А.Миеэгомбо: “Наймаалж”, “Өвлийн хайрын дуу” зэрэг 5000 гаруй кинонд дуу оруулсан

Монгол ёс заншил өв соёлоо дээдэлж, хойч үеээ зөв сайн хүн болон төлөвшихөд одоо л анхаарч, төрийн бодлогоор зохцуулалт хийхгүй бол бидний ирээдүй хүмүүжилгүй, боловсрол мэдлэгээр түрээ барьсан хүмүүс болон өсөж байна. 

НӨАТ-ын  тохирлоос 50 саяын азтан тодров

Хаврын тэргүүн сарын шинийн 3 буюу өчигдөр  НӨАТ-ын урамшууллын 2018 оны нэгдүгээр сарын сугалааны тохирол боллоо.    

УИХ-ын гишүүний насанд босго тавина

Бидний ардчилсан гэх нийгмийн буянаар улстөрийн өндөр дээд албан тушаалд залуусын орон зай бий болж, энэ хэрээр цүнх баригчдын тоо эрс өссөн. Нэг талаасаа ид цэл залуудаа Төрийн алба залгуулж, туршлага сууж байгаа ч нөгөө талаасаа өндөр дээд суудалд очсон залуус маань элдэв хэрэг төвөгт орооцолдох нь элбэг болжээ

Нийтийн тээврийнхэндээ баярлалаа

 Сар шинийн баярын өдрүүдэд   завгүй ажилладаг хүмүүс бол цагдаа, онцгой,  эмнэлэгийн байгууллага, нийтийн тээврийнхэн.  Энэ жилийн   баярын амралтын өдрүүдэд урт  байсантай холбогдуулан  айл саахалт, ах дүүгээрээ золгуут хийж байгаа иргэдийн тоо ч харьцангуй нэмэгджээ.  Үүнтэй зэрэгцэн хотын түгжрэлийг сааруулахаар  гаргасан  Нийслэлийн засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч  С.  Батболдын  захирамжийн дагуу  Нийтийн тээврийнхэн  үнэ төлбөргүй  гурван өдөр иргэддээ үйлчиллээ.   Үйлчилэхдээ ч   богино рейсээр,  цагийн хувьд ч  аль болох хүлээлтгүй үйлчлэх зорилт тавьсан байна.  Мөн  битүүний өдөр  бүхий л том оврын автобуснууд их цэвэрлэгээ хийгдэж,  нүүрээ угаасан  цэвэрхэн автобуснууд хотын хөдөлгөөнд орж эхэлсэн нь  Улаанбаатар хотын өнгө төрхийг чимлээ.   Нийтийн тээврийнхэн  баярын өдрүүдэд үүргээ чанд сайн биелүүлж,  ялангуяа  захын хэмээн бидний хэлдэг гэр хороолол,  холын маршрутанд  автобус  дүүрэн зорчигчтой үйлчиллээ.     Нэгдүгээр замаар саадгүй давхих  нийтийн тээврийн үйлчилгээний соёл, стандарт, маршрутанд шинэ  арга барил нэвтрүүлж болдогийг   харууллаа.  Өнөөдрөөс нийтийн тээвэр үнэ төлбөртэй үйлчилнэ. Гэхдээ баярын өдрүүдэд  нийслэлийн иргэнд бидэндээ  саадгүй, үнэ төлбөргүй, цаг наргүй ажиллаж, соёлтой үйлчилсэн нийтийн тээврийнхэндээ баярлалаа.

Баярын өдрүүдэд цагдаад 1383 дуудлага иржээ

17-р жарны тийн унжлагат хэмээх шороон нохой жилийн Сар шинийн баяр хуучирч, хүмүүс ажил албандаа явж эхлээд байна. Битүүний өдөр болон шинийн нэгэн, хоёрны өдөр цагдаагийн бие бүрэлдэхүүн 800-аад хүнтэйгээр өндөржүүлсэн бэлэн байдалд ажиллаж, хариуцсан нутаг дэвсгэрт иргэдийн амгалан тайван байдлыг хангах, гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх

Халуун сэдэв

Угаалгын машинд гацсан хүүг онцгойгийнхон аварчээ

Монгол түмний уламжлал сар шинийн баяр, амралтын өдрүүдийг тохиолдуулан Онцгой байдлын байгууллагын хэмжээнд өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжин ажиллалаа. Өнгөрсөн хугацаанд Дархан-Уул аймгийн Дархан сум, Төв аймгийн Баянчандмань сум, Увс аймгийн Тариалан сум, Хөвсгөл аймгийн Бүрэнтогтох сум, нийслэлийн Баянгол, Баянзүрх дүүргийн нутаг дэвсгэрт гарсан зам тээврийн болон ахуйн осол, сураггүй болсон, цасанд суусан дуудлагаар дээрх аймаг, нийслэлийн Онцгой байдлын газраас эрэн хайх, аврах ажиллагааг зохион байгуулжээ. Үүнд: -Нийслэлийн Баянгол дүүргийн 7 дугаар хорооны 19 дүгээр байранд 2018 оны 02 дугаар сарын 14-ний өдөр угаалгын машинд гацсан Б (3 настай, эрэгтэй)-г нийслэлийн Онцгой байдлын газар гаргаж ар гэрийнхэнд нь, -Хөвсгөл аймгийн Бүрэнтогтох сумын Эрчим багийн “Хуучин Оросын тосгон” гэдэг газар 02 дугаар сарын 15-ны өдөр гэрээсээ гараад сураггүй болсон иргэн Н (63 настай, эрэгтэй)-ыг тус аймгийн Онцгой байдлын газар мөн өдөрт нь эсэн мэнд олж ар гэрийнхэнд нь хүлээлгэн өгсөн байна. -Увс аймгийн Тариалан сумын Мянган багийн “Ямаатын бөгс” гэдэг газар 02 дугаар сарын 13-ны өдөр 3 зорчигчтой суудлын автомашин Хархираа голын мөс цөмөрч суусан тухай дуудлагаар тус аймгийн Онцгой байдлын газар, – Нийслэлийн Баянгол дүүргийн 10 дугаар хорооны Зүүн нарангийн 10 дугаар гудамжинд 02 дугаар сарын 16-ны өдөр ачааны автомашин уулын бэл рүү унаж, айлын гэр дээр унах гээд байна гэсэн дуудлагаар нийслэлийн Онцгой байдлын газар, -Нийслэлийн Баянзүрх дүүргийн 11 дүгээр хорооны “Хонхор” гэдэг газар 02 дугаар сарын 16-ны өдөр нэг зорчигчтой суудлын автомашин цасанд суусан тухай дуудлагаар нийслэлийн Онцгой байдлын газар тус тус ажиллаж тусламж үйлчилгээ үзүүлсэн байна. Төв, орон нутгийн Онцгой байдлын анги, байгууллага нийт 6 иргэний амь насыг авран хамгаалав. Дээрх хугацаанд төв, орон нутгийн Онцгой байдлын анги, байгууллага аюулт үзэгдэл, ослын 30, объектын гал түймрийн 36 нийт 66 удаагийн дуудлагаар ажиллаж 6 иргэнд тусламж, үйлчилгээ үзүүлж, аюулгүй байдлыг хангав. Онцгой байдлын асуудал эрхэлсэн байгууллага гамшгаас хамгаалах өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжин ажиллаж давхардсан тоогоор 3424 алба хаагч, 1082 нэгж тусгай зориулалтын автомашин үүрэг гүйцэтгэлээ гэж Онцгой байдлын ерөнхий газраас мэдээллээ

Согтууруулах ундаа хэтрүүлэн хэрэглэсэн 672 хүнийг эрүүлжүүлжээ

Сар шинийн баяр, амралтын өдрүүдэд Нийслэлийн цагдаагийн газар, харьяа дүүрэг дэх цагдаагийн хэлтэс, төвүүдийн бие бүрэлдэхүүн өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжин ажилласан.

Шинийн 2-нд хүн дайраад зугтсан жолоочийг баривчилжээ

Шинийн 2 буюу энэ сарын 17-ны өдөр Баянзүрхийн товчоо орчимд явган зорчигчийг мөргөж, амь насыг нь хохироосон этгээдийг эрэн сурвалжилж байгаа талаар бид өмнө мэдээлсэн.

Нийт 66 удаагийн дуудлагаар ажиллаж, зургаан иргэний амь насыг авран хамгаалав

Монгол түмний уламжлал сар шинийн баяр, амралтын өдрүүдийг тохиолдуулан Онцгой байдлын байгууллагын хэмжээнд  2018 оны 02 дугаар сарын 15-ны өдрийн 09:00 цагаас 02 дугаар сарын 19-ний өдрийн 09:00 цаг хүртэл хугацаанд өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжин ажиллалаа.

Баяр, амралтын өдрүүдэд 34 дуудлага ирсэн байна

Албаны өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжин ажилласан баяр амралтын өдрүүдэд нийслэлийн Онцгой байдлын газарт объектын гал түймрийн 29, ахуйн болон техникийн холбогдолтой ослын 5, нийт 34 удаагийн дуудлагаар нийслэлийн Аврах  анги-105, Гал түймэр унтраах аврах ангиудын ээлжийн бүрэлдэхүүн шуурхай ажиллалаа

Боловсролын сайдаа анагаахын шинжлэх ухааны сургуулийг ийм хүн удирдаж болох уу?

АШУИС-ийн захирал Г.Батбаатар авто осол гаргачихаад дуудлагаар очсон түргэний эмчийг ахтайгаа хамт дээрэлхэн доромжлон ёс бус хандаж байна. Ажлаа хийгээд явж  байгаа эмч нарыг арчаагүй гэж загнаж байна. Ийм ёс зүйн доголдолтой хүн сургуулийг удирдан авч явж чадах уу.

Сар шинийн өдрүүдэд НОБГ-т гал түймрийн 29 дуудлага иржээ

Албаны өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжин ажилласан баяр амралтын өдрүүдэд нийслэлийн Онцгой байдлын газарт объектын гал түймрийн 29, ахуйн болон техникийн холбогдолтой ослын 5, нийт 34 удаагийн дуудлагаар нийслэлийн Аврах анги-105, Гал түймэр унтраах аврах ангиудын ээлжийн бүрэлдэхүүн шуурхай ажиллалаа. Дээрх хугацаанд гарсан гал түймэр,аврах ажиллагааны дуудлагын тоог өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад 26 хувиар буурсан үзүүлэлттэй байна.

"LOTTE WORLD TOWER" 123 давхараас СӨҮЛ-ийг тольдох нь

БНСУ-ын Аялал жуулчлалын Төрийн өмчит корпорацийн Монгол Улс дахь “КТО Улаанбаатар” төлөөлөгчийн газар өнгөрсөн долдугаар сарын 4-нд албан ёсны нээлтээ хийсэн. Улмаар аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх чиглэлээр "Алжаал тайлах 25 маршрут"-ыг гарган, аялал зохион байгуулж эхэлжээ

Шинэ мэдээ

Цөмийн зэвсгээр хөөцөлдөх эрсдэл үүсгэж байна гэж буруутгав3 цаг 34 минутын өмнө Жүжигчин Люк Уилсон осолд орсон эмэгтэйг аварчээ8 цаг 21 минутын өмнө 5 олимпийн 13 медалийн эзэн М.Бьорген8 цаг 25 минутын өмнө Стивен Сигал Монголд шинэлжээ8 цаг 31 минутын өмнө Аав, хүү гурвуул Монгол Улсын төрийн дээд шагнал авсан анхны тохиолдол Булган аймгаас төрөв8 цаг 33 минутын өмнө Өнгөрсөн хүнийг туулайн зоо шиг газар нутаглуулбал үр хүүхэд хоосордог8 цаг 35 минутын өмнө Миньонууд ямар хэлээр ярьдаг вэ8 цаг 40 минутын өмнө Федерер дэлхийн шилдэг теннисчин8 цаг 46 минутын өмнө Жүжигчин Женнифер Анистон, Жастин Терокс нар салжээ8 цаг 55 минутын өмнө Нумууд оройг гэртээ өнгөрүүлэхийг илүүд үзнэ8 цаг 56 минутын өмнө Бага насныханд ходоод гэдэсний хямрал их байжээ8 цаг 58 минутын өмнө Гэри Олдмэн “Бафта” кино наадмаас шилдэг эрэгтэй жүжигчний шагнал хүртлээ8 цаг 59 минутын өмнө Монголын 3 жүдоч өөр улсын нэр дээр зодоглоно8 цаг 59 минутын өмнө Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгад оруулсан онцлох өөрчлөлтүүд9 цаг 3 минутын өмнө Засгийн газар Таван толгойн цахилгаан станцын төслийг дэмжихээс татгалзжээ9 цаг 4 минутын өмнө МУИС Гаванын их сургуультай хамтарсан судалгаа хийхээр болжээ9 цаг 5 минутын өмнө Угаалгын машинд гацсан хүүг онцгойгийнхон аварчээ9 цаг 11 минутын өмнө ХОМ-ийн тайлан, дүн мэдээг гаргаж байна гэв9 цаг 13 минутын өмнө Олны танил дуучин залуу Ука шүүгчийн багт хүч нэмлээ9 цаг 14 минутын өмнө Согтууруулах ундаа хэтрүүлэн хэрэглэсэн 672 хүнийг эрүүлжүүлжээ9 цаг 14 минутын өмнө Хятадын хурдны төмөр зам дэлхийн хурдны төмөр замын 66.3 хувьд хүрчээ9 цаг 16 минутын өмнө Шинийн 2-нд хүн дайраад зугтсан жолоочийг баривчилжээ9 цаг 18 минутын өмнө Нийт 66 удаагийн дуудлагаар ажиллаж, зургаан иргэний амь насыг авран хамгаалав9 цаг 18 минутын өмнө Буурьтай уншигчдад зориулав9 цаг 21 минутын өмнө Багануур дүүрэгт 450 боодол өвс шатжээ9 цаг 22 минутын өмнө Баяр, амралтын өдрүүдэд 34 дуудлага ирсэн байна9 цаг 25 минутын өмнө 42000 ширхэг шүдэнзийг 10 сарын турш нааж, бөмбөлөг хийжээ9 цаг 29 минутын өмнө Гадаадын их, дээд сургуулиудын тэтгэлэгт хөтөлбөр зарлагджээ9 цаг 40 минутын өмнө Таны бугйнд гурав дахь эсвэл дөрөв дэх мөр байна уу9 цаг 46 минутын өмнө Зөгийн аж ахуйгаас авах бүтээгдэхүүний тухай9 цаг 48 минутын өмнө Боловсролын сайдаа анагаахын шинжлэх ухааны сургуулийг ийм хүн удирдаж болох уу?9 цаг 54 минутын өмнө Энэ өдөр дэлхийн түүхэнд9 цаг 56 минутын өмнө Брэд Питт нам гүм амьдрахыг хүснэ2 сар 19. 11:30 Нийтийн тээврийнхэндээ баярлалаа2 сар 19. 11:14 Лааг ашиглан өөртөө сайн сайхныг дуудах арга2 сар 19. 11:02 Сар шинийн өдрүүдэд НОБГ-т гал түймрийн 29 дуудлага иржээ2 сар 19. 10:56 Ертөнцийг анх удаа өнгөтөөр харж буй хүмүүс2 сар 19. 10:55 Мөргөлийн найман ач тус2 сар 19. 10:38 “Гулд” гэдэг үгийг сэргээе2 сар 19. 10:33 "LOTTE WORLD TOWER" 123 давхараас СӨҮЛ-ийг тольдох нь2 сар 19. 10:30 Мөсөн жаал Ван Фуман: Эргээд ир л дээ ээжээ2 сар 19. 10:30 Иранд зорчигч тээврийн нисэх онгоц осолдон унажээ2 сар 19. 10:25 Нао Кодэра олимпийн аварга боллоо2 сар 19. 10:22 Өрх толгойлсон ганц бие аавууд богино насалдаг2 сар 19. 10:20 100 нас сүүдэр зооглож буй Д.Норов гуайд хүндэтгэл үзүүлэн золголоо2 сар 19. 10:16 УИХ-ын гишүүний насанд босго тавина2 сар 19. 10:15 Венесуэльчүүд мөнгөөр сүлжмэл урлал хийж, зарж байна2 сар 19. 10:15 Өнөөдрөөс автобус төлбөртэйгээр үйлчилж эхэлнэ2 сар 19. 10:13 “Баянзүрх иргэдийн нэгдэл” группын залуучууд галд гэр нь шатсан айлд ӨРГӨӨ цагаан гэр бэлэглэв2 сар 19. 10:12 Hарантуул зах энэ сарын 24-ны өдрөөс эхлэн ажиллана2 сар 19. 10:11
Бүх нийтийн эрх зүйн боловсролыг дээшлүүлэх хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ

“Бүх нийтийн эрх зүйн боловсролыг дээшлүүлэх үндэсний хөтөлбөр”-ийг баталлаа. 2023 он хүртэл бүх нийтийн эрх зүйн боловсролыг таслалтгүй дээшлүүлэх тогтолцоо бүрдүүлж, бэхжүүлэх чиглэлээр 105 арга хэмжээ хэрэгжүүлэх юм. Эрх зүйн мэдээлэл, сурталчилгаа, сургалт, туслалцаа, судалгаа хийх нь бүх нийтийн эрх зүйн боловсролыг дээшлүүлэх гол арга зам гэж үзэж байна

Шинэ мэдээ

ГИШҮҮДИЙН ХУУДАС

Алжаал тайлах

Эгч бид хоёрын цагаан сар

Эгч бид хоёрын цагаан сар Хүүхэд байхад эгч бид хоёрт хөгшин ээж яг ижилхэн шар торгон уут оёж өгөөд шинийн нэгэнд бид хоёр ганган торгон уутаа бариад айл хэсдэг байлаа. Айлын хүмүүс их өхөөрддөг байсан нь санаанд одоо хүртэл тодхон байна. Дэрсхэн эгч дүүс зан аашаараа эрс тэс ялгаатай

Нохой жилийн сар шинийн үндэсний бөхийн барилдааны тэргүүн бөх Б.Бат-Өлзий танаа

Тахиа жилийн үндэсний бөхийн чансааны тэргүүн бөхНохой жилийн сар шинийн үндэсний бөхийн барилдааны тэргүүн бөх Батөлзий танаа Алтан тээлийн цэнхэр хөндийн хөрсөнд Атгаж тавьсан морь буусан молор эрднийн шагай Ардын төрийн их цэнгэлд наадмын дэвжээнд Асаж дүрэлзсэн баруун алтайн дүүрэн хийморь Орохын голын ай сав ариун дагшин газраас Огшиж гарсан хүч чадлын дээд гольдрол Олон ястны цөсийг хөөргөн шар суулгахдаа Омог зангидаж цээжинд нь асаасан их бардамнал Дөрвөн хайрханыхаа суудал шиг тэнцүүДөрвөн мөчиндөө унаган бяр тэгширсэнЗахчин түмнээр захаа мушгуулж уухай дуудуулсанЗард гарсан алтайн хөх харчуудын босоо удам Уул нь өндөр газрын үр юм болохоорБаруун алтайн эрчүүд бяртай байхаас яадгиймУс нь тунгалаг нутгийн хүү юм болохоорБаруун монголчууд бядтай байхаас яахав Цаст их уулсын хүдэр бор эрчүүд юм чинь Цээжний омогшил дүүрэн байлгүй яадгиймЦагийг эзлэн дэвж яваа ийм сайхан эртэй юм чиньЦээж дүүртэл онгирохгүй би яаж чимээгүй суухын Хиргис Цогоо Отгонбаатар2018он

Оюутны цагаан сар

2007 оны цагаан сар санаанаас ер мартагддаггүй юм. Тэр жил оюутны дотуур байрандаа ганцаараа шинэллээ

Тээр жилийн цагаан сар

Монгол Улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн, зохиолч До.Цэнджавын дурсамж Нэлийсэн их цастай, тачигнасан хүйтэн өвлийг манай сургуулийнхан зутраад арайхийж өнгөрөөлөө. Жижиг шилэн савтай хөх бэх дорхноо хөлдчихнө, түүнийгээ гарынхаа алганд өнхчүүлж, үлээж байж гэсгээнэ. Тэр үед хичээнгүй бичгээр гоёор бичиж болдог уян налархай “11-тийн үзэг, түргэн гулгуулж бичиж болдог “хумбан цагаан” гэх үзэг байсан. “11-тийн үзгэнд зэс утсыг ороож суулгавал бэх тасраад байдаггүй удаан бичүүлдгийг миний үеийнхэн мэдэх байх. Түүн дээр манай нутагт алтлаг ялтсыг хаанаасаа хэн нь олсон юм мэдэхгүй, түүнийгээ савтай бэхэнд хийхээр алтарч харагдаад гайхалтай болдогсон. Бодвол, Багшийн сургуулийн л мундаг багш байсан байлгүй дээ, Цэвэгжав гэдэг хүний “Хичээнгүй бичиг” гэсэн ташуу шугамын дагуу гайхалтай бичсэнийг дууриалгаж байгаад сургуулийнхаа гоё бичгийн аварга гэсэн хатуу цаасан дээр гараар бичсэн хөөрхөн үнэмлэхтэй болж билээ. Миний хамгийн анхны шагнал нь энэ. Гоё сайхан бичдэг гээд захирал надаар “Сургуулийн дотоод дүрэм” гэгчийг бичүүлэхэд, нөгөөх алтлаг өнгийн бэхэн үзгээр бичлээ. Багш нараас магтаал сонслоо. Түүнийгээ харах тусам “

Танд гэж хэлэхэд

Мөргөлийн найман ач тус

Бурханы шашинд мөргөл үйлдсэнээр өөрийгөө бусдаас өндерт тавих омог бардам сэтгэлийг зөөлөн тахимдуу болно гэж үздэг ажээ. Зөөлөн шороотой хөрсөнд борооны ус сайн шингэдгийн адил зөөлөн сэтгэлд эрдэм номын шим тогтох нь хурдан, мартах нь удаан байдаг. Мөргөл хийхдээ эх болсон зургаан зүйл хамаг амьтны тусын тулд хэмээн бодохын сацуу чухаг  дээд гурав болох багш, ном, хуврагт үнэнхүү сүжиглэн бие хэл сэтгэлийн нүглээ арилган ариусгаж улмаар гэгээрэлд хүрнэ. Хойд төрлүүддээ эрхтэн бүрэн төгс сайхан биеийг олох болно гэсэн утгатай.  Судрын ёсны номонд мөргөл үйлдэхүйн найман ач тусыг тайлбарласныг бүрэн эхээр нь хүргэе.

Хурдан хугацаанд жин хасъя гэвэл эдгээр цэгүүд дээр дараарай

2000 жилийн настай эртний Хятадын уламжлалт аку-даралтын аргыг хэрэглэсэн хүмүүс илүү ажлын бүтээмж өндөртэй болж, хурдан хугацаанд жин хасдаг. Аку даралтын массажыг хийхээс өмнө тайвширч гүнзгий амьсгал аваарай. Хэрэгтэй гэж үзвэл амьсгалын дасгал хийсэн ч болно.

Д.Цогтбаатар: Шороон нохой жилд ард иргэд амар амгалан, ажил үйлс нь өөдрөг бүтэмжтэй байна

XVII жарны “Тийн унжлагат” хэмээх шороон нохой жилийн ерөнхий төлөв байдал ямар байх талаар Монголын бурхны шашинтны төв Гандантэгчэнлин хийдийн зурхайч лам Д.ЦОГТБААТАРТАЙ ярилцлаа.   -Та бүхний зурж шинжсэнээр шороон нохой жилийн ерөнхий төлөв ямар байх вэ?   -Жилийн ерөнхий төлөвийг олон зурлагаар шинждэгээс шороон үхрийнхээр голчлон тодорхойлдог. Өөрөөр хэлбэл, зурлагад үхэр, түүнийг хариулж байгаа хүнийг шинждэг юм. Энэ жил үхрийн толгой бие шар, эвэр, чих, сүүл, омруу, туурай нь улаан, ходоод, дөрвөн шийр, ногт нь ногоон өнгөтэй байна. Үхэр амаа ангайгаад сүүлээ зүүн тийш шарваж яваагаар дүрсэлжээ. Үхэр хариулагчийг ногоон царайтай, нэг гэзгээ зүүн чихнийхээ араар, нөгөөг нь баруун чихний урдуур унжуулсан, цагаан дээлтэй, улаан бүстэй, хөл нүцгэн, малгайгаа баруун гартаа барьж, унгасаар тоносон улаан бургасан шилбүүр барьснаар дүрсэлжээ. Дээрх зурлагыг шинжвэл шороон нохой жил залууст буюу дунд суудалтанд сайн. Нялхас буюу ард түмэнд дунд зэрэг. Өвгөд буюу хөгшдөд дорой жил гарч байна. Их хүмүүн, ард иргэд амар амгалан, ажил үйлс нь өөдрөг бүтэмжтэй байна. Үр ач дэлгэрэх буян хурж, эд агуурс арвижих эрхэм сайн. Мөн энэ жил хууль цаазын хэрэгжилт сайжрах ч хямрал тэмцэх ихтэй байх нь. Хот балгас болон зарим газарт галын аюул, мөндөр цахилгаан буух нигууртай. Үе мөч, хүзүү, зарим газарт халуун чанарын хижиг, хавдар, боом өвчин гарч болзошгүй. Нохой жил хуурай, гандуу, салхи ихтэй, хур тунадас бага орно. Зун, намрын улиралд газрын шим арвижиж, жимс нарийн ногоо, үр жимс боловсорч, ургац арвин байна. Намрын улирал урт болно хэмээн зурлагад буусан.   -Ямар жилтэй хүмүүс тусгай засал хийлгэх шаардлагатай вэ?   -Жилээ дагаж болон угтаж орно гэсэн ойлголт байдаг. Жил нь орж байгаа буюу нохой жилтэй хүмүүс жилийнхээ заслыг хийлгэх хэрэгтэй. Энэ жил луу, үхэр, хонь  жилтэй хүмүүсийн харш жил гарч байна. Дээр дурдсан жилд төрсөн хүн засал номдоо онцгойлон анхаарах ёстой. Үүнээс гадна ивээл жилийн буюу түнсүмийн засал гэж бий. Энэ жил түнсүмийн заслыг бар, морьтой хүмүүс хийлгэнэ. Түүнчлэн үхэр, туулай, могой, хонь, тахиа, гахай жилтэй хүмүүсийн суудал нь өнцөгдсөн. Суудлын заслыг тухайн жилийн ажил үйлс бүтэмжтэй, гадна дотнын барцадгүй, аваар осолгүй байхын тухайд хийдэг юм.   -Ивээл жил гарсан ч засал хийлгэдэг юм байна. Харш жил гарч байна гэхээр заавал уу гэж ойлгох уу?   -Харш жил нь гарч байгаа хүнд махбодийн талаас сөрөг нөлөөтэй байдаг. Засал хийлгэж, ном уншуулах нь сөрөг нөлөөг алга болгож байгаа хэрэг юм. Тиймээс жилдээ ганцхан хийлгэх засал номоо анхаарах нь зүйтэй. Таван махбодийн онолыг хооронд нь шүтэлцүүлж гаргадаг учир зурхайн ухааныг шинжлэх ухааны үүднээс ойлгох хэрэгтэй.   -Насанд хүрсэн хүмүүс л засал хийлгэдэг гэсэн ойлголт байдаг. Гэтэл сүүлийн үед хүүхдүүдэд ч гэсэн засал хийх болжээ?    -13-аас дээш настай хүүхдэд ч засал хийлгэвэл зохино. Өнөө цагт боломжтой бол хүүхдүүдэд ч засал хийлгэх хэрэгтэй. Учир нь, өнөөгийн нийгэмд хүүхдүүд ч гэсэн нийгмийн үйл ажиллагаанд идэвхтэй оролцдог болсон. Сургуульдаа ганцаараа явж, бүх зүйлийг бие даан хийдэг болсон байна. Тэр дундаа энэ жил 2009 оны үхэр жилтэй хүүхдийн  өнцөгдсөн. 2009 оны үхэр жилтэй эмэгтэй хүүхэд огторгуй, эрэгтэй нь шороон суудалд суусан байна. Мөн эдгээр хүүхдийн биеийн буюу эрүүл мэндийн мэнгэ голлож байгаа. Тиймээс мэнгэний засал хийлгэж сүлдийг нь дуудуулбал гэмгүй.   -33 насны мөчлөг гэж бий. Энэ мөчлөгийн заслыг хэрхэн хийлгэх ёстой вэ?   -Үүнийг зурхайн ухаанд гүүмэг гэдэг. Энэ нь есөн нүхний засал гэсэн утгатай. Тухайн засал дотроо суудлын, жилийн гэсэн хоёр янз байдаг. Эмэгтэй хүн усан суудал, эрэгтэй нь гал суудалд суусан жилдээ гүүмгийн заслыг хийдэг. Есийн тооны давтамжаар насны гүүмгээ засуулдаг ёстой. 33 насны гүүмэг орж байгаа хүмүүс буян хийх хэрэгтэй. Тэр дундаа аав ээжийгээ баярлуулбал засал болдог хэмээн үздэг юм.   -Монголчууд бид засал номоо шинийн 15-ны дотор хийлгэхийг эрмэлздэг. Энэ нь эргээд гандан хийдэд хүндрэл учруулдагтал бий юү?   -Жилийн заслыг сар хуучирснаас хойш буюу өвлийн адаг сарын 15-наас хийлгэж болно гэдэг. Ер нь хаврын тэргүүн сардаа багтаад тухайн жилийн заслаа хийлгэж болно. Түүнээс биш заавал хаврын тэргүүн сарын шинийн 15-нд багтааж засал хийлгэх ёстой гэж ойлгох нь өрөөсгөл юм. Хаврын тэргүүн сарын шинийн 1-15-ны өдрүүдэд Бурхан багшийн их дүйцэн өдрүүд тохиодог. Энэ өдрүүдэд буяны үйл хийвэл зохилтой. Буян хийхдээ “Эх болсон зургаан зүйл хамаг амьтны тусын тулд” хэмээн бясалгах ёстой. Өрхийн тэргүүн нэрээ хэлээд ноён нуруугаа даатган Алтанганжуур, Сундуй, Алтангэрэл, Жадамба, Цэгмэдийн чого, Улаан юм, Доржзодов болон бурхан шүтээнд аврал одуулж Түй мандал ном уншуулбал зохилтой байдаг.   -Шинийн нэгэнд зүг мөр гаргах нь ямар утга учиртай вэ?   -Аливаа хүн эрсдэлээс сэргийлэхийн тулд зүг мөрөө гаргадаг. Энэ нь цаанаа маш гүн утга учиртай. Жилдээ ганцхан удаа үйлддэг энэ үйлийг заавал хийж занших ёстой. Ер нь шинийн нэгэнд 5.40-7.40 цагт өндийвөл зохилтой. Түүний дараа зүг мөрөө гаргана. Зарим хүн зүг мөрөө гаргана гээд хашаа давдаг тал бий. Үүний оронд томоохон зай талбайтай газар олж байгаад зүг мөр гаргаж болно. Өөрөөр хэлбэл, нэг газар сонгон тухайн зайд зүг мөр гаргах ёслол үйлдэнэ гэсэн үг.   -Нохой жилд хэдэн онд төрсөн хүмүүс гэр бүл зохиож болохгүй вэ. Тийм хорио цээр гэж байх уу?   -Эмэгтэй хүний жилээс хамаарна. Түүнээс биш нохой жилд гэр бүл болж болохгүй гэсэн ойлголт биш. Энэ жилийн хувьд 1990 онд төрсөн эмэгтэйчүүд гэр бүл болж, өрх тусгаарлахад зохимжгүй байна.   Б.Сэлэнгэ Эх сурвалж: "Монголын үнэн" сонин

Бусдад элэгсэг үнэнч хандах нь ч өглөг юм

-ӨГЛӨГ  ӨГӨХ БОЛОМЖ ХҮН БҮРТ БИЙ- Монголын уламжлалт Цагаан  сарын баяраар өглөг буяныг хичээж, амгалан сайхан сэтгэл, нинж, жудаг, эв нэгдлийг эрхэмлэвэл зохилтойг судар түүх, ёс заншлын номд айлджээ. Монгол зурхайн Түвдэнпэлжээлин хийдээс Цагаан сарыг наслахуй өглөгийн баяр хэмээн үзэж буйгаа онцлоод   “Төгс буянт шинэ зурхайн цаг улирлын бичиг”-тээ “Өглөгийн тухай мэргэдийн сургааль”-ийг нийтлэжээ. Сургаалийг дэлгэрэнгүйгээр хүргэе. Хүн бүхэн өглөг өгөх боломжтой хэмээн уг сургаалийн эхэнд тодотгон  айлдсан байна. Тодруулбал, эд хөрөнгөгүй ядуу хүн ч гэлээ өглөг өгөх боломж дүүрэн байдаг гэнэ. Жишээ нь: – Биеийн хүчний хөдөлмөр эрхэлж буй хүн хөдөлмөрөө зөв үнэлж чанартай, хүнд хэрэг болохуйц юм хийх нь биеэ зориулах өглөг болно. Хэрэв та сандал хийж зах дээр зардаг бол эдэлгээ, үзэмж аль ч талаараа хүний хэрэгцээг бүрэн хангах юм хийхэд зорих ёстой гэсэн үг. -Хүн амьтан төдийгүй бүх л зүйлд элэгсэг, үнэнч хандах нь сэтгэлээ зориулах өглөг болно. -Нийтийн зориулалттай эд зүйлд ариг гамтай хандах, тийм байхыг бусдад ойлгуулах зэрэг олон арга нь өглөг болно. -Орчноо болон бусад хүнийг итгэлтэй, тайван амгалан харцаар харах нь нүдээ зориулах өглөг болно. Тайван байгаа нүдийг харсан хүний сэтгэл мөн л тийм болох юм. -Сэтгэлд дулаан сайхан инээмсэглэх нь нүүрээ зориулах өглөг болно.Гаднаас орж ирэхдээ, бусадтай уулзангуутаа инээмсэглэдэг хүн байдаг.Инээмсэглэж байгаа нүүрийг харсан бусад хүн хариу инээмсэглэх зэргээр тайван амгалан байдалд орох  юм. -Бусдын сэтгэлд нийлэмжтэй төлөв түвшин, элэгсэг үг хэлэх нь яриагаа зориулах өглөг болно. Болгоно, бүтнэ гэсэн хандлагатай, үнэн сэтгэлээсээ уужуу тайван хэлсэн үг хүнд хүрдэг. Манай зарим хүмүүс баяр талархлын үгийг ч өглөг болгож чадахгүй байх нь хэвшмэл харагддаг. -Ядарсан, өвдсөн, өндөр настай, давхар биетэй эмэгтэйчүүд, балчир хүүхэдтэй хүмүүст суудлаа зориулах өглөг байдаг. Хаана л бол хаана ийм хүн тааралдахад суудал сандлаа тавьж өгч байвал өглөг болно. -Зорьж ирсэн хүмүүсийг хүндэтгэн гэр орондоо тав тухтай байлгах, хонуулах нь гэр орноо зориулахын өглөг болно. Мал ахуйд явж төөрч оройтсон, холын хүн ирэхэд хөдөөнийхэн их сайхан ханддаг. Жинхэнэ бусдын төлөө хүмүүсийг ялгалгүй хандах нь асрал, нигүүлсэнгүй, баяр баясгалан, амгалантай оршихуй юм.

© 2008 - 2018 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. "ЭДИМVVН" ХХК.