10-р сарын 3
15 цаг 10 минут

Идээ ундааны соёл /33-35-р хэсэг/

Идээ ундааны соёл 33

 “Унага тамгалах ерөөл” нь:

Түг түмэн өлзийвээр бүрдэгсэн

 Түгээмлийн хишиг чуулган хурияагсан

 Өрнөгсөн жилийн

 Өлзийтэй сайхан цог учрал бүрдэгсэн

 Чухмын сайн өдрийг

 Өнөөдрийн өдөр гэж

 Энэ буянт эдийг

 Эртнээсээ нааш

 Эзэн Чингисийн зохиогсон

 Эцэг авын байгуулагсан

 Эрдэнийн шинж бүрдэгсэн

 Эдийн тэмдэг бологсон

 Ийм их бат хүнд

 Баян тансаг тамганы

 Алдар их нэр нь ээ

 Аймаг хошуунд дуурсгал бологсон

 Асар олон дурсгалаар чимэгдсэн

 Асар сүр жавхлан нь

 Арван зүгтээ сацран дэлгэрэгсэн

 Толь шиг тов тодорхой

 Саруул сайхан тунгалаг билээ

 Баатар галвынхаа үед байгуулагсан

 Бат цагаан тамгаараа

 Бадарсан олон сүргээ тамгалаад

 Тамгалсан адуу чинь

 Талыг дүүрээд

 Тэмдэглэсэн сүрэг чинь

 Дэлхийг дүүргээд

 Энэ айлын хөгжих явдал

 Эрхтэй засгийн батжих явдал

 Энэ мэт бат зузаан

 Хүчин болон хөгжих болтугай!

 Энэ ерөөлийг бидэнд хэлж өгсөн Баярын Маналжав абугай, 1929 онд төрсөн, одоогийн Хэнтий аймгийн Дархан сум, хуучин Сэцэн хан аймгийн Боржигин сэцэн вангийн хошууны хүн. Найман наснаасаа өөрийн авга ах нар болох Агваан, Цэвэг, Жигжид, Загд нарын дөрвөн унзад лам нараар ерөөл заалган хэлж сурчээ.

 Идээ ундааны соёл 34

  Дээрх ерөөлийн утгыг бодолхийлж үзвэл, малын тамга бол эд өлгийн болон оюун санааны агаа их соёл, эртний удамшилт зүйл мөн бөгөөд тэр аймаг хошууныхан, тэдний удмынхан тийм ийм тамгатай хэмээн олноо дуурсгалтай, өөрсдөдөө дурсгалтай байдгийг өгүүлжээ. Түүнчлэн шинээр дарж байгаа тамганы дардас нь бүхэнд ил тод, ойлгомжтой байх ёстой гэсэн аж хэрэглээний санаагаа “толь шиг тов тодорхой, саруул сайхан тунгалаг” гэхчлэн уран найргийн хэлээр илтгэсэн байна. Чингээд энэхүү ерөөлийн хамгийн гол утга нь айл гэрийн бол адуу мал нь өсч үржиж, төр улсын бол үйл хэрэг нь бат зузаан, хүчин төгс байхыг зөгнөн бэлгэдэж байна.

 Идээ ундааны соёл 35

 Цагаан идээний соёл

 “Сөн үдэлгийн ерөөл” нь

Хөх сайхан тэнгэрийн ёзоороос

 Хөшиглөнхөн гардаг

 Хөвөн цагаан үүлийг

 Хөлгөлөнхөн явдаг

 Хөх халзан лууны дуугаар

 Хөгжиж орсон

 Хур борооны чийг

 Хурц нарны илчим ээ

 Хөрст алтан дэлхий дээр

 Жигдлэн ургагсан

 Цэцэг ногооны шимийг идэгсэн

 Адуу нэртэй, арслангийн шинжтэй

 Амьд чандмань эрдэнийн чанар бүрдсэн

 Адуу нэртэй гүүний чинь

 Саагаад авсан саамыг

 Зааны ширээр хөхүүр хийгээд

 Зандан модоор бүлүүр хийгээд

 Угалзын эврээр усгуур хийгээд

 Ум зандангаар хараа хийгээд

 Бузар орохгүй гэмээж нь

 Булган сүүлээр бөглөө хийгээд

 Эрдэнийн зүйлээс бөмбий хийгээд

 Идээний зүйлээс хөрөнгийг хийгээд

 Исгэж зассан

 Архад нэртэй

 Ариун чанартай

 Сархад нэртэй

 Сайхан бэлгэтэй

 Цэгээн өнгөтэй

 Цэнгэх бэлгэтэй

 Ариун чанартай

 Идээний маань дээжийг

 Алтан амсартай

 Алаг эрээн гангар шаазан

 Амсар нимгэнтэй

 Агар зандан хулнуудад

 Амсар тэгш мэлтэлзүүлэн дүүргэж

 Арван салаатай лянхуа цэцэг шиг

 Нарийн цагаан хурууны чинь үзүүр дээр

 Дэвшүүлэн бариулж байгаад

 Айлтгаж байдгий нь учир болбол

 Айл хөрөнгийн бэлгэ байна

 Ард олны журам байна

 Айраг найрын ёс байна

(Үргэлжлэл бий)

Энэ ерөөлийг бидэнд хэлж өгсөн Баярын Маналжав абугай, 1929 онд төрсөн, одоогийн Хэнтий аймгийн Дархан сум, хуучин Сэцэн хан аймгийн Боржигин сэцэн вангийн хошууны хүн. Найман наснаасаа өөрийн авга ах нар болох Агваан, Цэвэг, Жигжид, Загд нарын дөрвөн унзад лам нараар ерөөл заалган хэлж сурчээ.

С. Дулам – хэл шинжлэлийн ухааны доктор, профессор. 

 

2
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд zaluu.com хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Холбогдох утас: 91777757

2 сэтгэгдэлСэтгэгдэл бичих

103.229.121.14ҮНЭНГ   • 2018, 10 сарын 4. 10 цаг 44 минут

дулдуй дулам юу мэддэгтээ худлаа солиорч байнаа,,,,их өрийг өрийг тэглэлээ,,гэж шоудахад чамаас өөр худлаа уйлж ,,Намбарвааны гутлыг долоосон хүн монголд байхгүй шүү, хар хуурамч бялдуучаа

103.212.119.140dulamiin naiz   • 2018, 10 сарын 4. 10 цаг 32 минут

bitgii khudlaan zalaad bai odoo khej medekhgui ym gargaj ireed l shal khudlaa

Шинэ мэдээ

Жэй Ло нүүрээ будах дургүй4 минут 11 секундын өмнөЦагаан сар ба хар хэл ам...9 минут 11 секундын өмнөП.Эрдэнэзаан: Өнөөгийн нийгэмд хотын, харилцааны, сэтгэхүйн соёл яригдаж байна14 минут 11 секундын өмнөПарисын Гранд сламд манай 21 жүдоч оролцоно19 минут 11 секундын өмнөЗуун айлын уулзвараас 32-ын тойрог хүртэлх замыг тавдугаар сараас тавьж эхэлнэ24 минут 11 секундын өмнөАфганистанд цэргийн цогцолборт халдлага болж 126 хүн амиа алджээ29 минут 11 секундын өмнөӨмнөговь аймагт H1N1 вирусын халдвараар нэг хүн нас баржээ 34 минут 11 секундын өмнөХятадын хүн ам 1 тэрбум 395 саяд хүрч өсчээ39 минут 11 секундын өмнөУнтахынхаа өмнө утсаа “маажих” нь ямар хортой вэ44 минут 11 секундын өмнөӨвөр Монголын анхны эстрадын дуучин Мөнгөнцэцэг49 минут 11 секундын өмнөӨдөр тутмын сонины тойм 1 сарын 2254 минут 11 секундын өмнөРоботууд ажиллах хүчний хомсдолыг зохицуулахад тусалж байна59 минут 11 секундын өмнөЭнэ өдөр дэлхийн түүхэнд1 цаг 5 минутын өмнөМ.Помпео, Т.Коно нар ирэх сард уулзана1 цаг 10 минутын өмнөЦагаан гаа, нимбэгээр ядаргаа тайлах ШИДЭТ УС бэлтгэх арга1 цаг 15 минутын өмнөХятад улс 2019 оныг "Цэвэр агаартай байлгах тэмцлийн жил" болгов1 цаг 20 минутын өмнөӨнөөдрийн оргил барилдаан: Озеки Такаясү - Сэкиваке Такакейшо1 цаг 25 минутын өмнөХийн асуудлаар Орос, Украин болон ЕХ уулзалт хийнэ1 цаг 30 минутын өмнөГэрийн нөхцөлд хар батга арилгах зургаан арга1 цаг 35 минутын өмнөКолумбид терроризмын эсрэг жагсаал цуглаан өрнөжээ1 цаг 40 минутын өмнөҮндэсний үйлдвэрлэлийн үнийн талаар үйлдвэрлэгчид болон иргэд юу хэлэв1 цаг 45 минутын өмнөДэлхийн тэргүүлэх 26 тэрбумтны хөрөнгө 3.8 тэрбум хүний хөрөнгөтэй тэнцэнэ1 цаг 50 минутын өмнөӨнөөдөр болох үйл явдлууд1 цаг 55 минутын өмнөМалайз улсад амь насаа алдсан Ш.Алтантуяагийн иргэний хэргийн шүүх хурал болно2 цагийн өмнөАрабын улсууд Гаалийн холбоо байгуулахаар төлөвлөж байна2 цаг 5 минутын өмнөБНСУ-ын эмэгтэй тамирчин тэшүүрийн спорт дахь бэлгийн дарамтын талаар ярьжээ2 цаг 10 минутын өмнөГадаад паспорт ажлын тав хоногт гардаг болно2 цаг 20 минутын өмнөБайнгын хороо: Шанхайд консулын газар нээн ажиллуулах тогтоолын төслийг хэлэлцэнэ2 цаг 30 минутын өмнөЗурхайч А.Эрдэнэбат: Ерөнхийдөө жилийн ноён нуруу гайгүй гарч байгаа, жилдээ ялимгүй хямралтай2 цаг 40 минутын өмнө“Дундаж” хэмээх бөөрөнхийлөл буюу тодорхойгоос тойрох нь2 цаг 50 минутын өмнө
© 2008 - 2019 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.