2018 оны 3-р сарын 28
14 цаг 05 минут

Европын холбоо Монголын худалдааг дэмжих төсөл эхлүүлээ

Гадаад хэргийн яамны Зөвшилцөх танхимд өнөөдөр “Монголын худалдааг дэмжих –EU- TRAM” төслийн нээлтийн арга хэмжээ болж байна. Энэхүү төслийг Гадаад харилцаааны яам, Монголын үндэсний худалдаа аж үйлдвэрийн танхим, Европын холбооны төлөөлөгчийн газар хамтран хэрэгжүүлэх юм.

Монгол Улсын хувьд Европын холбооны улс орнуудад 7200 гаруй бараа бүтээгдэхүүнийг татварын хөнгөлөлттэйгээр экспортлох боломжтой ч өнөөдрийн байдлаар ноос ноолууран бүтээгдэхүүн, арьс ширэн бүтээгдэхүүн зэрэг 10 хүрэхгүй нэр төрөлд багтдаг байна. Иймд 2018-2020 оны хооронд хэрэгжүүлэх төслийн хүрээнд Европын холбоонд хэрэгждэг чанар стандартад нийцсэн олон төрдийн бараа бүтээгдэхүүнийг  экспортлодог болоход анхаарах ажээ.

Энэхүү төслийн нээлтийн үеэр холбогдох албаныханаас тодруулсанаа хүргэж байна.

Марко Ферри: Монгол Улс Европын холбооны мөрддөг стандартад хүрэх ёстой

/Элчин сайдын үүргийг Түр хамаарагч, Европын холбооны төлөөлөгчийн газар/

Монгол Улс бол манай холбооны экспортын барааны татвараас хөнгөлөх гэрээний дагуу үйл ажиллагаа явуулах эрхтэй гишүүн улсын нэг. Тиймээс Монгол Улсаас 7200 гаруй бүтээгдэхүүнийг ямар нэгэн татваргүйгээр Европын холбооны улсууд руу оруулах боломжтой. Одоогийн байдлаар Монгол Улсаас Европын холбоо руу дандаа даавуун бүтээгдэхүүн гарч байгаа.

Монгол Улс өөрийн боломжит чадвараа ашиглан малын гаралтай бүтээгдэхүүнийг экспортлох бүрэн боломжтой ч Европын холбооны мөрддөг стандартад хүрэх ёстой. Тэр сатандартуудыг бараа бүтээгдэхүүнүүддээ нэвтрүүлэх бүрэн боломжтой байгаа.  Бид Монгол Улсын Стандартчилал хэмжил зүйн газартай хамтраад 2014-2017 оны хооронд Монгол Улсын  стандартыг сайжруулах төслийг хэрэгжүүлсэн.

Энэ төслийн үр дүнд 2018 оны 7 сар гэхэд Монгол Улсын Стандартчилалын шинэ хууль батлагдана гэж бид хүлээж байна. Уг хууль батлагдах юм бол экспортын хэмжээг нэмгдүүлэх бүрэн боломжтой болно. Малын гаралтай бүтээгдэхүүнийг экспортлох бүрэн боломжтой ч гэлээ Европын холбоо хүнсэн дээр маш хариуцлагатай ханддааг. Тиймээс стандартыг хангах хэд хэдэн төслийг хэрэгжүүлж байна. Энэ төслүүд нь хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүний сүлжээ,  хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүний нэмүү өртөгийг дээшлүүлэх сайжруулах зэрэг төслүүд хэрэгжиж байна.

Д.Даваасүрэн: Худалааны мэдээллийг цахимжуулах ажлууд хийгдэнэ

/ГХЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга/

-Төслийн үр дүнг хэрхэн харж байна?

-Европын холбооноос “Монголын худалдааг дэмжих –EU- TRAM” төслийн нийт өртөг 5 сая евро бөгөөд 2020 хүртэл энэ төсөл маань хэрэгжинэ. Төслийн хүрээнд нэгд, Монгол улсын  худалдааны оновчтой үр дүнтэй бодлого боловсруулна. Хоёрт, худалдааг хөнгөвчлөнө. Гуравт, экспортыг төрөлжүүлэх, эдийн засгийг төрөлжүүлэх гэсэн зэрэглэл тогтоох юм.

Монгол улс дэлхийн худалдааг хөнгөвчлөх хэлэлцээрт нэгдэн орсон улсын нэг бөгөөд худалдааны бодлого боловсруулахдаа боловсон хүчнийг чадвахижуулахад анхаарах шаардлагатай. Засгийн газрын 2016-2020 оны мөрийн хөтөлбөрт Монголын эдийн засгийг өргөжүүлэх, төрөлжүүлэх экспортыг дэмжих зорилготой нийцсэн төсөл юм. Төслийн хугацаанд бүх төрийн байгууллагуудын худалдааны уялдаа холбоог сайжруулах, МҮХАҮТ-д хувийн хэвшлийн уялдаа холбоог сайжруулах, тэдгээрийн чадавхийг сайжруулах ажлууд хийгдэнэ.

-Монгол Улс гадаадын хичнээн улсад худалдаа хийдэг юм бэ. Хамгийн тэргүүлэх зэргийн улс нь?

-Манайх хоёр хөрштэйгээ худалдаа их хийдэг. 2017 оны статистикаар худалдааны 70 хувь нь Хятад улсад хамаардаг. 10 гаруй хувь нь ОХУ, Европын холбоотой 11 хувь байгаа.

-Европ руу гадаад худалдааг нэмэгдүүлэхэд гол тулгамдсан асуудал нь юу байна?

-Европын  холбооны хөнгөлөлтийн системд хамрагдан 7200 нэр төрлийн барааг  экспортлох эрхтэй ч төдийлөн үр ашигтай хэрэгжүүлж чадахгүй байгаа.Үүнийг үр ашигтай ашиглаж, хэрэгжүүлэхийн тулд Монголд үйлдвэрлэж байгаа бараа бүтээгдэхүүний стандартыг сайжруулах ёстой. Өнөөдөр Европын холбоонд өлөн гэдэс, ноос ноолуур, эсгий гэсэн цөөн тооны, нэр төрийн бүтээгдэхүүн нийлүүлж байна. Энэ бүхнийг илүү ихэсгэх, төрөлжүүлэх, олон болгоход төслийн зорилго оршиж байна.

-Ямар ажлууд хийгдэх вэ?

-Энэ төслийг хэрэгжүүлэх Үндэсний хороо байгуулагдсан. Үндэсний хорооны даргаар миний бие томилогдсон байгаа. Энэ хороонд Гаалийн байгууллага, Худалдаа эрхэлдэг бүх байгууллага, орон нуттийн төлөөлөл орсон. Худалдааг хөнгөвчлөх саад бэрхшээл их байна. Цаасны хэрэглээ их байна. Маш их чирэгдэл хүнд суртал байна гэсэн дүгнэлтүүд гарсан. Тэрнийг аль болох хөнгөвчилж, түргэн шуурхай болгох зарим худалааны мэдээллийг цахимжуулах ажлууд хийгдэнэ. Мөн МХАҮТ, Гаалийн байгууллага, Стандартын байгууллага, Мэргэжлийн хяналтын байгууллагуудын хамтын ажиллагаа чухал үүрэгтэй.

М.Оюунчимэг: Манай бүтээгдэхүүнүүд “органик” шошготойгоор экспортод гарах боломжтой

/МҮХАТ-ийн дарга/

-Төслийг хэрхэн хэрэгжүүлэх юм бэ?

-Өнөөдөр Монгол Улсын  Засгийн газар Европын холбоотой байгуулсан гэрээний дагу  ТРАМ төслийг эхлүүлж байна. Монголын экспортыг дэмжих энэ төсөл маань хоёр хэсгээс бүрдэж байгаа. Нэг нь худалдааны бодлого. Энэ хүрээнд Монгол Улсад олон жил дутагдаж ирсэн эспортын хөтөлбөрийг боловсруулж, батлуулна. Хоёрт, экспорт эрхэлж байгаа компаниудын чадавхийг дээшлүүлнэ. Энэ хүрээнд Монголын үйлдвэрлэгчдийн Европын холбоонд гаргаж байгаа  бараа бүтээгдэхүүний тоо хэмжээг нэмэгдүүлэх чиглэлээр ажиллах юм.

Эхний хэсэг нь Гадаад харилцааны Яамны шугамаар, хоёр дахь хэсэг нь бизнесийн гол төлөөллийн баөйгууллага болсон МҮХАҮТ -аар дамжиж хэрэгжинэ. Өмнө нь Европын холбооноос маш олон төсөл хэрэгжиж байсан. Онцолвол, “Монголын экспортын бараа бүтээгдэхүүний өрсөлдөх чадварыг нэмэгдүүлэх чиглэлээр стандартчилалын тогтолцоог боловсронгуй болгох” гэсэн төсөл хэрэгжээд дууссан. Энэ төслийн хүрээнд манай бүх үйл ажиллагаа, ялангуяа гадаад зах зээлтэй холбоотой үйл ажиллагаа маань дэлхийн стандартад нийцэх юм.

Өнөөдөр нээлтээ хийж байгаа төсөл нь өмнөх “Стандартын тогтолцоог боловсронгуй болгох” төслийн үргэлжлэл гэж бид харж байна. Яагаад гэвэл стандартыг нэвтрүүлэхгүйгээр шилдэг техник технологийг Монголдоо нутагшуулж, өөрсдийн түүхий эдийг нэмүү өртөг шингээн бүтээнэ. Монголдоо боловсруулснаа илүү өндөр өртөгөөр зах зээлд гаргах зорилт тавих хэргтэй юм. Энэ төслөөс манай бизнес эрхлэгчид маш их хүлээлттэй  байгаа.

Учир нь өнөөдөр Европын холбоонд 7200 бараа бүтээгдэхүүнийг тарифийн хөнгөлөлттэй гаргах боломжтой ч бид бүрэн ашиглаж чадахгүй байна. Экспортод гаргаж байгаа бараа бүтээгдэхүүн хязгаардмал ноос ноолуур, угаасан ноолууран бүтээгдэхүүн, гар урлалын бүтээгдэхүүн, гэр гэсэн цөөхөн нэр төрөлд багтаж байна. Төслийн хэрэгжилтийн үед бид Монголд байгаа нөөц бололцоогоо ашиглан ямар бүтээгдэхүүнийг илүү хөгжүүлэх боломжтой вэ гэдэг дээр ажиллана. Дээр нь экспортлогчдод дэлхийн  стандарт, дэлхийн зах зээл дээр гарахад шаардлагатай байгаа мэдлэг мэдээллийг өгөх чиглэлээр ажиллана.

-Хамгийн боломжтой бүтээгдэхүүн нь?

-Наад зах нь бид экспортлох боломж ихтэй салбараа сонгох. Өмнө нь Дэлхийн банк, Азийн хөгжлийн банкны шугамаар ноос ноолуурын чиглэл, арьс ширийг дэмжсэн төслүүд явсан. Бидний зорилго шинэ бүтээгдэхүүнийг гаргаж ирэх. Тухайлбал сарлагийн хөөвөр гэхэд хаана ч байхгүй бүтээгдэхүүн. Энийг яагаад дэлхийн зах зээл дээр бид гаргаж болохгүй  гэж. Нөгөө талаар малын гаралтай түүхий эдийг боловсруулж, органик гоо сайхны бүтээгдэхүүнийг хийж байгаа компаниуд дэмжигдэх ёстой. Мөн манай аялал жуулчлал маш том салбар. Энэ салбар дээр бүтээгдэхүүнээ хөгжүүлж байж бид жуулчдын тоог нэмнэ. Тэднийг дэлхийн  стандартад нийцсэн үйлчилгээгээр үйлчилж байж энэ салбар хөгжинө. Органи бүтээгдэхүүнтэйгээ уялдуулан Монголын  аялал жуулчлалын шинэ бүтээгдэхүүн гаргах боломжтой.

7200 бүтээгдэхүүнээс бид 10 хүрэхгүй нэр төрлийн бүтээгдэхүүнийг гаргаж байна. Цаашид энэ тоог нэмгдүүлэхийн тулд гадаадын технологийг  оруулж ирэх хэрэгтэй. Манай бүтээгдэхүүн, байгаа нөөц бололцоогаа харвал дэлхийд өдрөөс өдөрт үнэ цэнэтэй болж байгаа “органик” шошготойгоор экспортод гарах боломжтой. Тиймээс бараа бүтээгдэхүүнийг тооноос үл хамааран үнэтэй борлуулах үүд хаалга нээгдэнэ. 

Өнөөдөр бүтээгдэхүүний чанар маань сатандартын  шаардлагыг хангаж байна у гэдэг нь асуудал байгааа. Ялангуяа хүнсний бүтээгдэхүүн, малын гаралтай  түүхий эдээр хийсэн бүтээгдэхүүнийг гаргахад шаардлага маш өндөр байдаг. Тиймээс Европын зах зээлд, дэлхийн зах зээлд нийцүүлэх хэрэгтэй.

-Өндөр шаардалгад нийцэж байна уу гэдгийг нь шалгах лаборатори манай улсад байгаа юу?

-Өнөөдөр экспортод гарч байгаа бараа бүтээгдэхүүнийг харж байхад хамгийн гол асуудал нь лаборатори. Монголд хичнээн лаборатори байна, хэд нь олон улсын итгэмжлэлийг авсан юм бэ гэдгийг судлах хэрэгтэй байна. Мөн нөгөө талаар Засгийн газраас бидний хүсэх нэг зүйл бий. Юу гэвэл, донор орнуудаас орж ирж багйаа зээл тусламжийн хөрөнгийг аль болох хоорондоо уялдаа холбоотой экспортыг дэмжих чиглэлд зориулахыг хүсэж байна.

Тухайлбал, өнөөдөр манай зөгийн  бал Японтой  чөлөөт худалааны хэлэлцээр байгуулж цөөнгүй бараагаа гаргаж эхлэх гээд явж байна. Гэтэл зөгийн балаа органик гэдгийг батлах гэхээр Монголд зөгийн балыг шинжилдэг лаборатори байхгүй. Тиймээс хувийн хэвшлийнхэн маань АНУ руу илгээж шинжлүүлсэн байна. Эндээс харахад лабораторигүй, бүтээгдэхүүнийхээ стандартыг шалгаж чадахгүй байж экспортод гаргана гээд ярих нь учир дутагдалтай байгаа юм.

П.Нарандэлгэр

0
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд zaluu.com хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл бичих

Шинэ мэдээ

Г.Дэнзэн өөрийгөө цагаатгуулах гэж хэрэгсэхгүй болсон хэргээ сөхөж гомдол гаргажээ12 сар 13. 17:19Багш шавийн барилдлагаас батжиж зузаарсан нөхөрлөл12 сар 13. 17:15Б.Махбалд холбогдох эрүүгийн хэргийг прокурорт буцаалаа12 сар 13. 17:12Япон улсын Засгийн газрын "Өвсний үндэс - Хүний аюулгүй байдлыг хангах" хөтбөлбөр Хан-Уул дүүрэгт хэрэгжихээр боллоо12 сар 13. 17:11Тасалгааны ургамлууд агаар цэвэршүүлдэггүй12 сар 13. 17:10Марк Цукерберг, эхнэр Присцилла Чан хоёр хөрөнгийнхөө 99 хувийг буяны үйлсд хандивлана12 сар 13. 17:05ВИДЕО: Бүргэд, наймаалжны тулаан12 сар 13. 17:00Лэди Гага: Брэдли бид хоёрын харилцаа тавилттай үзүүлбэр байсан12 сар 13. 16:55Х.Нямбаатар: Д.Дорлигжав нарт холбогдох 4 сая ам.долларын хэрэг хэрэгсэхгүй болсон12 сар 13. 16:53Хөл нүцгэн уралдсан охин гурван алтан медаль хүртжээ12 сар 13. 16:50АНУ-ыг тайван байдлыг алдагдуулагч хэмээн үзэж байгаагаа илэрхийлжээ12 сар 13. 16:45Азтай хүмүүс бусдаас юугаараа өөр болохыг эрдэмтэд тогтоожээ12 сар 13. 16:40“The National Interest” сэтгүүл дэлхийн хамгийн хүчирхэг флотуудыг нэрлэлээ12 сар 13. 16:35Авто зам ашигласны төлбөр нэмсэн шийдвэрийг ирэх долоо хоногт дахин хэлэлцэнэ12 сар 13. 16:3243 настай эрэгтэй ээжийнхээ өмнөөс жолооны шалгалт өгч байгаад баригджээ12 сар 13. 16:30Хартай эхнэрийн хачин үйлдэл12 сар 13. 16:25ТӨРИЙН БАНК: Хариултаа хадгалъя, хялбар аргаар ХУРИМТЛАЛТАЙ болъё12 сар 13. 16:20Улаанбаатар хот Дэлхийн банктай хамтын ажиллагаагаа үргэлжлүүлнэ12 сар 13. 16:19“Улаанбаатар- Цэвэр агаар төсөл”-ийн нэмэлт санхүүжилтийн хэлэлцээрт гарын үсэг зурлаа12 сар 13. 16:17Ши Жиньпин Макаод бооцоо тавилаа12 сар 13. 16:15Багийн эмч цас ихтэй газруудад мориор очиж иргэддээ үйлчилж байна12 сар 13. 16:10Цагдаагийн алба хаагчийн аминд хүрсэн хоёр этгээдэд оноосон ялыг хэвээр үлдээлээ12 сар 13. 16:05Хойд Солонгостой хийх хэлэлцээрт уян хатан хандана гэв12 сар 13. 16:05“Сонгогчдын нэрийн жагсаалтыг сонгогчийн оршин сууж байгаа хаягийн бүртгэлийн дагуу гаргахад тулгамдаж буй асуудал”-ыг хэлэлцлээ12 сар 13. 16:03Оцон шувуу Их Британийн парламентын сонгуулийн дүнг урьдчилан таамагласан ч алджээ12 сар 13. 16:00ХЗБХ: Хуулийн төслүүдийн анхны хэлэлцүүлгийг хийв12 сар 13. 15:59Гялсбанкны урамшуулалт АЯНЫ 10 дахь АЗТАНЫГ өнөөдөр ТОДРУУЛНА12 сар 13. 15:55Пол Маккартнийн ном дэлгэцийн бүтээл болно12 сар 13. 15:50“Дэлхийн гоо бүсгүй-2019”-ийн финалын шоуг Монгол миссийн танилцуулгаар эхлүүлнэ12 сар 13. 15:45Консерватив нам “Brexit”-ийг хэрэгжүүлэхэд хүрэлцэхүйц тооны санал авсныг мэдэгджээ12 сар 13. 15:45
© 2008 - 2019 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.