2019 оны 9-р сарын 4
10 цаг 35 минут

Орон сууц ба санхүүжилтийн хувилбарууд

- Эрэлт ба нийлүүлэлт –

Үл хөдлөх хөрөнгийн зах зээл хурдтай өсөж, шинэ бүтээн байгуулалт шил шилээ даран сүндэрлэх болсон өнөө үед оффис, орон сууцны олон төрлийн барилгууд өмчлөх эзнээ хүлээн, тав тух, тансаг орчноороо өрсөлдөж байна. Үүний нэг томоохон жишээ бол Улаанбаатар хотод 2017 оны байдлаар 18.7 мянган айл шинэ орон сууцанд орсон тухай[1] судалгаанд дурджээ. Энэ нь сүүлийн 10 жилд тав дахин өссөн тоон үзүүлэлт юм.

Манай улсад орон сууцны зах зээлийн эрэлт өндөр, нийлүүлэлт нь ханасан ч энэ хоёр шугам огтлолцож чадалгүй параллелиар өсөн нэмэгдсээр байна. Энгийнээр хэлэхэд орон сууц худалдан авах хүсэлтэй хүн маш олон байхад нөгөө талд нь түүнийг бүрэн хангах хэмжээний шинэ орон сууц баригдаж, ашиглалтад орсоор байгаа юм. Харин дунджаар 100 орчим сая төгрөгийн өртөг бүхий орон сууцыг хэрхэн худалдан авах вэ гэдэг асуулт олон айл өрхийн шийдэхэд хүндрэлтэй асуудал хэвээр байсаар байна.

Учир нь улсын хэмжээнд иргэдийн дундаж цалин нэг сая төгрөг дөнгөж даваад буй энэ үед ийм хэмжээний мөнгө бэлэн тоолоод байр, орон сууц худалдан авах боломжтой айл өрх тийм ч элбэг биш. Тиймдээ ч, зах зээлд санал болгож буй олон төрлийн зээлээс сонголтоо хийж, аль болох ирээдүйдээ ашигтай хөрөнгө оруулалт хийхийг эрмэлздэг. Шинэ байр, орон сууц худалдан авна гэдэг бол хүний амьдралын цөөн хэдэн чухал шийдвэрүүдийн нэг. Томоохон хөрөнгө оруулалт. Харин хүслийнхээ эрхээр шууд худалдан авахад санхүүгийн боломжиндоо захирагдах, түрийвчиндээ хязгаарлагдах нь бий. Үүнийг шийдэх боломж, гарц нь аливаа төрлийн зээл болж байгаа юм. Зөв өнцгөөс нь харж, ухаалгаар зарцуулж чадвал зээл авах нь таны тав тухтай амьдралын эхлэл болж, орон сууцаа томруулах, амьдрах орчноо сайжруулахад тань туслах, гэр бүл төлөвлөлтийн тань чухал шийдэл билээ.

Иймд орон сууцны зээл авах санхүүгийн боломж сэдвийн дор ипотекийн болон арилжааны банкуудын санал болгож буй орон сууцны зээл, мөн барилгын компаниудын зүгээс санал болгодог хувь лизингийн тухай танилцуулахаар бэлтгэлээ.

- Ипотекийн зээл -

Ипотекийн зээл гэдэг нь үл хөдлөх хөрөнгөөр барьцаалан зээл олгох гэсэн үг юм. Нэг ёсондоо таны худалдан авах гэж буй орон сууцыг барьцаалан танд зээл олгоно.

Манай улсын хувьд өнгөрсөн хугацаанд ипотекийн зээл олгох үйл явц эрчимтэй нэмэгдэж байгаа хэдий ч эрэлтээ давах хэмжээнд хүрэхгүй байгаа юм. Он гарснаас хойш эхний найман сарын байдлаар нийт 4000 зээлдэгчид 283 тэрбум төгрөгийн санхүүжилт олгосон тоон мэдээ байна. Цаашид он дуустал сар бүр 38 орчим тэрбум төгрөгийг энэ төрлийн зээлийн санхүүжилтэд олгохоор төлөвлөжээ. Харин энэ тоо жилд дунджаар шинээр орон сууцанд орж буй нийт айл өрхийн дөнгөж 20 гаруй хувьтай тэнцэх юм. Үлдсэн 80 орчим хувь нь ипотекийн зээлээс бусад төрлийн санхүүжилтийн эх үүсвэрээр орон сууцтай болсон байна.

- Арилжааны банкуудын санал болгож буй орон сууцны зээл -

Орон сууцны зээл гэдэг үгийг зөвхөн ипотекийн зээлээр төсөөлдөг цаг нэгэнт өнгөрчээ. Энгийн болон тансаг зэрэглэлийн орон сууц худалдан авах, хувийн хаус, хашаа байшин худалдан авах, барих зэрэг олон төрлийн зээлийг арилжааны банкууд санал болгож байна. Түүгээр ч зогсохгүй хэрэв та өөрийн байр, орон сууцандаа засвар хийхээр төлөвлөж буй бол үүнд зориулсан зээлийг ч бас санал болгодог болжээ.

Харин бидэнд гагцхүү ямар төрлийн зээлийг хэрхэн өөрийн санхүүгийн хэрэглээндээ тохируулж, зөв сонголт хийх вэ гэдэг асуулт л үлдлээ. Хамтдаа судалж үзье.

Хамгийн эхлээд урьдчилгаа төлбөр. Энэ нь таныг санхүүгийн эрсдэлээс хамгаалахын зэрэгцээ төлөх хүүгийн төлбөрийг мөн таны нөхцөлд тохируулан багасгаж байгаа юм. Өнөөдрийн байдлаар ихэнх банкууд урьдчилгаа төлбөрт худалдан авах гэж буй орон сууцны тань нийт үнийн дүнгийн 20-30 хувийг хамгийн багадаа шаарддаг. Дээр дурдсан олон төрлийн зээлийн урьдчилгааг ХААН Банк хамгийн бага буюу 20 хувиар тогтоожээ. Мэдээж үүнээс гадна зээлийн хүү, дээд хэмжээ зэргийг сайтар анхаарах хэрэгтэй. Энд нэг зүйлийг тодруулахад, арилжааны банкууд зөвхөн өөрийн санхүүжилтээр баригдсан барилгадаа зээл олгодог гэдэг нь өрөөсгөл ойлголт бөгөөд хүссэн байрнаасаа сонголтоо хийж, зээлийн хүсэлт гаргах боломжтой юм билээ.

Дараагийн нэг гол хүчин зүйл нь зээлийн хугацаа. Орон сууцны зээл ихэвчлэн 10-20 жилийн хугацаатай олгогддог. Энэ нь авсан зээлээ эргүүлэн төлөх хугацаа гэсэн үг. Хэдийгээр урт хугацаатай зээл авах нь сар бүр бага дүнгээр эргэн төлөх давуу талтай ч, нийт хүүнд их хэмжээний мөнгө төлөх магадлалтай. Өөрийн орлого, зарлагаа зөв тооцоолж, богино хугацаанд зээлээ төлж дуусгах нь таны хүүнд төлөх төлбөрийг багасгаж байдаг. Иймд заавал урьдчилан баталсан хуваарийг хүлээлгүй, нэмэлт орлого олсон үедээ эргэн төлөлтөө хийж байх нь ашигтай. Үүнтэй зэрэгцээд урт хугацаатай зээл авах нь, жил ирэх тусам нэмэгдэж байдаг цалин, орлогын түвшинтэй уялдаж, удаан хугацаанд бага багаар эргүүлэн төлөх нь танд ашигтай гэх ойлголт ч бий. Ер нь өөрийн орлого, хэрэглээгээ зөв зохицуулж чадсан тохиолдолд зээл авч, тав тухтай амьдралын баталгаагаа хангах нь ухаалаг хөрөнгө оруулалт болж чадна.

- Барилгын компаниудын санал болгож буй хувь лизинг -

Хэрэв та бизнесийн болон санхүүгийн нэмэлт орлоготой бол барилгын компаниудын зүгээс санал болгодог хувь лизингээр байр, орон сууц худалдан авах боломжтой. Гэвч энэ төрлийн зээл нь сар бүр өндөр дүнгээр эргэн төлөх болдог тул санхүүгийн хувьд дарамт болох нь бий. Мөн урьдчилгаа төлбөр 30-50 хувийг шаардах нь ихэнх айл өрхөд хүндрэлтэй байдаг. Гэхдээ мэдээж та өөрийн санхүүгийн орлого, зарлагаа эртнээс тооцоолж, аливаа эрсдэлээс урьдчилан сэргийлж чадвал энэ төрлийн зээл ухаалаг хөрөнгө оруулалт болох нь дамжиггүй.

[1] http://1212.mn/BookLibraryDownload.ashx?url=Construction_2017.pdf&ln=Mn

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд zaluu.com хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй.

Шинэ мэдээ

Халдашгүй байдлын дэд хороо Н.Номтойбаяр гишүүний бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх шийдвэр гаргалаа1 сар 24. 19:35Н.Номтойбаяр: Би өөрөө бүрэн эрхээсээ түдгэлзэх шийдвэр гаргана гэж хэлээгүй1 сар 24. 19:27ГХЯ-ны ТНБД Д.Даваасүрэн эрэн сурвалжлагдаж байгаа хүнд дипломат паспорт олгожээ1 сар 24. 18:05Турк Истанбулын хоолой төслөөс жилд 1 тэрбум ам.долларын орлого олно1 сар 24. 18:00Сансрын нисэгчид туршилтын зууханд жигнэмэг хийжээ1 сар 24. 17:55ДЭМБ электрон тамхины сурталчилгааг хязгаарлахыг уриалжээ1 сар 24. 17:50Хамгийн олон ихэр цуглуулж, Гиннесийн номонд оруулах ажил бүтэлгүйтжээ1 сар 24. 17:45Си Жиньпин дөрөвдүгээр сарын эхээр Японд айлчилж магадгүй1 сар 24. 17:40Египетийн 3,000 жилийн настай муммигийн дуу хоолойг сэргээжээ1 сар 24. 17:35Япончууд олимпийн наадмын ёслолын хувцсаа танилцууллаа1 сар 24. 17:30Улсын онцгой комиссоос сургууль, цэцэрлэгийг ирэх гуравдугаар сарын 2 хүртэл амраах шийдвэр гаргалаа1 сар 24. 17:29Стрессээ тайлж сурцгаая1 сар 24. 17:25АНУ-ын эрх баригчид Ираны эсрэг авсан хоригоо өргөтгөжээ1 сар 24. 17:20“Футзалын дээд лиг”-ийн тэмцээн 25-нд эхэлнэ1 сар 24. 17:15Таны биеийн тухай гайхалтай баримтууд1 сар 24. 17:10Макгрегор: Би ялахын тулд өлсгөлөн бар шиг дүүлнэ1 сар 24. 17:05Токиогийн Олимпын наадам эхлэхэд 6 сар үлдлээ1 сар 24. 17:00Шакил О'нилын хүү коллежийн сагсан бөмбөгөө орхилоо1 сар 24. 16:55Засгийн газрын цахим хуудсанд кибер халдлага үйлджээ1 сар 24. 16:50Везувий галт уулын хохирогчийн тархи шил болсон байжээ1 сар 24. 16:45Монгол бүжигчид дэд байрт шалгарчээ1 сар 24. 16:40Калифорнийн сургуулиуд нарны эрчим хүч ашиглаж байна1 сар 24. 16:35Яннис Адетокумбо хөлбөмбөгт нугасгүй1 сар 24. 16:30С.Гомбобаатар: Шонхорын бизнес улс төрөөс шууд хамаарч байна1 сар 24. 16:25Аюултай үед цагдаад мэдэгдэх боломжийг “Tinder” олгоно1 сар 24. 16:20Австралийн уран бүтээлч элсэн дээр аварга том коала зуржээ1 сар 24. 16:15Мал бүлэглэн хулгайлсан хэргийг шалгаж байна1 сар 24. 16:10Шүдэнд ээлтэй хоолны жор1 сар 24. 16:05Мэргэн Соломон хаан1 сар 24. 16:00Наро Банчэн гэгээн: Эцэг эх үр хүүхдээ тоолшгүй олон аюул ослоос хамгаалж байдаг1 сар 24. 15:55
© 2008 - 2020 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.