2-р сарын 19
8 цаг 55 минут

Цуврал 2 - Япон улсын соёлоос

Нийтийн тээвэр тэр дундаа автобусны зогсоолоос япон хүний зан чанарыг таах гээд оролдоорой. Тэд автобус хүлээхдээ нэгнийхээ ард эгнээ үүсгэн зогсох нь үүлэн дээрээс мурилзах могой мэт харагдах биз. Мѳн галт тэрэг, тоглоомын талбай, мөхөөлдөсний мухлаг, түргэн хоолны газар гэх мэт зохион байгуулагчгүй газарт ч сурамгайгаар шил шилээ харж зогсоно.

Тѳрѳлхийн бус олдмол
Хэрэв би Япон улсад хүүхэд тѳрүүлээгүй бол тэднийг тѳрѳлхийн соёлтой боловсон гэж бодох байлаа. Магадгүй тэр талаар дурсах ч үгүй болов уу. Харин хүүхдүүдээ гэрийн ойролцоох тайлбайд салхилуулахаар дагуулж явахдаа нэгэн дүр зургийг олж харсан юм. Ээж аавууд хүүхдүүдээсээ нэг алхам ч холдогүй хамтдаа тоглоно. Дээрх жагсдаг, хүлцэнгүй зан чанарыг аль багаас нь уйгагүй хэлж сургадаг болохыг тэгэхэд анх мэдсэн юм. Бяцхан хүүхдүүд “Дэс дараагаа ирэхээр гулсаарай”, “Чиний ээлж биш шүү дээ”, “Дарааллаа мѳрд!” гэж чихэндээ эвэр ургатлаа сонсдог гэдэгт мѳрийцѳхѳд ч бэлэн байна. 
2011 оны 3-р сарын 11-ний ѳдѳр Япон улсын зүүн хойд хэсгээс холгүй Номхон далайд 9,0 магнитутын хүчтэй газар хѳдѳлж, газар хѳдлѳлтѳѳс үүдсэн цүнами эрэг рүү түрэгдсэнээр олон мянган хүний амийг авч одсон аймшигт байгалийн гамшиг нүүрэлсэн билээ. Доргиж гэмтсэн цахилгаан станцаас атомын хортой хий алдагдан аюул занал улс орныг нѳмѳрсѳн. 
Оюутан би зурагт асааж Япон хүмүүс хэрхэн байгалийн гамшигтай тэмцэж буйг харж суулаа. Миний биеийн шар үс босч, нүдний аяга нулимсаар дүүрэв. Ѳчигдѳрхѳн л яг л над шиг гэрээсээ инээд алдан хичээл сургууль руугаа явж байсан хүүхдүүд, ид шижигнэсэн залуус, насны буянаа эдлэн суух хѳгшчүүд мянга мянгаараа байгалийн гамшигт нас нѳхцсѳн юм. Нэгэн цагт нов ногооноор гялалзаж байсан газар нуранги, балгас болон хувирч, далайн ус дур зоргоороо гудамж талбайг эзэгнэнэ. Хѳѳрхий энэ бүхний эсрэг хүмүүсийн авч буй арга хэмжээ хүчин мѳхѳсдѳж байгааг би харсаар суулаа. Надад энэ бүхэн дэндүү ойрхон санагдсан. Магад Япон биш эх орноосоо, эсвэл дэлхийн хаа нэгтээгээс харж суусан бол яг тэр үеийнх шиг хүйдэст автахгүй. 
Утаа савсах цахилгаан станц дээрээс нисдэг тэрэг зогсоо зайгүй ус цацаж байсан ч тэр нь надад ойн түймэр лүү халбага ус цацлах мэт харагдсан. Би айж байлаа. Чернобылийн цахилгаан станцаас хорт бодис ялгарч хүн тѳрѳлхтѳнд нѳхѳж барашгүй гарз хохирол учраалсан тухай арван жилдээ үзсэн ч миний дэргэд ирнэ чинээ хэн тѳсѳѳлѳх вэ. 
Тэр үед Япончууд гарамгай байсан. Ундны ус, хоол хүнс, гэрэл чийдэн, ер юм бүхэн дутагдах иргэдэд улсаас хоол тараах үеэр тэд автобусны зогсоолд жагсдаг шигээ аажуу тайван эгнэж байгаад л ѳѳрт хүртээлтэй хоол хүнсийг гардаж байлаа. Урдуур дайрсан, хоёрыг илүү авах гэсэн, үгүй ядаж хүлээж цѳхсѳн зураглал үгүй. Тэр байтугай бусдадаа ус дѳхүүлж, түр хорогдох байранд нэгнийхээ хѳнжлийг засч янзалж, нурууг нь илж тайвруулсан юм. Ясны зан нь, ѳѳрѳѳр хэлбэл аль багын хүмүүжил үхэл хагацал тохиолдсон байхад ч бѳх бат оршсоор… Тэд шил шилээ харан, нэгэндээ гар сунган бүхнийг хамтдаа даван туулсан.

Бусдын хэрэг бүтвэл ѳѳрийн хэрэг бүтнэ.
Би Мураками Харуки зохиолчийг уншдаг. Хэл сурч байгаа гадаад хүнд уншихад хялбар арга барилаар бичдэг болохыг анзаарсан юм. Түүний “Зохиолч хэмээх ажил мэргэжил” хэмээх нэртэй номонд хүүхэд хүмүүжилтэй холбогдож болох нэгэн санааг ѳѳртѳѳ нээснээ хуваалцахдаа таатай байна. Мураками Харуки хэлэхдээ “Нэгэн зохиолчын ном олон хувь борлогдлоо гээд нѳгѳѳ зохиолчийн ном борлогдохгүй гэсэн үг биш. Эсрэгээрээ ѳрѳѳлийн ном ѳргѳн зарагдсанаар ном хэмээх салбар улам дэлгэрч, далимд нь ѳѳрийн ном зарагдах боломжтой болно” хэмээжээ. Ѳрсѳлдѳгч ѳѳдлѳвѳл би ѳѳдлѳнѳ гэх алсын хараатай, уужуу талбиун үзлийг хүүхэд багачууддаа зааж сургахсан гэж бодсон. 
Найз амжилттай бол би амжилттай. “Тархи програмлах арга” нэртэй номд “Найз нѳхдѳѳ ажиглаад үзээрэй. Та таван найзынхаа яг дундах хүн байх болно” гэсэн нь бий. Дундах хүн гэдэг нь амжилт бүтээл, санхүүгийн чадавх гэх мэт ѳргѳн цар хүрээг хамрана. Бусдын амжилтанд гар бие оролцон тусалж, үнэн сэтгэлээ баярлаж, амжилт хүсвээс ѳѳрт олгогдох баяр жаргал хязгааргүй билээ.

Хүүхдээ дагуулан танайд очиж болох уу?
Хүүхдийн тархи үнэхээр сонирхолтой. Тэд маш уйдамхай бас мартамхай. Хормын ѳмнѳ загнуулсанаа мартаад юу ч юм хийн инээд алдан гүйлдэх. Нэг тоглоомоороо ѳдѳр болгон тоглохгүй, иддэг хоолныхоо тавгийг жишүү харан түлхэх зэрэг бурхан минь заримдаа ч арга барна шүү. 
Гэвч тэд найзуудтайгаа тоглохоос, найзтай болохоос хэзээ ч уйдахгүй юм шиг санагддаг. Гэрт нь үе тэнгийн найз ирвэл байдгаа барин гүйх эсвэл тэрүүгээр дэггүйтэн хѳѳрч баясна. Мууталцах, түлхэлцэх, эвлэрэх нь хүртэл сургамж болдог үе бол яах аргагүй хүүхэд нас. Бид яагаад найзаасаа сурах боломжийг нь хангаж ѳгч болохгүй гэж?
Гадаадад амьдардаг ээж аавууд гэрээсээ гараад л танил нѳхѳд, хамаатан саднаараа орж гарах боломж хомс. Иймд ихэвчлэн л гэр, гэрийн хажууд байрлах цэцэрлэгт хүрээлэн, хүнсний дэлгүүр, боломж бололцоо нь байвал үнэтэй тоглоомын газраар хязгаарлагдана. Харин ойрын хугацаанд цахим ертѳнцийг ашиглан элдэв янзын арга хэмжээ зохиох болсон нь сайшаалтай. Ингэснээр дан гац хүүхдэд бус асран харгалзагч нарт ч мѳн адил сайнаар нѳлѳѳлдѳг билээ. Ижил насны хүүхэдтэй ээж аавууд ойр ойрхон уулзаж хүүхдүүддээ ямар хоол хийдэг, тэдэнтэйгээ хэрхэн харьцдаг, ер хүүхдүүдээр яриагаа хашилгүйгээр харилцан ярилцаж байвал стресс бухимдал хуримтлагдахгүй. Тэр зуур хүүхдүүд биестэйгээ тоглож биенээсээ суралцана. Хүүхэд насандаа олон хүнтэй учирч, тоглож, харилцсанаар ѳѳрѳѳсѳѳ ѳѳр хүнийг таних бѳгѳѳд ирээдүйд биеэ зѳв авч явах, хүнтэй зохистой харьцах туршлага болдог болохоор Япончууд энэ тѳрлийн уулзалтыг тогтмол зохионо.
Эцэг эх хүүхэд гурваас ѳѳр харилцагчгүй хүүхэд хүмүүжил хамгийн эмгэнэлтэй гэж уншсан. “Хүүхдүүдийн хүмүүжлийг тосгон даяаараа” хэмээх Япон ардын үг ч учиртай байх. Хүүхэд ѳрѳѳлийг таньж мэдэхгүй ѳсч торних сайн гэж үү? Бидний хувьд дорхноо ѳнгѳрѳх таван жил, тэдний хувьд тархины 80% нь хѳгжих хамгийн идэвхтэй үе билээ. Энэ богинохон хугацааг сайтар ойлгож, тэдэнд гадаад ертѳнцийг таниулан нээж, их алдуулан алдаанаасаа суралцах боломжоор хангах юм сан. Бүдэрч унаж үзээгүй хүүхэд уулын уруу ташуулдаж гүйхээ мэдэхгүй. Алдаа гаргахаас нь имээж гэртээ суулгахын оронд гадаа гарган алдуулах хэрэгтэй. Мэдээж эцэх эх аюулгүй байдлыг хангах чухал. Чѳлѳѳтэй байлгах, ѳѳрѳѳр нь байлгах гэдэг нь зѳнд нь орхих гэсэн үг биш. Алдаа гаргахад юунд яаж алдсаныг нь сануулан, дараа юу хийвэл мѳн юу хийхгүй байвал ижил алдаа гаргахгүй байх талаар ярилцаад үзээрэй. 
“Хүүхдүүдээ дагуулаад танайд очъё” хэмээх уриан доор нэг нэгнийхээрээ орж гарч байя. Хѳлс ѳртѳг ч хэмнэнэ, илүү дотно дулаан уур амьсгал гэр дотор л бий шүү дээ.

Ээнээгийн тэмдэглэл

https://www.facebook.com/eeneenomtemdeglel/posts/1290170337788803?__tn__=K-R

1
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд zaluu.com хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй.

1 сэтгэгдэлСэтгэгдэл бичих

124.158.113.3toogii   • 2 сарын 19. 13 цаг 07 минут

ih bayarlalaa

Шинэ мэдээ

НӨАТ: 50 сая төгрөгийн нэг, 10 сая төгрөгийн хоёр азтан тодорлоо2 цаг 47 минутын өмнөШуурхай: Лүн сумын чиглэлийн замын хязгаарлалтыг маргааш хүртэл сунгалаа5 цаг 51 минутын өмнөОБЕГ: Болзошгүй үерийн аюулаас урьдчилан сэргийлэхийг анхааруулж байна6 цагийн өмнөҮерт дөрвөн настай хүүхэд урсаж амиа алдлаа6 цаг 1 минутын өмнөСөүл, Хонгконг, Пусан, Токио, Москва, Берлин чиглэлийн нислэгүүд хойшлогдлоо6 цаг 3 минутын өмнөШинэ долоо хоногийг эрч хүчтэй эхлүүлэхийн тулд энэ амралтын өдрүүдэд юу хийх вэ?7 цаг 39 минутын өмнөЯпон Улсын Гадаад хэргийн сайд Коно Таро манай улсад айлчилж байна7 цаг 54 минутын өмнөҮер, усны аюулаас урьдчилан сэргийлэхийг анхааруулж байна7 цаг 55 минутын өмнөВладимир Путин Ши Жинпиний төрсөн өдрөөр орос зайрмаг бэлэглэжээ8 цаг 9 минутын өмнөМодны ур, модны тайрдасаар эко тавилга хийх санаанууд8 цаг 39 минутын өмнө60 гарсан хүмүүсийн танд өгөх зөвлөгөө8 цаг 54 минутын өмнөТэнгэнцэртэй иргэд ажлын байр бий болгожээ9 цаг 9 минутын өмнөҮхсэн бугын ходоодноос 4 кг гялгар уут гарчээ9 цаг 39 минутын өмнөУнаач хүүхдийн аюулгүй байдлыг хангах тухай анхааруулга гаргажээ9 цаг 54 минутын өмнөХөтлөгч П.Анужин дөрөв дэх хүүхдээ өлгийдөн авчээ6 сар 16. 12:30Дэлхийн хамгийн баян улс6 сар 16. 12:00Женнифер Лоуренс найз охиддоо гомджээ6 сар 16. 11:45Тамхины тахал гэж юу вэ6 сар 16. 11:30ЭЕШ маргааш эхэлнэ6 сар 16. 11:00Өнөөдрийн зурхай6 сар 16. 10:30Цаг агаарын мэдээ6 сар 16. 10:00Шуурхай: Сөүл, Бээжин чиглэлийн нислэгүүд саатлаа6 сар 16. 0:18Шуурхай: Нийслэлээс гарсан тээврийн хэрэгслүүдийг буцааж байна6 сар 15. 23:04Өршөөл байх ёсгүй6 сар 15. 14:4062-той өвөө онгоцны үйлчлэгч болов6 сар 15. 14:30MedicalXpress: Түргэн хоол тархийг эрт хөгшрүүлдэг6 сар 15. 14:00Моносын ЭКО цайн дээр “Байгалийн цэвэр” гэсэн тэмдэглэгээг хууль зөрчиж байршуулжээ6 сар 15. 13:30"ХААНЫ ЭРЭЛД" дэлхийн 37 орны шилдгүүд оролцож байна6 сар 15. 13:30СЭЛЭНГЭ: Монголын анхны ШИЛЭН ГҮҮРИЙГ барьж эхэллээ6 сар 15. 13:00ШХАБ-ын төлөөлөгчдийн тэргүүн нарын өргөтгөсөн хуралдаан өндөрлөлөө6 сар 15. 12:39
© 2008 - 2019 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.