, тэднийг гаргатал явах болно гэсэн юм. 

Оюутолгойг шалгах ажлын хэсэг тайлангаа Үндэсний Аюулгүй Байдлын Зөвлөлийн гишүүдэд хүргүүлжээ

УИХ-ын даргын 2018.03.23-ны 57 дугаар захирамжаар Оюутолгой ордыг ашиглах хөрөнгө оруулалтын гэрээний хэрэгжилтийг шалгаж, санал хүсэлт гаргах үүрэг бүхий ажлын хэсгийг байгуулж, 2018.05.03-ны 93 дугаар захирамжаар Ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнд өөрчлөлт оруулж, Ахлагчаар нь УИХ-ын гишүүн Д.Тэрбишдагва ажилласан юм.

Халуун сэдэв

МҮОХ-ны ерөнхийлөгчийн хууль бус эсэхийг тогтоох шүүх хурал Д.Загдсүрэнгийн хүсэлтээр хойшилжээ

Хан-Уул дүүргийн иргэний хэргийн анхан шатны шүүхэд 2017 онд болсон Олимпийн чуулганаар МҮОХ нь Ерөнхийлөгчөө хууль бусаар сонгосныг хүчингүй болгох иргэн Э.Мөнх-Очирын нэхэмжлэлтэй шүүх хурал өнөөдөр хуралдсан ч иргэн Д.Загдсүрэнгээс эрх ашиг нь хөндөгдөж байгаа тул өөрийг нь гуравдагч этгээдээр татан оролцуулах хүсэлт гаргасны улмаас 3 дахь удаагаа хойшилжээ. Шүүх хурал 4 дүгээр сарын 10-нд хуралдах тов гарчээ. Шүүх дээр маргаантай асуудал үүссэний улмаас МҮОХ нь жил тутам хуралдуулах ёстой гишүүдийн хурлаа 1-р сарын 25-ны өдөр зарласан ч хуралдуулж чадаагүй юм. Ерөнхийлөгч Д.Загдсүрэн нь өнгөрсөн оны 12 дугаар сар, энэ оны нэгдүгээр сард өөрийн хүсэлтээр чөлөөлөгдөх өргөдлөө өгснийг тус хурлаар хэлэлцэх тов гараад байсан билээ. МҮОХ-ноос гишүүдийн хурлыг 3 дугаар сарын 29-ний өдөр хуралдуулахаар дахин зарласан ч шүүх дээр үүссэн маргааны улмаас хуралдах эсэх нь эргэлзээтэй байна. Мөн өнгөрсөн оны 12 дугаар сард Олимпизмыг аврах хөдөлгөөн ТББ-ын тэргүүн Ч.Бат-Эрдэнээс Олон улсын олимпийн хорооны Ёс зүйн комиссын дарга Бан Ги Мүүнд хандан Д.Загдсүрэнг эрүүгийн хэрэгт ял шийтгэгдсэн тул алба хаших эрхгүй хэмээн шалгуулах хүсэлтийг гаргасан байдаг. Ер нь сүүлийн үед Олимпийн хорооны дүрэм, ёс зүйн асуудлаар дотооддоо ихээхэн маргаантай байгаа юм. Уг маргаантай байдал 2014 оноос хойш буюу МҮОХ-ны Ерөнхийлөгч Д.Загдсүрэн нь эрүүгийн хэрэгт ял шийтгэгдснээс хойш өдийг хүртэл үргэлжилсээр байна. 2020 оны Токиогийн олимпийн наадмаас өмнө маргаанаа цэгцлэхгүй бол Монгол Улсын олимпийн баг тамирчдад нөлөөлөх эрсдэлтэйг анхааруулж мэдэгдэл хийж байсан тохиолдол ч бий.

Гэртээ ганцаараа үлдсэн хүү цонхоор харж байгаад унаж, гадаа осгож нас баржээ

Зургаан настай хүү золгүй байдлаар амиа алдсан харамсалтай хэрэг Баянзүрх дүүрэгт гарчээ. Гэртээ ганцаараа, гаднаасаа цоожтой байсан хүү  цонхоор унаж, осгож нас барсан байна.  Энэ талаар ЦЕГ-ийн хэвлэл мэдээллийн төвөөс тодруулахад, 2019 оны 03 дугаар сарын 21-ний өдөр 11 цагт БЗД-ийн 13 хороонд “””Офицер захын хажууд нэг жоохон хүүхэд машин доогуур хэвтэж байна”” гэсэн дуудлага мэдээллийг тухайн хоро

Казах иргэдийн төлөөлөлтэй уулзаж, баярын мэндчилгээ дэвшүүллээ

Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар Наурызын баярыг тохиолдуулан казах түмний төлөөллийг хүндэтгэн хүлээж авч, Монголынхоо нийт казах иргэдэд баярын мэндчилгээ дэвшүүллээ. Тэрбээр “Монгол Улсын төр, засаг энэ өдрийг казах түмний өв соёлыг хадгалан хөгжүүлэх, түгээн дэлгэрүүлэх, хүндэтгэн эрхэмлэх, үйл бүтээлээ дүгнэн цэгнэх, хөгжил дэвшлийн ирээдүйг угтан тодорхойлох утгаар тэмдэглэсээр ирсэн билээ. Баярын өдрийг тохиолдуулан хөдөлмөр зүтгэл, бүтээн байгуулалтын бахархалт түүхийг бүтээсэн төр, нийгмийн зүтгэлтэн, урлаг соёлын алдартан, хөдөлмөрийн сайчууд, эрдэмтэн мэргэд, азай буурал Аксакалуудынхаа амар мэндийг айлтгая” гэлээ. Түүнчлэн бид Монгол гэдэг нэгэн гэр бүлийн гишүүд. Тиймээс Монгол Улсаа хөгжүүлэхийн төлөө эвийн хүчийг нийлүүлэн, эрдэм ухаанаа нэгтгэн ажиллаж, их амжилтад хүрнэ гэдэгтээ эргэлзэхгүй байна. Монголын казахуудын олонхи нь амьдран суудаг Баян-Өлгий аймагт ажилгүйдэл, ядуурлыг бууруулж, нийгмийн хамгааллын зохистой бодлогыг хэрэгжүүлэн, үйлдвэрлэлийг хөгжүүлж, эдийн засгийн хүчин чадлыг нэмэгдүүлэхийн зэрэгцээ казахчуудын эх хэлээрээ сурах, мэдээлэл авах, шашнаа шүтэх, ялгаварлан тусгаарлагдахгүй байх зэрэг эрхийг хангах бодлогоо Монголын төр, засаг тууштай хэрэгжүүлсээр байх болно гэдгийг онцлон тэмдэглэлээ.   УИХ-ын дарга Г.Занданшатар Баян-Өлгий аймгаас УИХ-д сонгогдсон гишүүдийн санаачилга, хүсэлтийн дагуу энэ онд баруун бүсийн босоо тэнхлэгийн Цагааннуур-Улаанбайшинт чиглэлийн 25.8 км замыг ашиглалтад оруулах, Хашаатын даваа-Толбо сум чиглэлийн замыг дуусгах, Асгатын мөнгөний ордыг “Эрдэнэс-Монгол” компанид шилжүүлж, эдийн засгийн эргэлтэд оруулах шийдвэр гаргасныг тэмдэглээд, төр, засгаас хэрэгжүүлж буй эдгээр болон бусад томоохон бүтээн байгуулалтын арга хэмжээ баруун бүс нутгийн ард иргэд, түүний дотор казах түмний амьжиргааг сайжруулж, орлогыг нэмэгдүүлэх, тогтвортой ажлын байр бий болгоход чухал түлхэц болно гэлээ. Уулзалтад УИХ-ын гишүүн, Барилга, хот байгуулалтын сайд, гавьяат эдийн засагч Х.Баделхан, Зам тээврийн сайд асан, гавьяат тээвэрчин Р.Сандалхан, соёлын гавьяат зүтгэлтэн, зохиолч Т.Солтан, гавьяат багш Ж.Хазира, гавьяат тамирчин, улсын харцага О.Бахыт, гавьяат барилгачин Б.Мадет, үйлчилгээний гавьяат ажилтан Х.Хайсанай, аж үйлдвэрийн гавьяат ажилтан Т.Халипа, Хууль сахиулахын их сургуулийн доктор, профессор, хурандаа А.Муратхан, МУИС-ийн багш, профессор Б.Алтынгул, өндөр настан Т.Жавартай, бизнесмэн Х.Смайл, сэтгүүлч Х.Досан нарын зэрэг хүмүүс оролцов. Зочдыг төлөөлж үг хэлсэн хүмүүс үндэсний баярыг нь тохиолдуулан хүлээн авч уулзаж байгаад УИХ-ын дарга Г.Занданшатарт талархал илэрхийлээд, та бүхний сахилга хариуцлагыг бэхжүүлж, шударга ёсыг тогтоох чиглэлээр хийж буй шинэчлэлийн зорилт, үйл ажиллагааг бид ямагт дэмжих болно

Хойд эцэгтээ зодуулсан хүү гурван хагалгаанд орж, одоогоор ухаангүй байна

Баянгол дүүрэгт гуравдугаар сарын 11-нд дөрвөн настай хүүг хойд эцэг нь зодож биед нь хүнд гэмтэл учруулсан хэрэг гарсан. Хүүгийн ээж энэ харгислалын талаар цагдаагийн байгууллагад өргөдөл гарган хүүхдийн 108 утсанд дуудлага мэдээлэл өгсөн байдаг. Одоогийн байдлаар хүүгийн биеийн байдал сайнгүй, ухаан ороогүй байдалтай ГССҮТ-д хэвтэн эмчлүүлж байгаа юм. Хүүд эмнэлэгт хэвтсэнээс нь хойш нийт гурван удаагийн хагалгаа хийсэн бөгөөд яс бэхлэх хагалгаа болон нарийн гэдэсний үхэжсэн хэсгийг тайрах хагалгааг хийсэн байна.  Хагалгаа амжилттай болсон ч одоогоор ухаан ороогүй байгаа аж. Хагалгааны талаар эмчээс нь тодруулахад, "Хүнд хагалгаа байсан ч хүү даваад гарсан

ХААН Банкны Жижиг дунд бизнес эрхлэгчдийг дэмжих төв үүдээ нээлээ

Жижиг дунд бизнес эрхлэгчдэд томоохон боломж, гарц нээж өгч, бүх талын дэмжлэг туслалцаа, цогц үйлчилгээ санал болгох нэгэн чухал төвийг ХААН Банк өнөөдөр албан ёсоор нээлээ. Бизнес эрхлэгч харилцагчдадаа өдөр тутам тулгардаг асуудлуудад нь нэг бүрчлэн зөвлөгөө өгөх, интернэт орчин бүхий номын сангаар үйлчлэх, тав тухтай ажлаа явуулах хамтын оффис санал болгох, менежментийн төрөл бүрийн сургалтад хамруулах гэхчилэн Жижиг дунд бизнес эрхлэгчдийг дэмжих төв цогц үйл ажиллагаа явуулахаараа онцлог юм.     ХААН Банк санхүүгийн үйлчилгээ үзүүлэхийн зэрэгцээ харилцагчдаа чадавхижуулах, бизнесээ илүү амжилттай удирдахад нь дэмжлэг болоход ихээхэн анхаарч, шат дараатай ажлууд хийж хэрэгжүүлж ирсэн

“Эрдэнэт” ХХК улсын үйлдвэрийн статустай болсноор юу өөрчлөгдөх вэ

Энэ  хаврын халуун сэдэв болж байгаа Эрдэнэт үйлдвэрийн асуудлаар Засгийн газар өчигдөр  шийдвэр гаргалаа. Тодруулбал, Засгийн газрын хуралдаанаар “Эрдэнэт” үйлдвэрийг улсын өмчит үйлдвэрийн газар болгохоор шийдвэрлэлээ. Ийнхүү монголчуудын саалийн үнээ хэмээн өхөөрддөг “Эрдэнэт” ХХК  улсын үйлдвэрийн статустайгаар цаашид үйл ажиллагаагаа  үргэлжлүүлэх болж байна.  

Сэтгэцийн эрүүл мэндийн зөвлөгөө өгдөг 1800-2000 утас ажиллаж эхэллээ

Монголд анх удаа Сэтгэцийн эрүүл мэндийн чиглэлээр 24 цагаар мэдээлэл өгөх 1800-2000 утас өнөөдрөөс ажиллаж эхэллээ. Энэхүү утсаар олон жилийн туршлагатай сэтгэцийн эмч нар ээлжээр ажиллаж, зөвлөгөө өгөх юм байна.

Хурд хэтрүүлэн замын хөдөлгөөнд оролцсоноос нийслэлд 4, орон нутагт 6 хүний амь нас хохирчээ

2019.03.18-22-ны өдрүүдэд Тээврийн цагдаагийн албаны Жижүүрийн шуурхай удирдлагын хэлтэс нийт 1198 дуудлага хүлээн авснаас зам тээврийн ослын шинжтэй 826 дуудлага, мэдээллийг хүлээн авч, шалгаж ажилласан байна. Бүртгэгдсэн осол, хэргийн улмаас нийслэлд 4 хүний амь нас хохирч, 41 хүн гэмтэж, бэртсэн ба орон нутагт 6 хүний амь нас хохирсон ноцтой зам тээврийн ослууд бүртгэгдсэн байна.

Шинэ мэдээ

"ЭКО АЛТАН ЗААМАР" компани уурхайгаа улсын комисст хүлээлгэж өгөлгүй үйл ажиллагаа явуулж байжээ1 цаг 50 минутын өмнө ЗХЖШ-ын даргаар А.Ганбатыг томиллоо2 цаг 46 минутын өмнө Ойрын өдрүүдэд цаг агаар тогтуун, өдөртөө дулаарна2 цаг 50 минутын өмнө Дэлхийн эдийн засгийн өсөлтийн урьдчилсан таамгийг бууруулав3 цагийн өмнө МҮОХ-ны ерөнхийлөгчийн хууль бус эсэхийг тогтоох шүүх хурал Д.Загдсүрэнгийн хүсэлтээр хойшилжээ3 цагийн өмнө Баталгаа олгохгүй бол “Brexit”-ийн хугацааг хойшлуулахыг дэмжихгүй гэв3 цаг 5 минутын өмнө Том Жерри хүүхэлдэйн киноны эзэн авхай энэ эмэгтэйгээс эхтэй3 цаг 10 минутын өмнө Хашааны шинэ загвараа аваарай3 цаг 15 минутын өмнө Оюутолгойг шалгах ажлын хэсэг тайлангаа Үндэсний Аюулгүй Байдлын Зөвлөлийн гишүүдэд хүргүүлжээ3 цаг 16 минутын өмнө Эсийн аргаар хувилсан анхны мөрч нохойг сургаж эхэлжээ3 цаг 20 минутын өмнө Халуун цай хорт хавдар үүсгэдэг3 цаг 25 минутын өмнө Сүүний хэрэглээний 27,9 хувийг фермерүүд хангаж байна3 цаг 30 минутын өмнө Бүх цаг үеийн шилдэг 500 дуу: №285 Bill Withers, ‘Ain’t No Sunshine’3 цаг 35 минутын өмнө АНУ-д долоон кг жинтэй хүүхэд төржээ3 цаг 40 минутын өмнө Төрсний дараах сул гэдсийг арилгах шилдэг арга3 цаг 45 минутын өмнө Өсөж үржсэн Улаан өрвилдэй3 цаг 50 минутын өмнө Дэлхийн шилдэг борлуулалттай цомог: Whitney цомог 20 сая хувь борлуулагджээ3 цаг 55 минутын өмнө Дэлхийн шилдэг 30 хоол4 цагийн өмнө Голаны өндөрлөгийн асуудлаарх маргаан шинэ түвшинд хүрлээ4 цаг 5 минутын өмнө БНАСАУ-ын парламентын анхдугаар чуулган ирэх сард болно4 цаг 10 минутын өмнө Ж.Гүррагчаа: Энэ хорвоогийн бүх хүнд эх дэлхийг нь сансраас нэг удаа ч гэсэн харуулахсан4 цаг 15 минутын өмнө Гэртээ ганцаараа үлдсэн хүү цонхоор харж байгаад унаж, гадаа осгож нас баржээ4 цаг 15 минутын өмнө Казах иргэдийн төлөөлөлтэй уулзаж, баярын мэндчилгээ дэвшүүллээ4 цаг 16 минутын өмнө ЭЗБХ: Ашигт малтмалын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлгийг хийлээ4 цаг 19 минутын өмнө Холливудын одод 19 дүгээр зуунд...4 цаг 20 минутын өмнө БНХАУ-ын хоёр компанийн эсрэг АНУ хориг арга хэмжээ авчээ4 цаг 25 минутын өмнө Нагасаки хотын зарим хэсэг усанд автжээ4 цаг 28 минутын өмнө Хүнийг дотроос нь үхүүлж байдаг 7 хорт зуршил4 цаг 30 минутын өмнө Ким Жөн Уны шадар туслах Москвад айлчилж байна4 цаг 31 минутын өмнө Ургамал, малын эрүүл ахуй, хүнсний аюулгүй байдлын арга хэрэгслийг сайжруулах төсөл хэрэгжиж байна4 цаг 35 минутын өмнө Эмилия Кларк тархины мэс засалд орж байжээ4 цаг 40 минутын өмнө ЗГ: Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ нарыг эрүүдэн шүүсэн гэх бичлэгийг үзэж, ил болгох ёстой гэсэн шийдвэр гаргажээ4 цаг 44 минутын өмнө NBA-ын шилдэг 10 үзүүлбэр (19-03-21)4 цаг 45 минутын өмнө Сансар, дэлхийн яриа4 цаг 50 минутын өмнө Г.Аюурзана: Миний 10 кино4 цаг 55 минутын өмнө Н.Энхбаярын "хэлд орсон" шалтгаан буюу Хэнтийн сонгуульд үнэмлэхүй ялалт байгуулах боломж4 цаг 57 минутын өмнө Макроны туслах тоглоомон буу барив уу, жинхэнэ буу барив уу5 цагийн өмнө Солонгосын алдарт жүжигчин Сон Хе Гё5 цаг 5 минутын өмнө Тэрүнофүжи Гантулгын Ган-Эрдэнэ "Эргэн ирэлт"-ээ амжилттай эхлүүллээ5 цаг 6 минутын өмнө Мэргэжлийн сүмо бөхийн Харү башё /ШУУД/5 цаг 6 минутын өмнө 300 сая рупийг хахуульд авсан намын даргыг баривчилжээ5 цаг 10 минутын өмнө Хятад Улс Америкийг инновациараа тэргүүлж байгааг гэрчлэх нэг баримт5 цаг 15 минутын өмнө Москвагийн гоо бүсгүй титмээ хураалгажээ5 цаг 20 минутын өмнө Турк улсад террүризмын хэргээр 18 өмгөөлөгчийг 160 орчим жилийн хорих ял оноожээ5 цаг 25 минутын өмнө Хойд эцэгтээ зодуулсан хүү гурван хагалгаанд орж, одоогоор ухаангүй байна5 цаг 29 минутын өмнө Наурызын баярын тухай 13 баримт5 цаг 30 минутын өмнө “Victoria’s Secret”-ийн загвар өмсөгч төгс бие галбирынхаа нууцаас дэлгэжээ5 цаг 35 минутын өмнө Хөөргөө тас атгадаг гараараа хүүхдээ тэврээч, аавууд аа5 цаг 40 минутын өмнө Спортын од авлигын хэрэгт буруутгагдав5 цаг 45 минутын өмнө Гареф Саутгайте: Бид финалд шалгарахын тулд бүхнийг дайчилна5 цаг 50 минутын өмнө
ЭЗБХ: Ашигт малтмалын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлгийг хийлээ

УИХ-ын Эдийн засгийн байнгын хорооны өнөөдрийн (2019.03.22) хуралдаан 09 цаг 58 минутад 52.6 хувийн ирцтэйгээр эхэлж, зургаан асуудал хэлэлцэн шийдвэрлэлээ. Хуралдааны эхэнд Ашигт малтмалын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн Ашигт малтмалын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг хэлэлцэхийг чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар дэмжсэн тул төслүүдийг нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцүүлэх бэлтгэл хангах, санал, дүгнэлтийн төсөл боловсруулах үүрэг бүхий ажлын хэсгийг байгуулав. УИХ-ын гишүүн Ж.Бат-Эрдэнэ тус ажлын хэсгийг ахлан ажиллахаар болсон. 

Шинэ мэдээ

ГИШҮҮДИЙН ХУУДАС

Алжаал тайлах

Ц.Цолмон: Хань минь ухааны найруулагч, хүний хайлан байсан юм

Нэрт найруулагч Г.Доржсамбуу агсны мэндэлсний 70 насны ой өнөөдөр тохиож байна. УДЭТ-аас эрхэм найруулагчийг дурсаж “Тэнгэр мэднэ” хүндэтгэлийн тоглолтыг зохион байгуулах юм. Энэ үеэр найруулагчийн гэр бүлээс олгодог “Арслан” цомыг уран бүтээлчдэд гардуулах ажээ. Г.Доржсамбуу агсны гэргий, Соёлын тэргүүний ажилтан, жүжигчин Ц.Цолмонг ярилцлагынхаа хойморт урилаа.   -Өнөөдөр таны ханийн төрсөн өдөр тохиож байна. Энэ өдөртэй холбоотой олон сайхан дурсамж танд байдаг байх. Тэртээд үлдсэн дурсамжаас тань яриагаа эхэлье гэж бодлоо?   -Хэрэв хань минь байсан бол 70 нас хүрэх байлаа. Бид чацуу л даа. Өнөөдөр хамтдаа өнгөрүүлсэн дурсамж бүхнээ бодож сууна. Бид 26 жилийг хамтдаа өнгөрүүлж, гурван хүүхдийн эцэг эх болсон. Зөвхөн төрсөн өдөр ч биш баяр бүхнийг ширээ засч, гэр бүлээрээ тэмдэглэдэг байсан үе сэтгэлд тод үлдсэн байна. Бид хоёулаа уран бүтээлч байсан учир шинэ бүтээлийн нээлтээс эхлээд есдүгээр сарын 1, хүүхдүүдээ пионерт элсэхэд хүртэл гэр бүлийн хэмжээнд бяцхан баяр хийдэг байлаа.   -1995 оноос та санаачилж “Арслан” цомыг тухайн жилийн шилдэг уран бүтээлчид өгдөг болсон санагдаж байна. Энэ уламжлал хэдийнэ 24 жил болжээ?   -Манай хүн уран бүтээл хийж байхдаа Буриадын театртай харилцаа холбоотой, ойр дотно байсан юм. Тэгсэн өнгөрөөд жил болж байхад нь тус театраас Г.Доржсамбууд зориулсан дурсамж тоглолт хийсэн. Тэндээс би хүний нутагт миний ханийг ингэж дурсч, хүндэлж байхад бид яагаад эх орондоо байж, хүндэтгэл үзүүлж болохгүй гэж гэдэг санаа авсан юм. Тиймээс 1995 онд “Арслан” театрыг байгуулж, “Арслан” цомыг гардуулах болсон. Сүүлдээ улам өргөжөөд долоон төрлөөр шилдгүүдэд гардуулдаг боллоо. Гэхдээ шагналынхаа үнэ цэнийг бодоод, гурван хүүхдийг нь, тулгын гурван чулууг бэлгэдээд гурван жилд нэг удаа хийхээр төлөвлөсөн юм. Харин сүүлийн жилүүдэд уралдаан тэмцээн олон болсон учир таван жилд нэг удаа хийж байна. Өмнө нь 65 насных нь ойгоор хүндэтгэлийн тоглолт хийж, уран бүтээлчдэд цомоо гардуулсан.   -Г.Доржсамбуу агсны бүхий л уран бүтээлийнх нь ард таны үнэтэй зөвлөгөө дэм болж байсан байх. Гэртээ байхдаа уран бүтээлийн тухай хэр ярилцдаг байв?   -Бидний залуу нас театрт л өнгөрсөн. Би Хүүхэд залуучуудын театрт жүжигчин байлаа. Харин хань минь УДЭТ-т олон уран бүтээл хийсэн дээ. Орой гэртээ ядарчихсан уулзана. Гэхдээ өглөө бүр эртлэн сэрээд орноосоо босолгүй, хоёр цаг уран бүтээл болон гэр бүлийнхээ тухай ярьдагсан. Г.Доржсамбуу манай театрт дөрвөн жүжиг тавьсан байдаг. Харин хэзээ ч надад шууд гол дүр өгч байгаагүй. Хүмүүс эхнэртээ гол дүр өгчихлөө гэх вий гэж эмээдэг байсан байх. Тухайн үед дүр авахын тулд уран сайхны зөвлөлөөр ордог байсан юм. Уран сайхны зөвлөл болохоор энэ дүрийг чинь Ц.Цолмонд л өгнө гээд байдаг. Ингээд би өөрийнх нь саналаар биш уран сайхны зөвлөлийн гишүүдийн дэмжлэгээр ханийнхаа тавьсан жүжгүүдэд гол дүр бүтээх эрхтэй болдог байлаа.   -Нөхрийн хувиар биш найруулагчийн зүгээс та ханиа хэрхэн дүгнэдэг байв. Тухайн үед хамт ажиллаж байсан уран бүтээлчид нь Г.Доржсамбуу гуайгаас их сүррдэг байсан гэх юм билээ?   -Манай зарим найруулагч бэлтгэлийн явцад загнана, уурлана.  Харин Г.Доржсамбуугийн хувьд олон юм ярьдаггүй байсан. Бэлтгэлийн үед дуугүй л харж сууна. Гэхдээ өөрийн арга барилаар жүжигчиддээ санаагаа ойлгуулчихдаг. Тиймээс жүжиг бүрээс нь жүжигчин төрдөг байлаа.   -Ханьтайгаа нэг тайзан дээр найруулагч, жүжигчний хувиар ажиллана гэдэг бас л хүн бүрт тохиохгүй ховор хувь заяа, сонин мэдрэмж байх даа?   -Театр найруулагч хаан байдаг. Жүжигчин түүний хэлснээр л тухайн бүтээлд тоглох ёстой. Тэгэхээр гэр бүлийн хоёр нэг бүтээлд ажиллах их хэцүү. Миний хувьд гэртээ байдаг шигээ чөлөөтэй харьцах эрхгүй. Бас найруулагчаа гээд гүйгээд байх утгагүй. Тиймээс тунг нь тааруулаад л уран бүтээлдээ ажилладаг байлаа.   -Уран бүтээлийнх нь хамгийн анхны үзэгч нь та байсан байх?   -Уран сайхны зөвлөлд үзүүлэхээс өмнө надад үзүүлдэг байсан юм. Би жүжигчин хүн учир сэтгэл хөдлөл ихтэй. Ц.Цолмон аль хэсэгт нь уйлж, инээж байна гээд танддаг байсан гэж хожим нөхөд нь надад дурсамж болгон ярьж билээ.   -Жүжигчнээ ерөөсөө магтдаггүй онцлогтой найруулагч байсан гэдэг?   -Жүжигчнээ хажууд нь ер магтдаггүй байсан. Харин гэртээ ирэхээрээ надад их магтана. Би бодохдоо тэр урмын үг, магтаалаа надад ярихын оронд өөрт нь очоод хэлбэл өнөөх жүжигчинд нь сайхан байхдаа гэж бодох. Гэвч жүжигчнээ хурцлах гэдэг юм уу хажууд нь магтаал урсгадаггүй байсан юм. Найруулагчийн л жүжигчинтэйгээ харьцах арга барил нь байсан байх.   -Ард түмний сэтгэлд Арслангийн дүрээр мөнхөрсөн хүн бол таны хань. Та ч ялгаагүй энэ дүрд нь хайртай байх?   -Б.Балжинням гуай эхнээсээ Арслангийн дүрээ Г.Доржсамбууд зориулсан юм. Харин найруулагч Р.Доржпалам эхэндээ “Тэр чинь хотын хүүхэд. Нээх урт сахал самбаатай энэ дүрд тохирохгүй” гэсэн гэдэг. Манай хүн чинь натурт гарчихсан байхад араас нь очсон. Эхний зураг авалтаар Р.Доржпалам гуайн өнөөх эргэлзээ тайлагдсан гэсэн. Арслан хөдөөний хээгүй, тракторчин. Г.Доржсамбуугаас их хол дүр л дээ. Гэхдээ үзэгчид Арслангаар нь таньж, хүндэлдэг. Энэ хүндлэл л энэ дүрийг хэрхэн бүтээснийх нь том илрэл юм болов уу.   -“Говийн зэрэглээ” киноны натур дээр та очиж байсан уу?   -Тухайн үед кино одооных шиг амархан бүтдэггүй байлаа. Их урт хугацаагаар натурт явна. Би нэг удаа жаахан юм бэлдээд зураг авалт дээр нь очсон. Намайг ирсэн сургаар бүгд цуглаад л. Нэг оройг хөгжилтэй өнгөрүүлсэн санагдаж байна. Б.Балжинням тэр хоёр нэг байранд байсан. Манай хүн хүмүүс гарсны дараа ширээн дороос савтай мах гаргаад ирлээ. Би ч махаа нууж байгаад л надад өгч байгаа юм байх гэж бодсон. Идсэн чинь нэг л зөөлөн. Асуусан чинь ангийн мах гэж байна шүү. Тэгэхээр нь идэхгүй гээд суучихлаа. Тэгсэн Балжаа уурлаад л “Идэхээр яачихаад байгаа юм. Ангийн мах гэж хэлэхгүй л өгчихгүй” гээд нэг их уурлаж билээ. Хөөрхий хань минь надад ховрын юм л амсуулах гэж хадгалсан байж.   -Урлаг та хоёрыг учруулсан гэдэг. Магадгүй тэр өдөр та театр ороогүй бол ханьтайгаа учрахгүй байсан ч юм бил үү. Хүний хувь тавилан гэдэг сонин юм шүү?   -Тухайн үед би оюутан байсан. Тэр өдөр УДЭТ-аас хувцас авахаар очихдоо анх харж билээ. Театрын хувцасны нярав байдаггүй. Үүдэнд хүлээгээд сууж байтал цагаан цувтай залуу дуу аялаад буугаад ирсэн. Би чинь бараг театрын ард өссөн хүүхэд. Тухайн үед театрын уран бүтээлчдийг бүгдийг нь таньдаг байсан. Гэтэл зүс үзээгүй залуу. Жүжигчин С.Сэлэнгэ эгчээс “Энэ хэн бэ” гэж асууж байхыг сонсчихсон юм билээ. Орой нь утас дуугарахаар нь автал “Сайн байна уу Г.Доржсамбуу байна” гэхээр би таньдаггүй. “Ямар Г.Доржсамбуу, би тийм хүн танихгүй” гэтэл “Өдөр чи С.Сэлэнгээ эгчээс намайг театрт шинээр орсон юм уу” гээд асуугаад байсан биз дээ гэж билээ. З.Жарантав гуайгаас манай гэрийн утасны дугаарыг авчихсан байж. Тэр өдрөөс хойш өдөр бүр ярьж, уулзсаар жилийн дараа нэг гэрт орсон доо.   -Таныг хадамдаа нэртэй, ачлалтай сайн бэр байсан гэж хүмүүс ярихыг олон удаа сонсч байлаа?   -Би насаараа хадмындаа амьдарсан хүн. Хадам аав минь манай талийгчаас 10 гаруй жилийн өмнө бурхны оронд одсон юм. Би ханьтайгаа 26 жил амьдарсан хэрнээ хадам ээжтэйгээ 40 жилийг үдсэн. Ээж минь их сургуулийн хажууханд цайны газар ажилладаг байлаа. Хүү нь юу гэж хэлнэ үгээр нь л байдаг байсан даа. Эцсийн амьсгал хураах хүртлээ миний хажууд байсан. Гурван сайхан үрийг минь хүн болгож өгсөн буянтай буурал байлаа.   -Г.Доржсамбуу агсан айлын ганц хүү болж өссөн. Аав ээж нь их эрхлүүлдэг байсан уу?   -Миний хань чинь уг нь таван хүүхэдтэй айлын хоёр дахь нь болж мэндэлсэн юм билээ. Төөрөг тавилангаар л өсгөсөн ижий аавдаа ирж элгийг нь дэвтээсэн гэдэг. Хадам ээж минь гурван удаа төрсөн боловч тогтоогүй юм гэсэн. Тиймээс нутгийнхаа айлаас Г.Доржсамбууг есөн сартай байхад нь ёс журмын дагуу өргөж авсан байдаг. Их хөөрхөн бандгар цагаан хүү байсан гэж дурсдаг байсан. Ямар сайндаа л бид хоёр нэг гэрт ороод том хүүхэд нь төрчихөөд байхад “Эвий миний муу бандгар хүү” гэж ирээд л тэр том залууг чинь эрхлүүлж, үнсэнэ. Эхэндээ би их гайхдаг байсан. Хоёр хөгшин маань газар дээрх ганц нар нь юм шиг л их нандин өсгөсөн юм билээ.   -Анхны хүүхэд төрөхөд шөнө хуурайлахаас эхлээд айл гэрт аз жаргал, ажил нэмэгдэнэ. Хань тань хэр тусладаг байв?   -Хүүхдээ уйлахад сэрнэ. Гэхдээ тэр бүр босохгүй шүү. Би ч босгоё гэж боддоггүй байлаа. Манай гурван хүүхэд театр болон эмээгийнхээ гар дээр л өссөн. Ээжид Г.Доржсамбуу нандин байсан шиг манай гурав ч эмээдээ эрхэм. Цэцэрлэгт ч явуулахгүй гээд өөрөө хардаг байлаа.   -Ханийнхаа ямар зан чанарыг илүү үнэлж, хүндэлдэг байв?   -Ямар ч үед өөрийнхөөрөө байдаг. Хүнийг хайрласан бол хайрласан шиг хайрлаж чаддаг байлаа. Нэг удаа гудамжинд хамт явж байсан чинь нэг согтуу хүнтэй мэндэлж байна. Би гайхаад “Энэ хэн бэ” гэсэн чинь “Миний найз” гэж хариулж билээ. Тийм л энгийн, хүн шиг хүн байсан. Шинэ жил дөхөөд ирэхээр бүтэн цалинтай ирнэ гэж байхгүй. Ихэнхийг нь айлын хүүхдийн ёолкон дээр тавьчихаад инээгээд ороод ирнэ. Намайг баярлуулах их дуртай. Би жимсэнд дуртай. Нэг амралтын өдөр орноосоо босдоггүй. “Хоёулаа босох уу” гэхээр “Босноо” л гэх юм. Гэтэл цонхны хөшиг тогтоодог хэсэгт хэдэн усан үзэм тохчихсон байж л дээ. Түүнийгээ надад харуулах гээд хэвтээд байсан юм билээ.   -Г.Доржсамбуу агсан гэртээ эгэл жирийн аав, их наргианч хүн байсан гэж таны хүү Д.Цогт ярьж байсан?   -Ядарсан нэгнийг хараад өрөвдөөд уйлна шүү дээ. Тэр том биетэй, насанд хүрсэн эр хүн уйлж байна гэхээр сонин санагдах байх. Их өрөвчхөн байсан юм. Хүнийг хэзээ ч ялгаж байгаагүй. Орцны жижүүрээс эхлээд  сайд даргатай ч адилхан нөхөрлөнө. Харин хэлье гэснээ хэнээс ч айхгүй хэлчихдэг шударга хүн байсан даа. Хүүхдүүддээ, оюутнууддаа үргэлж “Хүнтэй муудалцахдаа хүртэл зүрхэндээ эргээд эвлэрэх зай үлдээ” гэж захьдаг байсан. Аавыгаа амарсан өдөр хүүхдүүдийн минь нар нь гарна. Манайх гэж бужигнасан айл байдаг байлаа. Өглөөнөөс эхлээд л хоёр хүүтэйгээ барилдана, ноцолдоно. Манайх анх том өрөөгөөр дамжаад унтлагын өрөөнд ордог байртай байсан юм. Тэр нь дээрээ жижигхэн цонхтой. Тэр цонхоор хүүхэлдэй тоглуулна. Шинэ жилээр өөрөө өвлийн өвгөн болоод бэлэг өгнө. Эргээд бодоход бидний хамт өнгөрүүлсэн 26 жил богинохон юм шиг хэрнээ олон сайхан дурсамжийг сэтгэлд минь үлдээжээ.   -Гэрийнхнийгээ гарынхаа хоолоор дайлдаг байв уу?   -Ер нь намайг байгаа үед гал тогоо руу орохгүй. Харин цуйванг их гоё хийнэ, өөрөө ч дуртай. Гэтэл би дургүй байсан. Өнгөрсөн хойно нь ханьдаа олон сайхан хоол хийж өгсөн хэрнээ ганц удаа ч болтугай дуртай цуйванг нь хийгээд өгчихгүй дээ гэж нэг их харамсч билээ. Манай хүн жилдээ ганц, нэг удаа гал тогоо руу орно. Тэр үедээ их сүртэй. Пирошки, хуушуур хайрах гэж байгаа бол үсээ боогоод л. Хиншүүний үнэр оруулахгүй гэж байгаа юм. Гэхдээ сонгино хэрчихээс эхлээд бүгдийг нь биднээр бэлдүүлнэ. Тэгэхээр нь би “Чи хамаг юмаа надаар бэлдүүлчихээд ямар хоол хийсэн болж байгаа юм” гэж асууна. “Энэ чинь найруулагчийн ажил. Найруулагч хүн тайз, хувцас, хөгжим гээд бүх зүйл бэлэн болсон хойно найруулгаа хийж эхэлдэг биз дээ” гээд хошигнодог байж билээ.   -Одоог хүртэл таны хань сэтгэлд тань их том орон зайг эзэлсээр байгаа юм байна. Таны дурсамж болон нулимснаас мэдрэгдэж байна?   -Одоог хүртэл би ханийнхаа тухай ярихдаа хоолой чичирч, нулимс урсгадаг. Нэг л мэдэхэд бурхны оронд очоод 25 жил болжээ. Энэ хугацаанд надад өөр амьдрал зохиох бодол, хүсэл төрсөнгүй. Яагаад ч юм Г.Доржсамбуу мартагддаггүй хүн юм шиг ээ. Өнөөдрийг хүртэл бодол сэтгэлд минь амьд сэрүүн хэвээр байна. Хань минь уран бүтээлчийнхээ хувьд ухааны найруулагч, хүний хайлан байсан юм. Хүн гэдэг хайртай хүнээ алдсан үедээ л ямар агуу хүн байсныг мэдэрч, үгүйлэх юм даа.     Ч.Гантулга Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

Наурызын баярт: КАЗАХЫН ДУУЛИАНТ ЭРЧҮҮД

Казахууд эрт цагт манж, хятадуудтай сүрхий тэмцэлддэг байжээ. Тэр цагаас өдгөөг хүртэлх 300 гаруй жилийн туршид энэ ард түмний дундаас цуутай сайн эрчүүд эрхбиш төрөлгүй ч яах билээ

Гегелийн "Билгийн мэлмий"

ГЕГЕЛИЙН «БИЛИГИЙН МЭЛМИЙ» 01. «Дэлхийн түүх Монголоос эхлэлтэй.» хэмээн Германы сонгодог философийн нэрт төлөөлөгч Гегель айлдсан байдаг

Харү башё: Тамавашигийн мэдрэмж Эндог дэвжээнээс гаргав

Мэргэжлийн сүмо бөхийн Харү башё өнөөдөр арванхоёр дахь өдрөө үргэлжлэн явагдлаа. Өнөөдөр Их аварга Хакүхо өнөөдөр озеки Точиношинтой барилдан ээлжит даваагаа ахиулж чадлаа. Озеки Точиношин цолоо хамгаалан барилдаж буй бөгөөд хөлний гэмтэл нь түүний барилдаанд их нөлөөлж байна

Танд гэж хэлэхэд

Өнөөдөр Монгол хүн сансарт ниссэний 38 жилийн ой

Монгол хүн сансарт ниссэний 37 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна. Монгол Улсын иргэн, сансрын нисгэгч Ж.Гүррагчаа, ЗХУ-ын сансрын нисгэгч В.А Жанибековын хамтаар 1981 оны гуравдугаар сарын 22-ны өдрийн 14.58 цагт хуучнаар ЗХУ-ын Байконуур дахь сансрын хөлөг хөөргөх талбайгаас “Союз-39” хөлгөөр хөөрсөн гэдэг. Тэд сансарт нийт найман өдрийн турш дэлхийг 124 удаа тойрч, гуравдугаар сарын 30-нд эх дэлхийдээ амжилттай газардсан аж

Хараалыг арилгах арга

Хараалч хүн «өш хонзон авах», «гэсгээн цээрлүүлэх» гэсэн хоёр чиглэлээр хараадаг бөгөөд «тарнийн», «увидасийн» гэж хоёр хуваагддаг ажээ. «Увидасын» хараалч гэдэгт элдэв тарни үгүй ч түүнд муу санасан, хэл аманд нь өртсөн хүмүүс хэлснээр нь болж дуусдаг. Хараалч л зөвхөн тэр хараалаа буцаах эерүүлэх аргаа хадгалж үлддэг

Эрүүл амьдралын хэв маяг

рүүл амьдралын хэв маяг нь таны эрүүл мэнд, гоо сайхан байдлыг хадгалах, сайжруулахаас гадна эрүүл хооллолт, бие бялдрын хувьд идэвхтэй, эрүүл жинтэй байлгах, стрессийг удирдахад тусалдаг юм.  Эрүүл амьдралын хэв маяг нь зөвхөн эрүүл хоол хүнс, дасгалаас гадна "бүхэлдээ" таны бие бялдар, оюун санаа, сэтгэл хөдлөл, гоо сайхан байдлыг хангахад чиглэдэг. Энэ нь таныг дотор талаас анагаана гэсэн үг юм.

Эрэгтэй хүн эмэгтэй хүнийг хэр их үнсэнэ, төдий чинээ орлого нь нэмэгддэг

Хайртай бүсгүйгээ байнга үнсдэг хүмүүсийн орлого үнсэх дургүй залуучуудаас их байдаг ажээ. АНУ-ын мэргэжилтнүүдийн хийсэн судалгаа санаанд оромгүй үр дүн харуулжээ: байнгын үнсэлт эрчүүдийн санхүүгийн орлогод эерэгээр нөлөөлж байгааг тогтоосон байна

© 2008 - 2019 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.