2019 оны 7-р сарын 2
9 цаг 40 минут

Академич Х.Намсрай: “Электорат” хөдөлгөөн нь улс орныг аваад явчих зөв, ухаалаг хүмүүсийг улс төрд гаргах зорилготой

УИХ-ын гишүүн асан З.Алтай, Үндсэн хуулийн цэцийн дарга асан Ж.Амарсанаа, нийтлэлч Баабар зэрэг нийгэмд танигдсан 10 гаруй хүн УИХ-ыг чадавхжуулах зорилготой Электорат хөдөлгөөн”-ийг санаачилж, гишүүдийн тоо салбар бүрийн эрдэмтэн судлаачдаар өргөжин тэлсээр байна.  Тэд 2020 оны сонгуульд нэр дэвших бие даагчдыг дэмжих тунхагт гарын үсэг зурснаа албан ёсоор зарласан юм. Энэ талаар доктор, академич Х.Намсрай гуайтай ярилцлаа.

-Манай улс ардчиллын замыг сонгосноос хойш 30 жилийн босгон дээр ирж байна. Энэ хугацаанд бид хөгжлийн чиг шугамаа зөв олж, хөгжиж чадав уу. Та үүнд ямар үнэлэлт дүгнэлт өгөх вэ?

-Манай орон 1990 оноос шинэ нөхцөл байдал, зах зээлд шилжиж орсон. Түүнээс хойш 30 жил гэдэг хангалттай хугацаа. Эх оронд хөгжүүлсэн, бүтээсэн, баяжуулсан ололт амжилт их байна. Гэхдээ хөгжлийн түвшинд хүрсэн ч ерөнхий зүг чигээ олж чадаагүй, будилсаар байна. Аливаа нэг хүн, нийгэм ч бай хөгжлийнхөө эхний түвшинд байхдаа заавал будилдаг, зам чигээ олохгүй төөрдөг зүй тогтолтой. Энэ зүй тогтлыг бид хурдан давж чадаагүй байна. Шалтгаан нь манай нийгэм ерөнхий хандлагаар эд мөнгө, материаллаг түвшинд бүгд чиглээд байна. Ингээд хүмүүсийнхээ оюун санаа, хүмүүжил, боловсролын талыг орхигдуулжээ. Ерөөсөө л их хөрөнгөтэй бол бүх юм аяндаа ороод ирнэ гэсэн бодолтой байсан. Гэвч тэгж болдоггүй юм байна. Нийгмийн хөгжил хүнээсээ эхэлдэг юм байна. Бид хүнээ хүмүүжүүлж чадсангүй. Залуус ажилгүй, тавьсан зорилгогүй, хүмүүжилгүй явж байна. Энэ бол хамгийн том алдаа. Жишээ нь бидний оронд гурван сая герман ирье гэж бодъё. Тэдний бүх зүйл цэгцэрчихсэн учир ингэж хийнэ гээд дор нь энэ улсыг хөгжүүлээд гаргаад ирнэ. Тэгэхээр хүнээ хөгжүүлнэ гэдэг ямар чухал болох нь үүнээс харагдана.

Нөгөө нэг зүйл бол хувь хүний хүчин зүйл маш чухал болж байна. Техникжсэн, компьютержсэн нийгэмд нэг хүний хичээл зүтгэл, оюун ухаан, бодлого зорилго маш чухал. Тухайлбал, Стив Жобс гэх мөрөөдөлдөө автаад хэвтэж байсан хүү өнөөдөр 7 тэрбум хүнд хэрэгтэй гар утасны программ бүтээж дэлхийд гарлаа. Түүний үүсгэсэн компани 1000 тэрбум долларын хөрөнгөтэй. Тэгэхээр нэг хүний оюун ухаан, хүчин зүтгэл ямар чухал болох нь харагдана. Гэвч бид хүнээ хөгжүүлж чадалгүй, зөнд нь хаяж, эд мөнгөнд анхаарснаас болж алдлаа.

-Өнгөрсөн хугацаанд Ардчилсан нам, МАН ч тэр ээлжилж, мөн хамтарч засаг барьсаар ирсэн. Иргэд ч итгэл үзүүлсээр ирлээ. Гэвч болж өгөхгүй байна?   

-УИХ-ын гишүүд гэж тэнгэрээс буусан хүмүүс биш. Яг л бидний ахуй амьдралаас гарсан хүмүүс шүү дээ. Тэдэнд сэтгэл санаа, оюун ухааны хувьд улсыг авч явах бэлтгэл алга. Би гишүүдээ доош оруулж байгаа юм биш. Улсыг удирдана, парламентийг авч явна гэдэг чинь том ухаан. Тэр хүмүүс өөрийнхөө хүчин чадлаар компанитай болоод хөрөнгөжсөн нь буруу биш. Гэхдээ нэг гайхалтай зарчим байдаг юм. Хүн бүх зүйлд өв тэгш байж болдоггүй. Би мөнгө төгрөг олох гэж зүтгэсэн бол өөр нэг оюун ухааны зүйлд хоцордог. Физикийн зарчмаар багахан хугацаанд их зүйл амжуулахын тулд их энерги, хүч хөдөлмөр зарцуулна. Тэр хэрээр өөр зүйлд ухаан зарцуулах боломж хоцорчихдог. Тиймээс өнөөдөр хүн олон зүйлийг нэг зэрэг сайн хийх боломжгүй. Ийм учраас компани удирдаж явсан, том бизнестэй хүмүүс улсыг удирдаад явна гэхээр оюун ухаан, хүч нь дутдаг. Манай алдаа юунд байна гэвэл, ард түмэн энэ сэргэлэн залуу, мөнгөтэй хөрөнгөтэй. Үүнийг гаргаад ирвэл бид дагаад баян болно гэж боддог. Гэтэл болж өгдөггүй. Яасан гэхээр нөгөөх нь бизнестээ л сайн болохоос биш хууль гаргаж, тэр нь ард түмний амьдралд хэрхэн зохицож, ахуйг нь яаж дээшлүүлэхийг дутуу боддог. Энэ бол физикээс гарсан түгээмэл зарчим юм.

-Монголын салбар салбартаа манлайлагчид нэгдэж “Электорат” хөдөлгөөнийг байгуулсан. Та уг хөдөлгөөний нэг гишүүн. Таны улс орныхоо төлөө бодож явдаг зүйл тус хөдөлгөөний зорилго, зорилттой хэрхэн нийцэж байна вэ? 

-Зүгээр нэг ажилгүй хэдэн настайвтар хүмүүс цуглаад дэмий зүйл сэдэж байгаа юм биш. Энэ бол өөрийн амьдрал, туршлагаар салбар салбартаа зүтгэж, хөлс хүчээ гаргаад, аливаа зүйлсийн нарийн учрыг мэдэх болсон хүмүүсийн нэгдэл юм. Бид эх орныхоо ирээдүйн хөгжилд санаа зовж байна. Тиймээс богино хугацаанд эх орныхоо хөгжлийг яаж жигдэрүүлж болмоор байна гэдэгт санаа нэгдсэн. Эхний зорилго бол улсынхаа хөгжлийн наад цаад учрыг мэдээд, монгол хүний амьдрал, үйл ажиллагаанд зохицсон хууль зүй гаргаж зүгшрүүлэх болов уу гэсэн хүмүүсийг эхний удаад төрд гаргавал зүгээр болов уу гэсэн мөрөөдөлтэй байна. Мэдээж бид хууль зүйн хүрээнд ажиллана шүү дээ. Тиймээс бидний зорилго биелэгдэх эсэх нь ирээдүйн асуудал. Бид эх оронч сэтгэлгээтэй, амьдрал тэмцэлд халуун гараараа оролцсон хүмүүсийг гаргана гэсэн зорилго тавиад ажиллаж байна.

-Яагаад намын гишүүдээс татгалзаж байгаа вэ. “Электорат” хөдөлгөөн бие даагчийг илүү онцолж байгаагийн шалтгаан юу вэ?  

-Намаас гарна гэдэг чинь намын бодлого шийдвэрийг биелүүлэх ёстой. Гэтэл намын бодлого шийдвэр нь олон түмний сонирхол, улсын хөгжилд таарахгүй байвал болохгүй болчихно шүү дээ. Хоёрдугаарт, аливаа нам УИХ-д олонхийн суудал эзлэхийн тулд маш их бүтэхгүй амлалт өгдөг. Улс орны эд хөрөнгийг түйвээсэн амлалтууд өгч байна. Чамд тэдэн саяыг өгнө. Хүүхдийг чинь сургуульд оруулна, ингэж хувь хишиг тараана гэдэг. Мөн баахан фантаз хэлдэг. Цалинг чинь тэдэн сая болгоно гэх зэргээр эдийн засгийг нураасан амлалт өгч байна. Ингэхээр тухайн намаас дэвшиж гарсан хүмүүс үүнийг сөрж ажиллаж чадахгүй байна. Иймд бие даасан дорвитой, санаачлагатай хүн байвал хэрэгтэй юм. Улс орныг аваад явчих ухаалаг, оюуны потенциалтай, энд тэнд юм үзсэн, туршлагатай, мэдлэг чадвартай, нэр цэвэр хүмүүсийг гаргах зорилготой байна.

-Бие даагчийг УИХ-д дэмжээд гаргаад ирлээ. Тэдгээр гишүүдийн ард сонгогч олон, та бүхэн байж зөвлөж чиглүүлэх юм байна гэж ойлгосон. “Электорат” хөдөлгөөнд салбар бүрийн эрдэмтэн судлаачид, нийгэмд зөв хүн гэж үнэлэгддэг хүмүүсийн төлөөлөл багтсан шүү дээ?

-Энэ бол маш чухал асуудал юм. Одоо бол УИХ-ын гишүүн болохоор бүх юмыг мэддэг. Чаддаг болдог. Уг нь ард үлдсэн олон түмнийхээ санаа бодлыг сонсох ёстой. Гэтэл түмний өмнө гараад өөрийнхөө бодлыг л яриад, дотоод хүний зөвлөгөөг авдаггүй. Тэгэхээр бидний зорилго бол тэднийг чиглүүлэх ёстой. Бидний дэмжлэгээр гарсан байвал гэрээ байгуулж, бид ийм зөвлөгөө өгнө шүү, энэ талаар бодно шүү, улс орныхоо хөгжилд хэрэгтэй зүйл л хийнэ шүү гэх зэргээр хэлнэ.

Хоёрдугаарт, зөвлөгөөний гол шинж юу вэ гэвэл манай улс том супер гүрэн шиг автомашин, гар утас зэргийг хийх чадал байхгүй. Хамгийн гол нь ганц, хоёрхон зүйлээр дэлхийд гарах боломж юу байна гэдэгт чиглүүлэх ёстой. Жишээ нь Швейцарь улс цаг, тонгорог. Голланд улс үхрийн аж ахуй, бяслаг хийх зэргээр дэлхийд хүлээн зөвшөөрөгдсөн, байр сууриа эзэлсэн. Манай улсын хувьд ганцхан ноолуураар дагнахад болчихож байгаа юм. Гэтэл манайх тал тал тийш самгардсан. Стив Жобс хүн болгон, айл бүрт хүрэх ганц зүйлд чиглэж чадсан учир 1000 тэрбум ам.долларын хөрөнгөтэй компанийг бий болгож чадлаа шүү дээ. Энэ бол хамгийн гол санаа юм.

Манайд нэг буруу жишиг байна. Гадны улсын дэмжлэгээр хөгжинө гэж ярьдаг. Тийм зүйл байхгүй. Мөн нэг л их мөнгөжих гэсэн хүмүүс. Тансагласан. Үнэтэй машин унаж, өрөөндөө гаднаас авчирсан тансаг тавилга тавина. Манай амьдрал бүтээдэг биш хангамжийн, хэрэглээний маягийн болчихоод байна. Энд л хамаг зовлон байна.  Түүний оронд бүх хөрөнгөө ноолуурын салбар руу хийж, аймгуудад угаах үйлдвэр байгуулах, 20 мянган ажилтантай том цогцолбор босгох, хажууд нь хүрээлэнгүүд байгуулах зэргээр хөгжүүлмээр байна. Ингэж нэг юмаар дагнаж хөгжинө. Энэ талын зүйлүүдийг гарах хүмүүст зөвлөж хэлнэ.

-2020 оны сонгуульд та бүхний дэмжлэгээр том хүч өрсөлдөх нь ээ. Ер нь УИХ-ын 76 суудлын хэдийг нь өөрийн нөхдийн төлөөллөөс бүрдүүлсэн тохиолдолд дээрх яриад буй зорилтуудыг биелүүлэх хүч бүрэлдэх вэ?

-Ер нь парламентад зөв үзэл бодол, зөв үзэл санаатай нэг хүн ч гэлтгүй хэрэгтэй шүү дээ. Цаашид хүмүүс маань эрчимтэй нэмэгдээд ирвэл парламентыг зөв зам руу чиглүүлнэ. Гол нь хүний тоо гэхээс илүү зөв хүмүүсийг л гаргах ёстой. Жишээ нь, хүүдүүдэд 20 мянган төгрөг өгөх нь өнгөц харахад зөв. Цаашаа ухаад алсын хараатай харвал хамгийн буруу. Нөгөө их мөнгийг чинь цуглуулж байгаад сан байгуулж, зөв зүйл руу нь чиглүүлбэл өнөөдөр бүх хүүхэд нэг ээлжийн сургуультай болсон байх ёстой. Бүх хүүхэд цэцэрлэгт хамрагдсан байх учиртай. Гэвч өнөөдрийг бодсон мулгуу бодлогоос болж хойч хойч үедээ хор тарьж байна. Тиймээс энэ бүхнийг бодож үзэх, алсын хараатай ажиллах хүн гаргах нь манай хөдөлгөөнийнхөний зорилго юм.

Би тойм тооцоо хийж үзсэн. Манай улсын бүх баялаг, нутаг дэвсгэрийг хөрөнгөөр үнэлье гэвэл 200 мянган тэрбум доллар болж байна. Бид ийм баян хүмүүс. Өөр нэг гайхамшигтай зүйл нь дэлхийн дулаарлаас болж далайн эрэг хавийн орнуудын усны түвшин нэмэгдэж зарим хуурай газар алга болно. Ингээд тэд 50, 80, 100 жилийн дараа монгол оронд хадаг бариад жаахан газар 50 жилээр түрээслүүлээч гээд ирнэ. Манайх ийм сайхан ирээдүйтэй улс юм. Тиймээс өнөөдрийн хүндрэлд түүртэхээс илүүтэй ирээдүйгээ харсан зөв бодлого дэвшүүлж, тууштай явах ёстой.

15
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд zaluu.com хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй.

15 сэтгэгдэлСэтгэгдэл бичих

202.126.89.235СА   • 2019, 7 сарын 2. 12 цаг 52 минут

ЭНЭ НӨХДҮҮД Ч ДЭЭ ЮУ Ч ГАРАХГҮЙ ШДЭЭ ШАВХААД ДУУСГАСАН ШАВХАРУУ Ч ҮЛДЭЭГҮЙ БАЙЛГҮЙ ХАРАХНЭЭЭ НЭЭГ ИХ ҮЛДЭЦТЭЙ ХҮМҮҮС ХАРАГДАХГҮЙ Л БАЙНА

202.9.42.19Зочин   • 2019, 7 сарын 2. 12 цаг 05 минут

tarvaga elbegdorj manan-giinxaa zysiig xuvirgaj elecro ch gex shig muu novshnuud oyu tolgoin avilgachid

64.119.26.92Зочин   • 2019, 7 сарын 2. 11 цаг 56 минут

Нэрд гараагүй ,хэт хуучинсаг бус зөв,шинэчлэх эрмэлзэлтэй хүмүүсийн саналыг орхигдуулахгүй байх нь зүүтэй.Сайхан эвсэлд талархая.Амжилт. Ядуурал газар авсан яг энэ ойрын 4 жилд бодитой,үнэмшилтэй цалин-орлого амлахгүйгээр олонхийн санал авна гэвэл хий мөрөөдөл болно гэдгийг бодоорой. Бааварт найдая?

59.153.114.247ард   • 2019, 7 сарын 2. 11 цаг 55 минут

зөвөө

103.9.90.108Зочин   • 2019, 7 сарын 2. 11 цаг 50 минут

AMJILT HUSIE. TENGER TETGEH BUI ZA

150.129.141.11Зочин   • 2019, 7 сарын 2. 11 цаг 18 минут

ЗҮСЭЭ ХУВИРГАСАН ШИМЭГЧ ХУВАЛЗНУУД ШҮЛСЭЭ ЦАЦААД ЭХЭЛЛЭЭ .

122.201.31.195Зочин   • 2019, 7 сарын 2. 11 цаг 09 минут

баабар тагнуулаар орчихсон цохиж явна. Энэ Санаачлагын нэр хүндийг Барзгар унагана шүү.Наад нөхөрөө өнөөдрөөс зайлуу.

59.153.114.14Зочин   • 2019, 7 сарын 2. 11 цаг 02 минут

АЛТАЙ БААБАР ЗҮГЭЭР Л ЗАЙЛААД ӨГӨӨЧ

192.82.66.101ss   • 2019, 7 сарын 2. 11 цаг 05 минут

ok ok

64.119.17.59Зочин   • 2019, 7 сарын 2. 10 цаг 26 минут

энэ хөдөлгөөн гэгч дотор тааруухан хүмүүс олон байна лээ

66.181.179.28Гутамшигууд   • 2019, 7 сарын 2. 10 цаг 24 минут

Нам нам дамжиж хог шавхрууг нь долоож явсан новшнууд. Одоо гэнэт ухаан орсон гэнэ. Нийгмийн эдгээр хог шаарууд ичиж амьдрах хэрэгтэй юмсан.

202.21.115.110Жирийн иргэн   • 2019, 7 сарын 2. 10 цаг 13 минут

Сонгуулийн тогтолцоогоо өөрчил. Ялсан нам Засгийн газрыг дангаараа бүрдүүлж байгаа нь буруу. УИХ-д сонгогдсон намуудын хувийн жингээр Засгийн газрыг бүрдүүлэх хууль батлах хэрэгтэй.

202.179.27.74зочин   • 2019, 7 сарын 2. 9 цаг 57 минут

Баабар гуай болүгүй шүү, Ц.Элбэгдоржийн удирдлагаар Монголын ард түмнийг их хэрүүлээр урт хугацаанд турш өөр сэпэврүү хазайхгүй байлгахаар угжих, эсвэл сонгуулийн өмнөх сэтгэлзүйг судалж Эбэд тааруулж хар пиар хийж байсан болохоос эрдэмтэн судлаачийг нь мэдэхгүй юм байна. Монголын түүхээ бараг мэдэхгүй дээ мөрийцөхөд бэлэн шүү.

202.9.43.141Бигэр   • 2019, 7 сарын 2. 9 цаг 51 минут

Электорат хөдөлгөөнийг санаачилсан эрдэм мэргэд, ахмад сэхээтэн та бүхний ажилд амжилт хүсье. УИХ-ын сонгуульд сонгогч олны анхааралыг төвлөрүүлэх, сонголт хийхэд, нийгэмд сайн мэдээг түгээнэ гэдэгт та бүхэнд итгэж байна. Миний хувьд УИХ-ын гишүүдийн ядаж 30 хувьд нь туршлагатай хуульч эрх зүйч, эдийн засагч санхүүч мөн банкирууд сонгогдоосой гэж хүсэж байна. Тухайлбал: ХҮН-ын Доржханд, СЭЗИС-ийн багш Дэлгэрсайхан гэх мэт. Мөн их дээд сургуулийнэрдэмтэн багш нарыг дэмжээсэй.

203.91.118.180Зочин   • 2019, 7 сарын 2. 9 цаг 39 минут

зөв

Шинэ мэдээ

Жүжигчин Г.Ананд согтуугаар жолоо барьж яваад хүний аминд хүрчээ10 минут 18 секундын өмнөЦэргийн бүртгэл эхэллээ14 минут 21 секундын өмнөПарагвайн шоронгоос 75 хоригдол хэрхэн оргосон бэ19 минут 21 секундын өмнөХунтайж Харри гаргасан шийдвэртээ "харамсаж" байна24 минут 21 секундын өмнөХятадад коронавирусээр халдварласан хүний тоо 198 хүрчээ29 минут 21 секундын өмнөОлны үг ортой эсэхийг шалгалаа34 минут 21 секундын өмнөМэйведер Хабибтай тулалдана гэж зарлав39 минут 21 секундын өмнө"Ливерпүүл" 21 дэх хожлоо авч, хоёрдугаар байрын багаас 16 оноогоор тасарлаа44 минут 21 секундын өмнө“Эрдэнэт Үйлдвэр” ТӨҮГ-ын 40 жилийн ойд зориулан “Эрдэнэсийн өв” кино бүтээжээ49 минут 21 секундын өмнөАШУҮИС-ийн захирал асан Г.Батбаатар “хүний их эмч”-ийн хуурамч диплом олгосон байж болзошгүй байна54 минут 21 секундын өмнөАвто ослын улмаас 15 настай хүүхэд амиа алджээ59 минут 21 секундын өмнөСонины онцлох мэдээний тойм1 цаг 5 минутын өмнөБНАСАУ-ын Гадаад хэргийн сайдыг шинээр томилсон гэж мэдээлжээ1 цаг 10 минутын өмнөБүтээсэн дуу болгон нь ХИТ болдог нэгэн репперийн шинэ уран бүтээл мэндэллээ1 цаг 15 минутын өмнөУлсын гуравдугаар төв эмнэлэг 2019 онд 16 төрлийн эмчилгээ, оношилгооны шинэ технологийг нэвтрүүлсэн байна1 цаг 20 минутын өмнөСУМО ТОЙМ: Тэрүнофужи Г.Ган-Эрдэнийн төгс эргэн ирэлт1 цаг 25 минутын өмнөНӨАТ: 10 сая төгрөгийн зургаан азтан тодров1 цаг 30 минутын өмнөИраны “Аль-Кудс”-ын тусгай хүчний шинэ дарга Исмаил Кани гэж хэн бэ1 цаг 35 минутын өмнөНамын бүлэг, зөвлөлүүдийн хуралтай1 цаг 40 минутын өмнөҮхань хотын нисэх онгоцны буудалд тусгай илрүүлэгч суурилуулжээ1 цаг 45 минутын өмнөӨнөөдөр болох үйл явдлууд1 цаг 50 минутын өмнөЙеменд пуужингийн цохилтын улмаас олон цэрэг амиа алджээ1 цаг 55 минутын өмнөЕрөнхийлөгч Дэлхийн эдийн засгийн чуулганд оролцохоор мордлоо2 цагийн өмнө“Рro one clinic”-ийн гоо заслын эмч Б.Шүрэнцэцэг: Хөмсөг шилжүүлэн суулгах ажилбар хамгийн эрэлттэй байна2 цаг 10 минутын өмнөЖ.Бат-Эрдэнэ: Нэг мандаттай аймгуудыг хоёр мандаттай болгох нь зүйтэй2 цаг 30 минутын өмнөНягтал, анхаар, ядаж л картныхаа нууц дугаарыг өөрөө хий2 цаг 39 минутын өмнөБ.Отгонболд: Монгол хүн гэдгээрээ бахархаж, ямар ч орны тамирчнаас айдаггүй2 цаг 49 минутын өмнөОффшороос орж ирсэн 87.2 сая ам.долларыг улсад авах нь...2 цаг 59 минутын өмнөЭнэ өдрийн зурхай3 цаг 20 минутын өмнөЦаг агаарын урьдчилсан мэдээ3 цаг 30 минутын өмнө
© 2008 - 2020 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.