АН-ынхан чадамжгүй болсон эвслээс ЭМС-ын сайдад нэр дэвшүүлсэн Ц.Лхагвасүрэнг буцаах бололтой

  УИХ-ын чуулганаар Үндсэн Хуулийн Цэцийн дүгнэлтийг өнөөдөр хэлэлцээд хүлээж авах шийдвэр гаргалаа. Ингэснээр ирэх сонгууль бүрэн мажоритари хэлбэрээр явагдах болж байгаа юм

МАХН-аас гарч, МАН-д элсэхээ мэдэгдлээ

 Төрийн ордноо УИХ-ын гишүүн Д.Тэрбишдагва, Ч.Улаан нар мэдээлэл хийж  МАХН-аас гарч, МАН-д элсэх шийдвэр гаргасан гэдгээ мэдэгдлээ. Энэхүү өргөдлөө МАХН-ын дарга Н.Энхбаярт өнөөдөр өгөх юм байна. Мөн УИХ дахь “Шударга ёс” эвслийн бүлгээс гарна гэдгээ ч хэлсэн юм.

АН-тай "сүжирсэн" дарга нарынхаа өмнөөс хуурамч бичиг явуулсан ИЗНН-ыг СЕХ бүртгэж авсангүй

Төрийн ордонд өнөөдөр Сонгуулийн Ерөнхий хорооноос өнөөдөр сонгуульд оролцох намуудад батламж гардуулна. Харин өнөөдрийн батламжаа гардаж авч буй намууд дунд ИЗНН болон ХҮН-ынхан багтаагүй гэдгийг баттай эх сурвалжууд мэдээллээ.

“ИЗНН, ХҮН материалаа дутуу ирүүлсэн”

УИХ-ын 2016 оны сонгуульд оролцох хүсэлтээ 13 нам, гурван эвсэл Сонгуулийн Ерөнхий хороонд өгснийг тус газраас хянаж үзээд 11 нам, гурван эвслийг сонгуульд оролцуулахаар бүртгэжээ. Ингээд сонгуульд оролцох намуудын батламжийг Төрийн ордонд өнөөдөр гардуулсан юм. Тодруулбал, СЕХ-ноос Ардчилсан нам, Монгол Ардын нам, Монгол Консерватив нам, Бүгд Найрамдах нам, Монголын Ардчилсан хөдөлгөөний нам, Монгол Ардын хувьсгалт нам, Эрх чөлөөг хэрэгжүүлэгч нам, Ард түмнээ хайрлая нам, Монголын Уламжлалын нэгдсэн нам, Монголын Социал-демократ нам, Иргэний хөдөлгөөний намуудыг бүртгэжээ. Харин Тусгаар тогтнол эв нэгдлийн нам, Монголын Ногоон намын “Тусгаар тогтнол, эв нэгдэл” эвсэл, Эх орончдын нэгдсэн нам, “ХАМУГ” Монголын Хөдөлмөрийн намын “Эх орончдын нэгдсэн эвсэл”, Хөгжлийн хөтөлбөр нам, Монголын Либерал намын “ХААН сонголт” эвслүүдийн удирдлага батламжаа гардан авсан юм. Мөн Сонгуулийн ерөнхий хорооноос  Хөдөлмөрийн Үндэсний нам болон Иргэний зориг ногоон намыг бүртгэхээс татгалзжээ.

Жүжигчин Б.Амарсайханаас байцаалт авчээ /Бичлэг/

Жүжигчин Б.Амарсайханы "Би юу хийчих вэ" бичлэг цацагдсаны дараа олон нийтийн анхаарлын төвд ороод байсан. Энэхүү бичлэгт Монголын нийгэм, эдийн засгийн өнөөдрийн бодит байдлыг хурц тодоор шүүмжилсэн юм

Халуун сэдэв

Ж.Ганбаатар: Төр ой санамжгүй болсон нь хямралын эх үүсвэр...

-Эцэг эхээс авсан нэрнээсээ гадна хийж бүтээсэн зүйлээрээ овоглогдоно гэдэг гайхалтай хувь заяа санагддаг. Таныг “Оргил”-ын Ганбаатар гэдгээр хүмүүс сайн мэддэг. Тэгэхээр энэ бизнесийг эхлүүлж байсан тэр үеийн тань түүхээр ярилцлагаа эхлэхийг хүсч байна?

Н.Батцэрэг, М.Сономпил нар өргөдлөө өгсөн үү

УИХ-ын гишүүн Д.Тэрбишдагва, Ч.Улаан нар МАХН-аас гарч, МАН-д элсэхээр шийдсэн болохоо өнөөдөр мэдэгдсэн. Тэгвэл М.Сономпил, Н.Батцэрэг нар “Шударга ёс” эвслийн бүлгээс гарах өргөдлөө өгсөн тухай мэдээлэл гараад байна. Үүнийг тус бүлгийн дарга О.Баасанхүүгээс тодруулахад “Н.Батцэрэг, М.Сономпил хоёр надад өргөдөл өгөөгүй. Бүлгээс гарах бол өргөдлөө өгөх ёстой шүү дээ. Мэдэх юм алга” гэх хариултыг өглөө. 

АН-ын бүлэг хуралдсангүй

Үндсэн Хуулийн Цэцийн дүгнэлтийг өнөөдөр УИХ-аас 80.4 хувийн саналаар хүлээн авсан. Үүнтэй холбоотойгоор УИХ дахь АН, МАН-ын бүлгүүд 16.00 цагт хуралдахаар товлоод байсан юм. Тэгвэл АН-ын бүлэг ирц бүрдээгүй гэх шалтгаанаар хуралдсангүй. Харин МАН-ын бүлгийн гишүүд хуралдаж энэ асуудалд байр сууриа нэгтгэсэн байна. Одоогоор тус бүлгээс мэдээлэл хийх эсэх нь тодорхойгүй байна.

Б.Бямбасайхаан Cameron Mcrae-гаас өөр зөвлөгөө авчих хүн олдохгүй байна уу танд???

Эдийн засаг тэр аяараа уналттай, ард иргэд битгий хэл төр засаг хүртэл мөнгөгүй болоод байгаа энэ үед тасартал тансаглаж байгаа хэдэн хүн байх юм. “Эрдэнэс Монгол” компанийн гүйцэтгэх захирал Б.Бямбасайхан гэж төрийн нэр барьсан луйварчин, “Оюу толгой” компанийн сео байсан Cameron Mcrae, “Моннис”-ийн Б.Чулуунбаатар зэрэг хэдэн нөхөд угаасаа мөнгөгүй болоод байгаа эх орны минь үлдсэн жаахан сан хөмрөгийг ховх сорохоор улайран идэж уусаар байгааг харж сууж тэвчилгүй үзэг цаасаа нийлүүлэн суугаа нь энэ. 

Зээлийн хүүг 15 хүртэл хувиар бууруулахыг шаардав

Банкны зээлийн хүүг бууруулах асуудлаар өнөөдөр Зээлдэгчдийн холбооноос мэдээлэл хийлээ. Тэд хэвлэлийн хурлынхаа эхэнд банкнаас олгож байгаа зээлийн хүү нь хэт өндөр байна. Одоо байгаа хүүг 15 хувь хүртэл бууруулах боломжтой гэж үзэж байгаагаа илэрхийлсэн юм. Мөн тэд “Бид энэ сарын 3-ны өдөр албан ёсны хүсэлтээ арилжааны зургаан банканд өгсөн байгаа. Гурван хоногийн хугацаанд хариугаа бидэнд хэлэх ёстой. Хүсэлтэд зээлдэгчид юу хүсч байгааг оруулсан.

Говьсүмбэр аймгийн засаг дарга Л.Одсэрийг дахин огцруулжээ

Говьсүмбэр аймгийн ИТХ-ын 2016 оны 04 дүгээр сарын 20-ны өдрийн хуралдааны 05 дугаар тогтоолоор аймгийн Засаг дарга Л.Одсэрийг Монгол Улсын Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 25 дугаар зүйлийн 25.4, 32 дугаар зүйлийн 32.2, 32.6 дахь заалтын дагуу огцруулжээ.  Аймгийн засаг дарга Л.Одсэр нь хууль тогтоомж зөрчсөн нь шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэрүүдээр тогтоогдсон байхад Монгол улсын Ерөнхий сайд Ч.Сайханбилэг аймгийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн хурлын шийдвэрийг үл тоон дээрх хариуг ирүүлсэнд аймгийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн хурлын төлөөлөгчид хүлээн авах боломжгүй гэж үзэж, дахин огцруулан Засаг даргыг огцруулсан тухай шийдвэр, холбогдох бичиг баримтыг Монгол Улсын Ерөнхий сайд Ч.Сайханбилэгт хүргүүлсэн байна.

Ерөнхийлөгчийг ҮХ зөрчсөн эсэхийг Цэцээр хэлэлцүүлэх хүсэлт гаргажээ

УИХ-ын гишүүн Г.Уянга мэдээлэл Төрийн ордноо мэдээлэл хийлээ. Тэрээр УИХ-ын гишүүн Л.Цог МАХН-аас гарч Тусгаар тогтнол эв нэгдлийн намд өнөөдөр элсэн тус намын бодлогын зөвлөлд орж ажиллана гэж мэдэгдсэн юм

УИХ-ын дэд дарга Л.Цог намаасаа гарлаа

Улстөр бужигнаж бас буцалж эхлэв. Өнөөдөр морин цагт сонгуульд оролцох намууд батламжаа албан ёсоор гардаж авсан бөгөөд зарим гишүүд намаасаа гарч байгаагаа ч зарлаж бужигнаж эхлэв. Тухайлбал, МАХН-аас Ч.Улаан, Д.Тэрбишдагва хоёр гарч байгаа байгаагаа дуулгав. Гэхдээ тэд ирэх долоо хоногт намаасаа албан ёсоор гарч МАН-д элсэнэ гэдгээ илэрхийлсэн байна. Тэгвэл УИХ-ын дэд дарга Л.Цог намаасаа гарч Г.Уянга гишүүний намд элсэх болсноо ч зарлав.

Шинэ мэдээ

С.Жавхлан: Монголоороо байгаасай8 цаг 21 минутын өмнө “Байерн” Вараны төлөө 40 саяыг төлөхөд бэлэн байна5 сар 4. 18:30 НБА ТОК - Плэйофф5 сар 4. 18:20 Алга болсон охидыг амиа алдсан байдалтайгаар олжээ5 сар 4. 18:10 Ё.Отгонбаяр: АН-хан баяжсан байж болно, гадагшаа явж болно, үр хойчдоо эх орноо үлдээ5 сар 4. 18:00 "Байерн"-чууд хоёр дахин илүү зөрчил гаргажээ5 сар 4. 17:58 "Жирэмсний болон амаржсаны тэтгэмж хэрхэн бодох вэ"5 сар 4. 17:53 Gee: Би бирдэд ”Юу хүсч байна, биелүүлээд өгье” гэж хэлнэ5 сар 4. 17:49 Дэвид Бекхэм бэлгэнд дарагджээ5 сар 4. 17:48 Эр хүний костюмны халаасанд юу байх ёстой вэ5 сар 4. 17:43 Дохио!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлэх мэдээ5 сар 4. 17:40 Машиныхаа их гэрлийг хэрхэн өнгө оруулах вэ5 сар 4. 17:36 “Байерн” Вараны төлөө 40 саяыг төлөхөд бэлэн байна5 сар 4. 17:31 Жүжигчин Б.Амарааг Шадар сайд Ц.Оюунбаатар өмөөрчээ5 сар 4. 17:29 Ж.Ганбаатар: Төр ой санамжгүй болсон нь хямралын эх үүсвэр...5 сар 4. 17:19 Канадад ойн түймрийн улмаас бүхэл бүтэн хотыг нүүлгэн шилжүүлж байна5 сар 4. 17:18 Ил задгай худалдаалж буй кремтэй бүтээгдэхүүнээс болгоомжил5 сар 4. 17:11 Н.Батцэрэг, М.Сономпил нар өргөдлөө өгсөн үү5 сар 4. 17:06 “Петрочайна Дачин Тамсаг”-ийн ажилтнууд Буйр нуурт осолдсон залуусын ар гэрийнхэнд мөнгөн тусламж үзүүллээ5 сар 4. 17:03 Цаазын ялтай алуурчинг эцсийн мөчид эх хүн л аврав5 сар 4. 17:00 АН-ын бүлэг хуралдсангүй5 сар 4. 16:58 Хүчирхэг Вера Мухина5 сар 4. 16:53 Гитарчин Өөжгийгийн экс амраг И.Түмэнхүслэн эх орондоо ирж бизнес хийхээр зэхжээ5 сар 4. 16:49 Хуульчид хэвлэлийн эрх чөлөөг боомилж, эмч нарын эрхийг зөрчсөн хуулийг эсэргүүцэж байна гэв5 сар 4. 16:43 "КТВ" караоке 17-20 орчим насны монгол охидыг гадны иргэдэд зуучилдаг байжээ5 сар 4. 16:38 С.Зоригийн хэргийг шинэ хуулиар “нам дарах” гээд байна уу5 сар 4. 16:34 Сураг алдарсан жүжигчин Б.Одбаярын сураг гарав уу5 сар 4. 16:32 Н.Мөнхсоёл шинэхэн хайртайгаа аялаад иржээ5 сар 4. 16:29 Л.Цандэлэг мэтийн “шантаачлагчид” байсан, байгаагүй тариагаа тариад “идчихтэйгээ” байна5 сар 4. 16:26 Эрэгтэй хүний шатсан цогцос олджээ5 сар 4. 16:15 Хүрэл медалийн төлөөх тоглолт өнөөдөр болно5 сар 4. 16:14 Солгой мисс О.Ариунзулын солиорол5 сар 4. 16:14 Жижиг намуудын рейтинг оноог цуглуулах З.Энхболдын тактик5 сар 4. 16:09 Б.Бямбасайхаан Cameron Mcrae-гаас өөр зөвлөгөө авчих хүн олдохгүй байна уу танд???5 сар 4. 16:08 Жүжигчин Б.Амарсайханаас байцаалт авчээ /Бичлэг/5 сар 4. 16:02 Оддын будаггүй төрх VS будагтай төрх5 сар 4. 15:58 Б.Батхишигт сунгах таны гар, халуун сэтгэл яг одоо л хэрэгтэй байна5 сар 4. 15:57 Өнгөрсөн ба ирээдүй5 сар 4. 15:55 Гэр бүлийн хүчирхийллийн шинжтэй 5166 дуудлага иржээ5 сар 4. 15:52 Эрүүл мэнд спортын сайдын томилгоог хэлэлцсэнгүй5 сар 4. 15:49 Иргэн таны хуулийн мэдлэгт: Нийгмийн даатгалын сайн дурын даатгалд ямар иргэд хамрагдах вэ5 сар 4. 15:46 Леброн Жорданыг гүйцэж түрүүлэв5 сар 4. 15:43 Зээлийн хүүг 15 хүртэл хувиар бууруулахыг шаардав5 сар 4. 15:41 Ким Кардашьян сануулга авчээ5 сар 4. 15:36 Г.Жамьян: "17 чингэлэг спирт"-ийн хамгийн чухал баримт надад байсан5 сар 4. 15:33 Мазаалай баавгайг АСЕМ-ын лого болгох уриалга дэвшүүллээ5 сар 4. 15:32 МУСТА Б.Хангал: Эмчийн шадар туслах сувилагчаа магтан дуулна5 сар 4. 15:28 Шуурхай: Намын бүлгүүд 16.00 цагт хуралдана5 сар 4. 15:25 ИЗНН шүүхэд хандана5 сар 4. 15:21 Кэйт Бланшет НҮБ-ын элч болов5 сар 4. 15:18
Шуурхай: Намын бүлгүүд 16.00 цагт хуралдана

Үндсэн Хуулийн Цэцийн дунд суудлын хуралдаанаар оны өмнөхөн батлагдсан Сонгуулийн тухай хуулийн томоохон заалт Үндсэн Хуулийг зөрчсөн гэх шийдвэрийг гаргасан. Тодруулбал, жагсаалтаар сонгогдож УИХ-ын гишүүн болох нь Үндсэн Хуулийг зөрчсөн байна гэж үзсэн юм. Энэхүү дүгнэлтийг УИХ-ын чуулганы өнөөдрийн  нэгдсэн хуралдаанаар Үндсэн хуулийн цэцийн дүгнэлтийг хэлэлцэж 80.4 хувийн саналаар хүлээн авсан юм. Тэгвэл энэ 

Шинэ мэдээ

ГИШҮҮДИЙН ХУУДАС

Алжаал тайлах

Дэлхийн хошой аварга С.Батцэцэгтээ мэндэлсэн өдрийн баярын мэнд дэвшүүлье

Хөрст дэлхийд зартай монголжингоо Хөмсөг нүд сайхантай бүсгүйгоо Хүч бяр гайхамшигтай хатангоо Хөх монголын бахархал хацаргоо Замлин дэлхийд цуутай төгөлдөргоо Заан гавьяатын хайртай охингоо Хашаат нутгийн эрхэм оюунгоо Хамаг монгол хүндлэл урангоо Аваргын титмийг чимсэн нүдэнгоо Алтан соеомбондоо залбирсан ухаангоо Алаг нүдэндээ мишээлтэй үзэсгэлэнгоо Ардын дуундаа хөглөгдсөн эгшиглэнгооУудам талд асгарсан нарангоо Уужим харгуйд гэрэлтсэн сарангоо Бүрэнхий тэнгэрт түгсэн одонгоо Бөмбөрцөг дэлхийд данстай ижийгоо 2016.03.13 Монгол Улсын чөлөөт бөхийн гавьяат тамирчин, эмэгтэй чөлөөт бөхийн анхны Дэлхийн аварга, анхны хошой аварга, Олимпийн наадмын хүрэл медальт Соронзонболдын Батцэцэг 1990 оны  тавдугаар сарын 3-нд Архангай аймгийн Хашаат суманд мэндэлжээ. Тэрбээр 2005 оноос сумынхаа дунд сургуулийн биеийн тамирын багш Н.Дондовын удирдлага дор чөлөөт бөхийн спортоор хичээллэж эхэлсэн байна. Ингээд дунд сургуулиа төгсөн, МУИС-ийн Япон хэлний хуваарь авч 2008 онд Улаанбаатар хотод иржээ

ЭВ НЬ ТААРВАЛ ТҮРҮҮЛЖ Ч МЭДНЭ

ҮҮНИЙГ БИЧИХИЙН УЧИР             Намайг бөхөд дуртай болгосон хүмүүс бол миний аав, ах хоёр. Тэр дундаа хотоос ирэх бүртээ ховор сайхан зураг, ном сонин авчирч өгч, бас бөхийн тухай, бөхчүүдийн тухай соргог содон яриа дэлгэдэг ах маань юм

Улсын шинэ цолтноо хүлээсэн Казак түмэн

 МҮБХ-ны тэргүүн Р.Нямдоржийн хамт энэ жилийн наурызын баярын үеэр Баян-Өлгий аймагт ажилласан билээ.             Наурызын баярт УИХ, Засгийн газрын төлөөлөл, ОХУ, Турк зэрэг  гадаад орны төлөөлөгчид оролцон баяр хүргэн үг хэлж байна. Өлгий хотын талбайд олон хүн цуглаж, бүх л байгууллага, чамгүй олон хүн хамарсан парад жагсаал болдог аж. Жагсаалаараа Казакийн ард түмний өв уламжлал, соёлоо тун ухаалгаар тольдон харуулдаг юм байна. Тухайлбал тэмээн ачаан дээр хүүхдээ хэрхэн авч явдаг, хүүхдийг хэрхэн хөлд оруулдаг, Казакийн гэрлэх ёслолын онцлог ямар байдгийг харуулахын хамт уламжлалт тулам булаацалдах наадаан, бүргэдтэй анчин эрсийн үзүүлбэр болох юм. Жагсаалын төгсгөлд “Хара жороогоон” гэх нийтийг хамарсан бүжиг болдог юм байна.  Энэ нь гарын хөдөлгөөний хувьд бий биелгээтэй ойролцоо боловч хөлөө солбиж гишгэдэгээрээ өвөрмөц юм.             Зочид жагсаалын дараа талбайд барьсан эсгий гэрүүдээр ордог заншилтайг дагаж бид хоёр нэг гэрт орсон нь ХААН банкны гэр байсан бөгөөд банкныхан бөхийн улс гэдгээр их л бэлэгжээж байлаа. Монгол бөхийн хийморийг маань Казак түмэн ч ийнхүү дээдэлж байгаа нь сайхан байлаа.             Бид жагсаалын дараа шууд Алтай сумыг зорив. Энэ сум Өлгий хотоос 120 орчим км зайтай бөгөөд Толбо сумын асфальтан замаар 30 км яваад баруун гар тийш салж цасан дундуур явлаа. Азтай нэгэн явдал тохиосон нь өвөр рүү орох чиглэлээр нэгэн залуухан угалз  бидний замыг хөндлөн гараад эргэж харан харан огтхон ч айж цочсон шинжгүйгээр алхаж шогшоод явж өнгөрлөө. Манайхан туулай өвөр рүү ороход бэлгэшээдгийн адилаар Казакууд их л бэлгэшээж байлаа.             Сагсай голын хөндийрүү тонгойхын өмнө нэгэн овоотой даваан дээр зогсоод машины өндрийн хэмжүүрийг хартал 3100 метрийг зааж байна. Энэ нь нэг их өгсөж зүтгэж гараагүй тэр давааны өндөр Богд уулынхаас даруй 800 метр өндөр болохыг харуулж байгаа хэрэг. Тэндээс уруудан Сагсай голын хөвөөнд орших Буянт сумын төвд ирэхэд өндрийн заалт 2600 метр байгаа нь тэр сумын төв Богд уулын оройгоос бас л 300 орчим метрийн өндөрт байна гэсэн үг юм.             Эндээс Сагсай голын баруун хөвөөгөөр өгссөөр өдгөө 80 насалж буй төрийн олон одонт улсын сайн малчин, нэгдүгээр багийн иргэн Б.Яай гуайнд аяны дөрөө мултлав. Тэднийд Казак заншлаар бэлдсэн “Жамбас аваад”, гөжөө шөл уулаа.  “Жамбас” гэдэг нь хонины чанасан сүүж юм. Энэ суужийг хамгийн хүндтэй хүн эхэлж талладаг байна. Гөжөө бол “Жамбас” чанасан шөлөнд будаа хийж буцалгасан будаатай шөл юм. Б.Яай өвгөн МҮБХ-ны тэргүүн Р.Нямдоржид сумандаа олон түрүүлж айрагдсан хурдан хээр морио бэлэглэв. Улаанбаатараас 1800 км-ын алсад, улсын баруун хилээс 14 км-ийн наана орших Алтай сум эндээс 15 км ажээ. Сумын төвд Баян-Өлгий аймгийн бөхийн холбооны даргаар олон жил сайн ажилласан өмгөөлөгч Я.Сьездийнавга ах өндөр настан аксакал Б.Аулаят гуайнд зочлон хонов. Энэ мундаг өвгөн өөрөө зургийг гарган, ач хүүгээ удирдан хөдөө байтугай хот газар ч ховор тохиолдох тохилог, уурын халаалттай хоёр давхар уран барилга мэт байшин барин суужээ.  Хашаа нь гэхэд Улаанбаатарт байхгүй цэвэр, цэмцгэр аж. Энэ хашаа, байшин хоёрыг хотынхонд үзүүлэхсэн гэсэн бодол төрж явлаа.             Маргааш нь сумын соёлын төвд хөдөлмөрчидтэй хийсэн уулзалт дээр Монгол бөхийн хөгжлийн талаар яриа таниулга хийж, хүмүүсийн сонирхсон асуултанд хариулав. Уулзалтанд 50 гаруй хүн ирснийг сумынхан хамгийн олон хүн цуглалаа, бусад уулзалтанд бараг хүн ирдэггүй гэж байгаа нь сонин санагдав. Уулзалтыг Алтай сумын иргэдийн Төлөөлөгчдийн хурлын дарга А.Семей, сумын Засаг даргын орлогч М.Аман нар нээхдээ эх ороны маань хамгийн баруун хязгаарт оршин суух Алтай суманд алс хол Улаанбаатар хотоос хүрэлцэн ирж хязгаар нутгийн ард иргэдэд үндэсний бөхийн талаар сонирхолтой яриа хийх гэж байгаа явдалд МҮБХ-ны удирдлагад баярласан талархснаа илэрхийлэв.             Үүний дараа бид хоёр үндэсний бөхийн талаар яриа хийж, бөх сонихогчдын сонирхсон асуултад хариулав. МҮБХ-ны удирдлага  Баян-Өлгий аймгийн Алтай суманд үндэсний бөхийг хөгжүүлэх үйлсэд хувь нэмэр оруулсан Алтай сумын Үндэсний бөхийн холбооны дарга, аймгийн арслан С.Чулуунбат,  сумын ҮБХ-ны Тэргүүлэгч, аймгийн заан К.Хажымухан,  сумын ҮБХ-ны дэд  дарга , аймгийн начин С.Серик,   сумын заан, өндөр настан Т.Маден, түүнчлэн Алтай суманд үндэсний бөхийн спортыг хөгжүүлэхэд эдийн засгийн байнгын дэмжлэг үзүүлж ажиллаж буй бизнесмен Б.Аулаят,  Баян-Өлгий аймагт  Үндэсний бөхийг хөгжүүлэх үйлсэд үнэтэй хувь нэмэр оруулан ажиллаж буй  аймгийн ҮБХ-ын дарга асан, өмгөөлөгч  Я.Сьезд нарт баяр хүргэж, Монголын Үндэсний бөхийн холбооны Хүндэт өргөмжлөлөөр шагнаж дурсгалын зүйл гардуулав.             Уулзалтын дараа хүүхэд, томчууд нийлсэн 6-7 авьяастан бэсрэг тоглолтооо бидэнд толилуулсан бөгөөд соёлын төвийн эрхлэгч бүсгүй алдарт “Ахтамаа” дуугаа цангинуулсан юм. Энэ урансайханчдын дөрөв нь нэг гэр бүлийнхэн бөгөөд эд бол сургуулийн дуу хөгжмийн багш З.Ануарбек, соёлын төвийн эрхлэгч Н.Саттигүүл, домбордон дуулж, бүжиглэсэн тэдний хүү, охин хоёр билээ.             Энэ сумын хүн ам  4200 бөгөөд эднээс Казак 64 хувь,Урианхай 34 хувь, бусад ястан 2 хувь эзэлдэг гэнэ. Сум156 000 малтай, Улсын 3 баатар, Хөдөлмөрийн 3 баатар, 10 гаруй гавьяаттай, С.Чулуунбат, Ш.Мурат, М.Эркебулан, Б.Норов, М.Сансалбай гэсэн 5 аймгийн арслантай, бөхийн нэгэн өлгий голомт нутаг юм.               Бусад Казакуудынхаа адил Алтайчууд бүргэдээр ан хийдэг уламжлалтай аж. Бид бүргэдчин Далайханыд зочилсон юм. Зөвхөн бүргэдийн ангаараа төдийгүй морин аялалынхаа шугамаар гадаад дотоодод яваагүй газаргүй шахам тэр эр “Эм бүргэд 7-8 кг, эр  4-5 кг жин татдаг, анчин нь эм бүргэд байдаг, ангаахайг хамгийн өндөр хүрэхэд хэцүү үүрнээс авдаг, тэнд л хамгийн мундаг бүргэд төрдөг, бүргэдийн ангаахайн хүйсийг ялган таних аргагүй байдаг тул том сарвуутай, арай бадирууныг нь авдаг юм. Бүргэд өөрөөсөө 10 дахин илүү жинтэй амьтныг ч барьж чаддаг, чонын амыг нэг савраараа, багалзуурыг нөгөө савраараа базаж барьдаг. Өдөрт дээд тал нь таван амьтан барих бололцоотой байдаг. Бүргэдээр 10 жил орчим ан хийгээд байгальд нь тавьдаг” гэх мэтээр хуучилсан юм.                                                                         Дашрамд дурдахад өмгөөлөгч Я.Сьезднь Баян-Өлгий аймгийн  Алтай суманд Үндэсний бөхийн холбоог үүсгэн байгуулж,    аймгийн түүхэнд  сумд үүсч хөгжсөний  ойн хүрээнд анх удаа  төрөлх   Алтай сумынхаа 40 жилийн ойгоор  1999 онд  үндэсний бөхийн барилдаанд түрүүлсэн бөхөд “ИЖ-Планета-5”  маркийн  шинэ мотоцикль өгч байсан,  аймгийн түүхэнд анх удаа аймгийн арслан цолтой бөхчүүдийн нэрэмжит хүчит бөхийн барилдааныг 2000 онд  зохион байгуулсан, аймгийн түүхэнд анх удаа   2012 онд зохион байгуулагдсан баруун таван аймгийн Даншиг наадамд 256 бөхийг нэг өдөрт багтаан барилдуулсан, 2012 оны 03 дугаар сарын 01-нээс 2013 оны 11 дүгээр сарын 01-ны хооронд Баян-Өлгий аймгийн Үндэсний бөхийн холбооны даргын сонгуульт ажлыг хийж байх үедээ  аймгийн 13 сумаас 15 баг оролцсон “Алтан нутаг минь”  бооцоот бөхийн барилдаан, “Хөдөөгийн хүчтэн” барилдаан, аймгийн үндэсний бөхийн аварга шалгаруулах барилдаан, Улсын заан Т.Авдигажы, улсын өсөх идэр начин Б.Хожагапан, аймгийн хурц арслан Х.Хажымухан нарын нэрэмжит барилдаан зэрэг  12 удаагийн томоохон барилдаан зохион байгуулсан байна. Аймгийн Хөдөлмөр, халамжийн үйлчилгээний хэлтэс  үүсч хөгжсөний 15 жилийн ойг тохиолдуулан явуулсан 64 хүчит бөхийн барилдаанд түрүүлсэн бөхөд хувиасаа 500,00 төгрөг, аймгийн наадамд 2011 онд түрүүлсэн аймгийн арслан М.Еркебуланд хувиасаа 500,00 төгрөг өгч,   аймгийн ҮБХ-ны бага эеийг 2012 оны 03 дугаар сарын сүүлчээр зарлан хуралдуулж, Баян-Өлгий аймагт ойрын үед үндэсний бөхийн спортыг хөгжүүлэх  бодлогыг баталж, аймгийн бөхчүүдийн эрэмбийг шинэчилж, засуул, хөлийн цэц зэрэг бөхийн жаяг дэгийн багийг шинэчлэн батлуулж, ҮБХ-ны Тэргүүлэгч нарт сум хариуцуулан аймгийн ҮБХ-ны дүрмийг шинэчилсэн монгол бөхийн сайн зүтгэлтний нэг юм. Энэ түүх түүний МҮБХ-нд тухайн үедээ бичиж байсан тайланд нь буюу бөхийн түүхэн архивт дурайтлаа байж байна. Ер нь Я.Сьездбол шулуун шударгуу зан төлөвтэй, дайчин шалмаг, хөдөлмөрч эр бөгөөд Монгол бөх хэмээх өв соёлын төлөө бага хугацаанд ихийг амжуулсан, одоо ч сэтгэл зүрхээрээ бөхийн үйлсэд зүтгэсээр яваа хүн байна.             Алтай сумын төвд Сакейн Амангүүл хэмээх гал цог нь дүрэлзсэн авьяаслаг, ажилсан дайчин бүсгүй биднийг заавал гэрээрээ зочлохыг урьсан юм. Тэрээр морин аялалаар ихээхэн амжилт олж буй бүсгүй бөгөөд гадаад, тодоодын аялагчдаа аваад Алтайн их уулсаар зунжин, намаржин хээрээр гэр хийн, хэцээр дэр хийн аяладаг гэнэ. Түүнтэй аялалынх нь сонин сайхныг хуучилбал хэдэн өдрийн ажил болох нь амнаас нь гарах үг болгоноос тодорхой байв. Тэрээр хоол цайгаар зочилсныхоо дараа шууд домбороо аваад казак, монгол хэд хэдэн дууг чухам л дуундаа уусан шингэх мэт, тэр л дуугаараа амьдрах мэт гайхалтай сайхан дуулсан юм. Тэр дуугаараа, зан аалиараа, яриа хөөрөөгөөрөө “Алтайд ирээд манайхаар зочилж, надаар дуулуулахгүй явдаг зочин байдаггүй юм” гэж хэлээд байх шиг л санагдсан. Гал цогтой бүсгүй чамд аз жаргалын дээдийг хүсье.                Баян-Өлгий аймгийн үндэсний музейг үзэж сонирхоход улсын цолтой 5 бөхийн зөвхөн хоёрынх нь тухай үзмэр байсныг музейн мэргэжилтэн К.Мажект хэлж ойрын үед бусад цолтныхоо үзмэрийг байрлуулахыг зөвлөв. МҮОНРТ-ийн Баян-Өлгий аймаг дахь салбарын казак хэлээр явагддаг  радио, аймгийн  Нью-Наз телевизэд ярилцлага өгөв. Монголын Сэтгүүлчдийн холбооны гишүүн, радиогийн сурвалжлагч Б.Кану, телевизийн захирал И.Жанболат нар Өлгийчүүд Баян-Өлгийгөөс 35 жилийн турш улсын цолтой бөх төрөхийг тэсэн ядан хүлээж байгаа, яавал улсын цолтонтой болох вэ гэсэн хэцүү асуулт асууж байлаа. Бид сүүлийн үед казак залуус сайн барилдаж байгаа, ялангуяа “Хөдөөгийн хүчтэн” барилдаанд амжилттай оролцож байгаа тухай хэлж, эв нэгдэлтэй байж, сайн хөдөлмөрлөвөл сайн бөх төрнө гэдгийг хэлж, улсын цолтон ойрын үед төрөхийн ерөөл өргөж явлаа. “Ер нь иймэрхүү асуулт уулзсан хүн болгоны амнаас гарч байгаа нь Баян-Өлгийчүүд шинэ цолтноо их л хүлээж байгааг харуулж байв.             Өлгийчүүдийн хүслийг гүйцээх сайн үйлстэнтэй ч учирлаа. Тэр хүн бол “Аварга” дээд сургуулийн төгсөгч аймгийн начин С.Бахыт юм. Буянт сумын харьяат С.Бахыт 2015 оны 12 дугаар сарын 10-ны өдөр өөрийн санаачилгаар “Тас-түлек” бөхийн дэвжээ байгуулан 7-18 насны хүүхдүүдийг хамруулан бөхийн бэлтгэл хийж эхэлсэн байна. Долоо хоног бүрийн 1, 3, 5 дахь өдөр бүр бөхчүүдээ Монгол бөхөөр хичээллүүлж буй  аж. Тэрээр өөрөө санаачлан 2016 оны 2 дугаар сард бүх сумыг хамруулан 1-12 дугаар ангийн сурагчдын дунд тойргийн барилдааныг 2 500 000 төгрөгийн шагналын сантайгаар зохион байгуулсан нь олны талархал хүлээжээ. Энэ барилдаанд өөрийн нь “Тастүлек” бөхийн  дэвжээн тэргүүлж, дараах байруудыг Цэнгэл, Улаанхус, Алтанцөгц, Толбо сумын бөхчүүд эзэлсэн байна. Түрүүлсэн, үзүүрлэсэн, шөвгөрсөн бөхчүүдэд медаль, өргөмжлөл, мөнгөн шагнал олгсон байна. Мөн уран гараа дэвээтэй бөх, уран барилдаантай бөх, өсөх ирээдүйтэй бөхчүүдийг шалгаруулан тусгай шагнал олгожээ.              “Хөдөлмөрийн тэргүүний ажилтан”, Засаг даргын “Жуух бичиг” цол шагналт С.Бахыт өөрийнхөө зорилгыг тодорхойлж “Хүүхдүүдээ багаас нь сайн бэлдэнэ, тэгээд улсын цолтой бөх төрүүлнэ” гэж итгэлтэй ярьж байна. Энэ бол хамгийн зөв бодлого мөн тул бид түүнд амжилт хүсч, хүүхдүүдэд нь сайн бөх, сайн хүн байхын эрхэм чухлын тухай яриа таниулга хийв. С.Бахыт багшийн хоёр хүү өөрийн нь удирдлага дор хичээллэж байгаа бөгөөд том хүү нь тун ч эвлэг барилдаантай, гараа дэвээний ёс горимыг маш сайн сурсан, хөөрхөн бөх галбиртай сэргэлэн хүү байна. Тэр өөрөөсөө дээш ангийн бөхчүүдийг ч хаяж байна. Аав бөгөөд багш нь энэ хүүдээ ихээхэн горьдлого тавьж байгаа нь ч харагдаж байлаа.             Аймгийн бөхийн холбооны дарга албаныхаа шугамаар УИХ-ын гишүүдтэй хөдөө орон нутагт ажилласан тул бид онгоцны буудал дээр хальтхан уулзаснаас өөрөөр төдийлөн тухтай уулзаж ажил төрлийн  яриа өрнүүлж амжсангүй. Биднийг аймгийн бөхийн дасгалжуулагч аймгийн начин Б.Бегжан(Улсын харцага О.Бахытын хүү)аймгийн бөхийн өргөөтэй танилцуулж, бөхийн талаарх ажлаа танилцуулсан билээ.             Бид аймгийн төвийг өндрөөс харах “Найрамдал” гэх тусгайлан засч тохижуулсан өндөрлөгөөс Өлгий хотыг тольдон харсан юм. Эндээс алдарт Ховд гол цөнгөө хараахан түрээгүй мөсөн баринтагтайгаа тахирлан тохойрон сунайх нь, айл болгон нь хашаандаа тохилог орон сууц барьсан нь, аймгийн төв хүрээ хаяагаа тэлэн хөгжсөөр буй нь илт харагдах ажээ.             Баян-Өлгийд сураад хэлж явсан өрөөлөөрөө эл тэмдэглэлээ өндөрлөсү. Энэ жилийн улсын наадмын шөвгийн 32 бөхийн тоонд Казакын нэгэн хүү багтах болтугай. Улсы он болсын, Ах мол болсын. Д.Данзан. 2016 оны 4 дүгээр сарын 15.

О.Батболд: Дүүлэн нисэхийг хүснэ

Төмөр хэрээсэн хаалгатай Түгжээ болсон өрөөнүүдтэй Тачигнатал чичирмээр хүйтэнТамын газраа энэ ч мөн Харуул хуягууд нь Хүйтэн харцтай Хамт шийтгүүлэгчид ньХахир авиртай Энд хүн гэж байхгүйЭрлэгтэй нөхцөгсөд л бийЭр нь эм болж хувирсанЭрээ цээргүй үзэгдлүүд л харагдна Нарны тусгал холуур хүрээлэжНаадах салхи зун ч хүйтнээр сэвшинэНаргиан хөөрөөн огтоос мартагдахНэг насны хар ул мөр энд л биелэгднэ Аавын хүү нэг алдахадАрдхан талд нь хаалгаа нээгээд хүлээхАвилгалчын хүү нэг алдахад хаалгаа хаагаад түлхэхАв адилгүй үйлчлэх эрхзүйт төрийн Араар нь хонгилолдсон хахир хоолой Шоронгийн харанхуй өрөөнөөс хэлж байнаШирхэг өвс нь хадаас шиг ургахыгШивээ барьсан араатнуудын талаарШирэн нүүрэлсэн улс төрчидийн талаар хэлмээр байна Олон хэлтэй эрхэмүүдэд Ойлгохгүйн хэлзүй гэж үгүй шигОрчлонд алдсан хүмүүнийОйлгох ухаан дульмагсанОлж мэдсэн нь дутмагсан Эх орныхоо нэрийн өмнөөс Ээж аавынхаа нэрийн өмнөөс Эрхэт төрийн самууралыг ухаанаараа зарласан хүмүүнийЭмэгнэлийн талаар хэлмээр байна Төмөр хаалга нь гяхтнасанТогоотой зутан нь гашилсанТамын хонгилын талаарТолгой өвдөн татлаж байна Нэрнээс нь сонсоход л бие арзаймНэрийг нь дуудахаас ч цээрлэж нулиммаарНартын жаргалыг хол хаясанНарсын амьдралыг өгүүлмээр байна Бүгд л мэддэг мөртлөөБүгд мэдэхийг хүсдэггүй Бүдэг бадагхан төр шиг наанаа харагдавч цаанаа огт харагдахгүйБүрэн эрхэт улсын алслагдсан давхрагыг ярьмаар байна 16:4:30. О.Батболд

Танд гэж хэлэхэд

Хүүхдийн өтгөн хаталтыг хэрхэн зогсоох вэ

Гурваас дээш насны хүүхдийн өтгөн хатсан үед байцаа буцалгаад шүүсийг нь уулгаарай. Байцааны шүүс өтгөн хаталтыг зогсоодог. Гурваас доош насны хүүхдүүдэд байцааны шүүс өгөхөөс болгоомжил. Учир нь гэдэс нь хямрах эрсдэлтэй.

Өсөлтгүй жирэмслэлт гэж юу вэ

Сүүлийн жилүүдэд охид бүсгүйчүүдэд маань өсөлтгүй жирэмслэлт маш ихээр тохиолдох болжээ. Хааяахан нэг эмэгтэйчүүдийн эмнэлэгээр ороход жирэмсэн эмэгтэйчүүдээр дүүрсэн байх юм. Даанч тэдний дийлэнхэд нь энэхүү өсөлтгүй жирэмслэлт гэгч нь тохиолдох юм. Эмч нар хүртэл уулга алдаж өсөлтгүй жирэмслэлттэй байгаа эхчүүдийн тоо жилээс жилд нэмэгдэж байгааг дурьдах юм. Эмч нар өсөлтгүй жирэмслэлтийг янз бүрийн зүйлтэй холбон

Амьдралыг өөдрөг харах 9 алхам

  Өдөрт 15 минут бясалгал хийгээрэй. Нар зөвхөн ургамал, модыг гэрэлтүүлээд зогсохгүй бүхий л дэлхий ертөнцөд баяр баясгалан авчирдаг. Хэрвээ чи бясалгал хийж байсан бол ийм бодлоор тархиа цэнэглэдгийг мэдэж байгаа байх. Харин хийж үзээгүй бол заавал туршаад үзээрэй.

Ханиадтай хүнд эмчийн зааваргүй антибиотик хэрэглүүлэх нь өвчнийг улам сэдрээдэг

Амьсгалын замын цочмог үрэвсэлт өвчнөөр бага насны хүүхдүүд болон сургуулийн насны хүүхдүүд өвчлөх нь их байдаг.Халдварын үүсгэгч нь ихэвчлэн вирус байдаг. Вирус нь амьсгалын эрхтэнг нэлэнхүйд нь гэмтээх боловч аль нэг хэсэг нь илүү өртдөг.

Санал асуулга

Намын жагсаалт буюу листийг байхгүй болгох нь зөв үү

4361 санал
104 санал
5333 санал
Нийт 9798 санал
© -2016 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. "ЭДИМVVН" ХХК.