2018 оны 6-р сарын 7
13 цаг 32 минут

Л.Саранцэцэг: Экспортын бизнес хийсэн хүн хэзээ ч ядуу байдаггүй

Монголын экспорт, импортыг дэмжих үндэсний төвийн захирал Л.Саранцэцэгтэй экспортын чиглэлийн бизнесийн талаар ярилцлаа.

Танай байгууллага яагаад экспортын бизнесийг сонирхох болов?  Монгол Улс үйлдвэрлэгч орон биш шүү дээ...

Өнгөрсөн жил надад  жижиг дунд үйлдвэрлэл, бичил бизнесийг дэмжих, санхүүжилт босгох чиглэлээр Олон улсын сургагч багш бэлдэх БНЭУ-ын Засгийн газрын ITEC хөтөлбөрт  хамрагдах боломж олдож,  тус улсын Жижиг дунд үйлдвэрлэл, ур чадварын яамны дэргэдэх NIESBUD интитутэд суралцсан.  Энэ хугацаанд профессор Х.П.Сингхийн лекцэнд сууж Энэтхэг улс экспортыг нэмэгдүүлсэн туршлагаасаа хуваалцсан нь миний хувьд ихээхэн сонирхол татсан.

Тэр цагаас хойш Монгол улсын экспортод өөрийн гэсэн хувь нэмэр оруулах мөрөөдөлтэй болж  энэ талаар илүү мэдлэг олж авахын тулд Дэлхийн банкнаас хэрэгжүүлж буй Экспортыг дэмжих төслийн хүрээнд Зах зээл судлалын хүрээлэнгийн гадаад худалдааны менежерийн сургалтанд мөн хамрагдлаа. 

Бид  хуучин байсан тогтолцооноос хамааралтай хэвшмэл ойлголтууд, газар зүйн байршил, эдийн засаг, татварын бодлого зэрэг хэд хэд хүчин зүйлээс хамааралтайгаар экспортлогч биш импортлогч улс болоод байгаа л даа.

Экспортлогч улс болохын тулд Энэтхэгт хэрэгжүүлсэн сайн туршлагаас хуваалцаач?

Сүүлийн жилүүдэд Энэтхэг улсын экспорт эрчимтэй өсч байгаа нь хүн ам ихтэй эсвэл байгалийн нөөц баялагтайдаа биш Засгийн газраас нь Гадаад худалдааг дэмжих цогц бодлого баримталж буйтай холбоотой. Энэ бодлогын цөм нь “Импортыг хумьж, экспортыг өсгөсөн үйлдвэрлэгч Энэтхэг улс”  байх.    Яавал эцсийн бүтээгдэхүүнийг импортлохгүй байх вэ гэсэн асуултад тэд хариулт хайж, шийдэж байна. Экспортын бизнес хийсэн хүн хэзээ ч ядуу байдаггүй гэдэг ойлголт Энэтхэгт түгээмэл. Тийм ч учраас хүн бүр экспортлогч байхын  төлөө тэмцэж байна.

Төр нь чухам ямар хэлбэрээр бодит дэмжлэг үзүүлдэг юм бол?

Энэтхэг улс дотоодын үйлдвэрлэлээ нэг, хоёр, гурван  чиглэлээр дэмжих биш хоорондын уялдаа холбоо бүхий цогц бодлого боловсруулан хэрэгжүүлдэг. Жишээлбэл, хөнгөлөлттэй зээл, татварын хөнгөлөлт, чөлөөлөлт,  дэвшилтэт тоног төхөөрөмж оруулж ирэхэд татвараас чөлөөлөх, гадны сайн экспертүүдээс мэдлэг чадварын зөвөлгөө авах төлбөрийг нь хариуцах гэх мэт. Хэрэв экспортын бүтээгдэхүүн нь алслагдсан нутгийн иргэдийн хөдөлмөрийн үр дүнд бий болсон бол илүү их дэмжлэг, урамшуулал өгдөг.  Ингэснээр ажлын байр нэмэгдэх, хямд өртөгтэй үндэсний бүтээгдэхүүн бий болох нөхцөл бүрддэг.

Экспортын бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгчдэд хамгийн түрүүнд чанар гэдэг үндсэн шалгуурыг тавьдаг бөгөөд чанартай бүтээгдэхүүн үйлдвэрлээгүй тохиолдолд үйлдвэрлэгч төрийн дэмжлэгийн гадаа үлдэнэ гэсэн үг. Иймээс төрөөс олгож буй дэмжлэг авахын тулд үйлдвэрлэгчид чанарыг тэргүүн эгнээнд тавьдаг.

Энэтхэгийн Гадаад худалдааны яамны харъяа, бараа бүтээгдэхүүний нэр төрөл бүрийг хариуцсан 34 зөвлөл байдаг. Үйлдвэрлэгч экспортоор бүтээгдэхүүнээ гаргахын тулд экспортын лиценз авдаг бөгөөд энэхүү лицензийг авснаар автоматаар тухайн зөвлөлийн гишүүн болдог. Зөвлөлд тухайн салбарын бүх холбоо болон олон нийтийн байгууллагууд харъяалагдана. Эдгээр зөвлөлүүд нь үйлдвэрлэгчдэд бүх талын дэмжлэг үзүүлдэг. Жишээлбэл, Энэтхэгчүүд торгоор алдартай. Торгон бүтээгдэхүүн хариуцсан зөвлөл нь өөрийн гишүүн үйлдвэрлэгчдэд буй бэрхшээлүүдийг тодорхойлж зөвлөх үйлчилгээ үзүүлэх, энэ чиглэлийн гарааны компаниудад бүтээгдэхүүнээ зах зээлд сурталчлан таниулах маркетинг хийх, экспортлох гарц нээж өгөх, үзэсгэлэн яармагт бүтээгдэхүүнийг нь оролцуулах, гадаадын зах зээлийн судалгааг хийж эрсдэл боломжийг нь тооцож гишүүддээ мэдээллэх зэрэг үйлчилгээг үзүүлдэг.

Түүнчлэн экспортоор бүтээгдэхүүнээ гаргах үе шат болгонд институт байдаг. Жишээлбэл, үйлдвэрлэгч бүтээгдэхүүнээ үйлдлээд ямар сав баглаа боодолтой гаргахаа мэдэхгүй тохиолдолд  сав баглаа боодол хариуцсан институци нь өнгө загвар дизайн гаргаж хямд өртөгтэйгөөр үйдвэрлэж өгдөг. Ингэж санаа олохоос эхлээд экспортод гаргах үе шат болгонд төрийн дэмжлэг оролцоо нь дарамт гэхээсээ дэмжлэг байдлаар оролцдог нь өнөөдрийн Энэтхэг улсын экспортын салбарын амжилтын үндэс юм л даа.

Тэгвэл монголын нөхцөлд энэ бүхнийг хэрхэн хэрэгжүүлэх вэ?

Монголын  жижиг дунд үйлдвэрлэгчид сайн чанартай бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг хэдий ч нэг бүрийн өртөг өндөр байдаг нь дотоодын хэрэгцээг хангах боломжийг бууруулдаг. Үүнд тухайн үйлдвэрлэгчдийн буруу гэхээсээ илүүтэй бодлогын түвшинд зарим дэмжлэгийг бодитой олгохгүй байгаатай хоблоотой гэж үзэж байна. Банкны хүү, ажиллах хүчний зардал, байрны түрээс, ямар нэг зөвшөөрөл авах татвар, хураамж зэрэгт зарцуулсан мөнгөө тухайн бүтээгдэхүүндээ шингээхээс өөр аргагүй. Манай үйлдвэрлэгчдийг дээрхийн адил цогц бодлогоор дэмжээд өгвөл хямд өртөг бүхий чанартай бүтээгдэхүүн  зах зээл дээр аяндаа бий болох боломжтой. Жижиг дунд үйлдвэрлэгчдэд бэлэн мөнгөний дэмжлэгээс илүүтэй дарамт шахалтгүй, бизнесийн таатай орчинг бүрдүүлж өгөх нь ус агаар шиг хэрэгтэй санагддаг.

Ре экспортын талаар ямар бодолтой байдаг вэ?

Бид бүх зүйлийг заавал Монголдоо хийх албагүй юм. Худалдан авагч манай улсад байхгүй зүйлийг хүслээ гэхэд хаана байгаа газраас нь импортлоод нэмүү өртөг шингээн реэкспорт хийх бүрэн боломжтой. Жишээлбэл, Энэтхэгийн экспортын бүтээгдэхүүний эхэнд байдаг алмазыг орос болон африкийн орнуудаас импортлон үнэт элэл болгон бусад улсад экспортолдог. Өөрийн улсад заавал үйлдвэрлэх шаардлагагүй. Гуравдагч улсын экспорт буюу гадны 2 улсын хооронд экспортын бизнес хийх зэрэг бид дэлхий хэрхэн хөгжиж, хэрхэн экспорт импорт хийж байгааг судлан илүү өргөнөөр сэтгэх хэрэгцээ шаардлага бий болж байна.

Танай байгууллагын тухайд экспорт, импортыг дэмжих чиглэлээр яг ямар ажил хийж байна вэ?

Бид энэ чиглэлээр сургалт явуулж, экспортын бизнес эрхлэх гээд юунаас хэрхэн эхлэхээ мэдэхгүй байгаа хүмүүст итгэл найдвар, урам зориг төрүүлдэг. Ингэхдээ шинжлэх ухааны үндэслэлтэй, судалгаатай, бодит мэдээлэл өгөх нь чухал. Тиймээс энэ сургалтыг зохион байгуулахдаа профессор Х.П.Сингхийг урьж, бизнес эрхлэгчидтэйгээ уулзуулдаг. 

Мэдээлэл өгсөнд баярлалаа.

 

 

2
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд zaluu.com хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй.

2 сэтгэгдэлСэтгэгдэл бичих

202.9.41.28Зочин   • 2018, 6 сарын 7. 18 цаг 10 минут

hehe ene neg amid uhdel yugaa exportloh gej baigaa yum bol doodohoo yum bolov uu hehe. yuch hiij buteeh chadvargui hevtej yun export vee amid uhdel mini.ijil sureg negt ene 3 say amid uhdelteigee l shoroogoo idej umhii samhaigaa unertuulj yavdag baij yun ih tom tom buly mult shaana ve shaadag shaalgadag dagz chini

66.181.182.237ТОВЧХОН   • 2018, 6 сарын 7. 14 цаг 25 минут

Хамаг доллар гадагш урсгагч, монголчуудаа шулагч.

Шинэ мэдээ

ТЕГ: БНХАУ-ын 800 орчим иргэнтэй холбоотой худал мэдээлэл тараагаагүй23 минут 4 секундын өмнө#TimberlandMongolia 7th Anniversary #Nature Needs eroes28 минут 4 секундын өмнөАНУ-аас импортлох шувууны махан бүтээгдэхүүний хязгаарлалтаа цуцалжээ33 минут 4 секундын өмнө“Акуа фитнесс” шинэ салбаруудаа нээлээ38 минут 4 секундын өмнөЖижиг дунд бизнес эрхлэгчид “Хөгжлийн хөтөлбөр”-т хамрагдсан үр дүнгээсээ хуваалцлаа43 минут 4 секундын өмнөБельгийн гоц ухаантан хүү 9 настайдаа их сургуулиа төгсөнө48 минут 4 секундын өмнө23 настай австрали бүсгүй далд жирэмсэлжээ48 минут 4 секундын өмнөДэлхийн цомын тэмцээнд оролцох Монголын багийн бүрэлдхүүн53 минут 4 секундын өмнөИндонезод газар хөдөлжээ58 минут 4 секундын өмнөСонины онцлох мэдээний тойм1 цаг 4 минутын өмнөХонконгт жагсагчдын халдлагад өртсөн эрэгтэй нас баржээ1 цаг 9 минутын өмнөФранцад 140 мянган байшин гэрэл цахилгаангүй болжээ1 цаг 14 минутын өмнөӨнөөдөр архи, согтууруулах ундаа зарахгүй1 цаг 14 минутын өмнөӨнөөдөр болох үйл явдлууд1 цаг 24 минутын өмнөЛ.Буянтогтох: Сургуулийн автобус явж эхэлснээр замын түгжрэл 10 орчим хувиар буурах боломжтой1 цаг 43 минутын өмнөВ.БАЯРМАА: Насанд хүрэгчдийн 6 хүн тутмын нэг нь сэтгэцийн тулгамдсан асуудалтай байна1 цаг 54 минутын өмнө100 мянгыг төлөөд бэлгийн дарамт үзүүл2 цаг 3 минутын өмнөДунд хугацаандаа мэдрэгдэж, урт хугацаандаа хэрэг болох ҮХНӨ Монголыг нэг алхам урагшлууллаа2 цаг 14 минутын өмнөҮндсэн хуулийн өөрчлөлт Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад Монголыг 10 жил "эрхшээх" боломж олгов уу2 цаг 24 минутын өмнөЭнэ өдрийн зурхай2 цаг 44 минутын өмнөЦаг агаарын урьдчилсан мэдээ2 цаг 54 минутын өмнөМаргааш согтууруулах ундаа худалдах, түүгээр үйлчлэхийг хориглолоо11 сар 14. 22:58Г.Занданшатар: Үндсэн хуулийн өөрчлөлт төр цэгцрэх их өөрчлөлтийг авчирна гэдэгт эргэлзэхгүй байна11 сар 14. 19:14ТЕГ-аас хүчирхийлэл, эмх замбараагүй байдал үүсгэхгүй байхыг "Монголын үндэсний фронт"-доос шаардлаа11 сар 14. 18:07Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийг 63 гишүүний 100 хувийн саналаар баталлаа11 сар 14. 18:01В.Путин: Шударга бус өрсөлдөөнийг дэлхийн худалдаанд улам их ашиглаж байна11 сар 14. 18:00Оросууд Хорватад үнэт эдлэлийн дэлгүүр тоножээ11 сар 14. 17:55Ханхүү Харри зул сарын баярыг хатан хааны гэр бүлтэй өнгөрөөхгүй11 сар 14. 17:50“Facebook” 3 тэрбум гаруй хуурамч хаяг устгажээ11 сар 14. 17:45Видео: Венец 50 жил тохиогоогүй их үерт автжээ11 сар 14. 17:40
© 2008 - 2019 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.