5-р сарын 14
16 цаг 48 минут

"ЗАЙСАН ТОЛГОЙН ДОМОГ"

1778 онд дөрвөн уулын дунд их хүрээ сууршисан. Үүнээс үүдэн 1800-гаад оны үед Богд хаанд бараалхах шавь отгийн захирагч нар энэ бяцхан толгойн ар өврөөр түр нутагладаг байжээ. Тиймээс захирагчдын цол хэргэмийг их хаан харгалзан үзэж тэрхүү бяцхан уулыг Зайсан толгой гэж нэрлэх болсон хэмээн зарим домогт өгүүлдэг.

Бас нэгэн домогт энэ толгой буй газар тэгш тал байжээ. Нэг өдөр Богд хаан нарлаж байх үедээ ажиглавал одоогийн Зайсан толгой буй газар нэг жижиг дов овойсон байхыг үзэв. Үүнийг гайхсаар хоёр хоноход дов улам томорч газраас дээш ургасаар байв. Удалгүй өнөөх дов довцог болж томрох тусам Богд уулын мод бага багаар нүүдэллэн шинээр ургаж буй бяцхан уулыг чиглэн ургах болжээ.

Энэ бүхнийг харж гайхширсан их хаан Богд шадар сайдуудаа цуглуулан их хуралдай зохион өнөөх довцгийн тухай ярихад нэгэн цэцэн түшмэл нь:

- Төвдийн их хувилгаад монголын модыг эх орондоо авчир хэмээн газрын хэвлийгээр нэгэн уулыг явуулжээ. Энэ уул тэндээ алдар цолгүй энгийн нэг уул аж. Иймд нэр цолд их дуртай учир алдар сууг нь өргөн цол хэргэм олговол эндээ үлдэж ч магадгүй юм гэсэнд бүгд зөвлөлдөн Зайсан хэмээх цол өгөн нутагтаа тогтоов.

Ийнхүү Зайсан толгой өндөрсөхөө ч больж уулын мод ч түүн уруу хошууран нүүхээ ч больжээ гэсэн ч домог бий. Энэ домгийг Бадам хатан тайлахдаа:

- Энэхүү домог Богд хааныг шүүмжилсэн далд утгатай юм байна. Төвдөд их олон ламтай. Тэр ч утгаараа тэндээ ямар ч нэр хүндгүй, цол хэргэмгүй лам Монголд ирээд Богд хэмээх эрхэм алдрыг хүртдэг. Энэхүү санааг ард түмэн, газар дэлхий ёгтлон ийнхүү домог гарсан буй за хэмээн ярьсан байдаг.

Энэ мэт долоон янзын домог өнөө ч гар бичмэлээр Улаанбаатарын музейд хадгалагдан үлдсэн байдаг ажээ. Харин шинэ засаг оршин тогтнох цагт Зайсан толгойд 1956 онд анхны суварга боссон байдаг. Үүний дараа Ардын хувьсгалын 50 жилийн ойд зориулж 1969 онд уран бүтээлчдийн баг хоёр жил шахам ажилласнаар одоогийн сүрлэг хөшөө буй болсон түүхтэй юм байна. Тухайн үед Зайсан толгой 89 метр өндөр байсныг хөшөө бүтээгчид тэсэлгээ хийж орой дээрээс нь дөрвөн метр тайрч хаясан нь 2011 он хүртэл нууцлагдаж байгаад саяхнаас ил болжээ.

Зайсан толгой нь 300 метр урт буюу 612 гишгүүр шат, Зөвлөлтийн дайчдын 27 метр өндөр хөшөө, тулганы билэгдэл шигтгэмэл урлал, товойлгож сийлсэн одон медаль зэрэг нэгэн цаг үеийн үнэт түүхийг хадгалсан бүрэн цогцолбор болж чадсан. Үүний зэрэгцээ ХХ зууны сүүл хагаст нийслэл Улаанбаатар хотыг харах гол цэг болсон юм.

Шинэ мэдээ

20-22 насны залуус 90 сая төгрөг тээвэрлэж явжээ2 цаг 42 минутын өмнөИх хэмжээний мөнгө тээвэрлэж явсан автомашин Х.Баттулгын Миллхаус компанийх байжээ5 цаг 44 минутын өмнөТа сонголтоо хийхдээ эеийг эрхэмлэж, хуулиа дээдлээрэй5 цаг 58 минутын өмнөЙеменд Холерын халдвар авсан хүмүүсийн тоо 200 мянгаас давжээ6 цаг 2 минутын өмнөБяцхан усны үхэр ээжтэйгээ хамт сэлж байна6 цаг 6 минутын өмнөГаалийн ерөнхий газар ажиллаж байна6 цаг 29 минутын өмнөХандивын дансанд цугласан 16 сая төгрөгийг ОБЕГ-т хандивлана6 цаг 30 минутын өмнөХөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийг санал өгөх боломжоор бүрэн хангасан байгаа гэв6 цаг 33 минутын өмнөЗагварлаг япончууд6 цаг 42 минутын өмнөИргэний бүртгэлийн итгэмжлэгдсэн 2554 ажилтан ажиллаж байна6 цаг 44 минутын өмнөСанал өгснийг баталгаажуулж хуруунд бэхэн тэмдэглэгээ хийнэ7 цаг 19 минутын өмнөТараг болон усаар турах супер жор7 цаг 21 минутын өмнөХүүхэд гурван нас хүртлээ ээжтэйгээ хамт унтаж байх чухал7 цаг 32 минутын өмнөЕрөнхийлөгчид нэр дэвшигчид халз мэтгэлцэж, Сонгодог урлагийн олимпийн аварга эх орондоо ирсэн 7 хоног7 цаг 32 минутын өмнөТа энэ эмэгтэйг хэдэн настай гэж бодож байна?7 цаг 37 минутын өмнөПакистанд цистерн дэлбэрсний улмаас 120 гаруй хүн амиа алджээ7 цаг 42 минутын өмнөСамурайн өөрийгөө хөнөөх эртний аймшигт уламжлал "Сеппүкү"7 цаг 51 минутын өмнөСүүнд нь хуруу дүрсэнгүй, сүрэгт нь уурга барьсангүй7 цаг 56 минутын өмнөУлаанбаатарт шөнөдөө 18 хэм дулаан8 цаг 2 минутын өмнөСЕХ: Саналын хуудсын нөөц хангалттай гэв8 цаг 21 минутын өмнөСанал тоолох автомат машин эвдэрч, гацахгүй гэв8 цаг 27 минутын өмнөДэлхийн найм дахь гайхамшиг олдсон уу?8 цаг 46 минутын өмнөҮер ус гаталж санал өгөх 1920 сонгогч байна8 цаг 51 минутын өмнөСонгуулийн эцсийн дүн мэдээг 22.00 цагаас хойш дэлгэцээр шууд дамжуулан харуулна9 цаг 1 минутын өмнөӨдөртөө 39 хэм хүрч хална9 цаг 8 минутын өмнөЗөөврийн битүүмжилсэн хайрцгаар 28045 хүн саналаа өгөх хүсэлтээ гаргажээ9 цаг 14 минутын өмнөГадаадад санал өгөхөөр бүртгүүлсэн 73377 сонгогчоос 4816 нь саналаа өгчээ9 цаг 18 минутын өмнөНэг сая 978 мянга 298 хүн санал өгнө9 цаг 23 минутын өмнөГишүүн орнуудад монголын сонгуулийн туршлагыг хүчтэй өргөн сурталчилна гэв9 цаг 26 минутын өмнөСонгуулийг 37 орны 123 ажиглагч ажиглана9 цаг 33 минутын өмнө
© 2008 - 2017 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. "ЭДИМVVН" ХХК.