11-р сарын 2
9 цаг 05 минут

“Тайгын мангас” буюу нохой зээх

Суусарын төрөлд багтдаг нохой зээхийг латинаар “Gulo gulo” хэмээн нэрийднэ. Энэ нь идэмхий гэсэн утгатай үг. Түүний нүд эргэлдсэн улаан өнгөтэй, шүд нь хурц учраас ямар ч том амьтны ясыг төвөггүй зажилна. Хумс нь их хурц, ямар ч зүйлийг тасар татах чадвартай ажээ. тиймээс анчид ч гэсэн жаахан жийрхдэг. Ихэвчлэн тайгаар нутагладаг энэ амьатн Сибирьт их тохиолдоно. Нохой зээх нь суусарын төрөлд багтдаг ба суусарын төрлийн хамгийн том амьтан юм. Нохой зээхийг дорготой андуурах тохиолдол бий. Биеийн урт нь 1 м гарантай, өтгөн ширүүн үсээр хучигдсан байдаг.

Их аргатай, ухаантай, элдэвтэй, адтай амьтан учраас Умард Америкийн индианууд нохой зээхийг хүч чадал, арга ухаан, тэсвэр тэвчээр, авхаалж самбааны билэг тэмдэг гэж үздэг. Нохой зээхийн ан хийх ухаан нь гайхалтай, харин нохой зээхийг өөрийг нь агнахад тун хэцүү. Урхи тавиад ч нэмэргүй юм билээ хэмээн туршлагтай анчид ярьдаг. Түүнийг дутуу буудаж шархдуулсан анчид дараа нь ан хийх зүрхгүй болдог ч гэсэн яриа бий. Учир нь тэрээр яг нялх хүүхэд уйлж байгаа юм шиг гасалдаг. Идэш голдоггүй ч гэсэн түүний дуртай хоол нь шувууны мах бололтой.
Намартаа бол жимсээр хоолоо “хачирлана”. Харин өвлийн цагаар өөртөө эрсдэлтэй, том ан агнана. Буга руу дайрна.

Ангийнхаа араас тэрээр 40-45км/цагийн хурдтай хөөх ба цуцалтгүй дагана. Нохой зээхийн ангийн нүдэнд өртсөн амьтан бол тэгээд өнгөрөө. Харсан олзоо авлаж байж санаа нь амардаг зөрүүд амьтан. Хажуугаар нь өөр амьтан гүйсэн ч гэсэн тоохгүй. Анх хрсанаа л “гүйцээдэг” адтай золиг гэнэ. Олз болох амьтнаа эхлээд тэр сайн ажиглаж алсаас дагана. Тэрээр олзоо барихдаа араас нь мордож шилэн хүзүү рүү нь асдаг байна. Идэш багатай, байгалийн гамшигийн үед сэгээр хооллоно. Тиймээс зарим судлаачид нохой зээхийг байгалийн цэвэрлэгч, ашигтай амьтан гэж үздэг. Зарим судлаачид нохой зээхийг зөвхөн сэгээр л хооллодог гэж үздэг. Нохой зээх их зөрүүд, ууртай. Мэдээж хүн рүү дайрахгүй ч гэсэн айна гэж бол байхгүй. Бас айлын хот руу болон тэжээвэр амьтан руу дайрдаггүй нэг сонирхолтой зан араншинтай. Хавханд орсон олзыг эзнээс нь өмнө “шүүрддэг” болохоор анчид түүнд их дургүй. “хулгайч, дээрэмчин” хэмээн дуудаж хараана.

Нохой зээхэд бас нэг сонин зан байдаг нь модон байшин дотор ороод жижиг хэмжээтэй модон эдлэл хулгайлдаг. Яагаад ингэдэг нь тодорхойгүй. Нохой зээх их хартай, нутгархаг амьтан. Үүгээрээ бидэнтэй жаахан төстэй юмуу даа. Өөрийн нутаг дэвсгэрээр дайран өнгөрсөн бүхнийг мөрддөг. Нутагт нь дураараа орж ирсэн урилгагүй зочныг тэвчихгүй.

Нохой зээхийн хүзүү нь богинохон, бүдүүн, жижиг нүдтэй, харааны чадвар муу ч гэсэн үнэрлэх чадвар маш сайн. Нохой зээхийг хүмүүс дорготой андуурдаг. Нохой зээхийн урд мөч нь хойд мөчүүдээсээ урт, хурц хумстай. Түүний мөрийг зарим хүмүүс бамбаруушийнхтай их андуурдаг. Учир нь нохой зээхийн савар баавгайнхтай төстэй. Тэр их хөдөлгөөнтэй, бас завгүй учир байнга л үсчиж, шогшиж явна.

Тэр их ганган. Өвөлдөө хар, хүрэн үсээр хучигдах ба зундаа “хувцасаа нимгэлнэ”. Түүний үс нь ус нэвтрүүлэхгүй байх онцгой чадвартай. Энэ нь түүнийг өлчир байхад их нэмэртэй ажээ. нохой зээх дунджаар 8-12 жил амьдарна. Нохой зээх үнэг шиг дуугардаг ч гэсэн уурласан үедээ гахай шиг хамраараа хуухирдаг. Нохой зээх ганцаараа тэнүүчлэн амьдарна. Шээс болон тусгай үнэртэй шингэн ялгаруулж нутаг дэвсгэрийнхээ хил хязгаарыг тогтооно.

Орооны үед нь 1-2-р сард явагдах ба энэ үед эрэгчин нохой зээх их догшин болж бусад нохой зээхүүдтэй “үзэд тарна”. Эмэгчин нохой зээх төрөхийнхөө өмнө хуурай навчаар хэвтрээ засна. 1-3 зулзага гаргана. Дөнгөж төрсөн зулзага нь 100 граммаас хэтэрдэггүй ажээ. Зулзага нь 2 жил эхийгээ дагаж амьдарна.
Нохой зээхийг Англиар Wolverine гэдэг бол Оросоор Россомаха гэнэ.

2
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд zaluu.com хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Холбогдох утас: 91777757

2 сэтгэгдэлСэтгэгдэл бичих

202.72.243.209ё   • 2016, 11 сарын 2. 14 цаг 11 минут

Байгалийн нарийн үзэгдлийн хүнчлэн тайлбарлаж хялбарчлан сурталчилах нь бүдүүлэг арга даа.Олон улсад ийм амьтныг хүнчлэн сурталчилах арга хэрэглэдэггүй

66.181.187.129Зочин   • 2016, 11 сарын 2. 14 цаг 09 минут

Bas uhaalag yum bna

Шинэ мэдээ

Бондоо булаалдсан АН-ын будилаан2 минут 2 секундын өмнөЧилид болсон хүчтэй газар хөдлөлтийн дараа 130 гаруй удаа чичиргээ бүртгэгджээ4 минут 1 секундын өмнөУИХ-ын гишүүн О.Баасанхүү өрөөгөө суллаж өгөхөөр болжээ8 минут 58 секундын өмнө“Челси” хожлоо11 минут 17 секундын өмнөӨмнөд Солонгост зоосон мөнгийг хэрэглээнээс гаргахаар туршилт явуулж байна15 минут 47 секундын өмнөНиколас Кейдж шинэ киноны зураг авхуулж байгаад хамраа хугалжээ21 минут 23 секундын өмнөАрхеологичид анхны лууны дүрслэлийг Сибириэс нээсэн гэв23 минут 59 секундын өмнөЯпончууд үндэсний хоолныхоо гол түүхий эдийг Монголд тариалахаар болжээ25 минут 24 секундын өмнөНярайн шарлалт хүндрэх нэг л шалтгаан байдаг30 минут 22 секундын өмнөЭрүүл ахуйн шаардлага хангахгүй нөхцөлд борц үйлдвэрлэж байжээ34 минут 21 секундын өмнөЭнэ өдөр дэлхийн түүхэнд35 минут 45 секундын өмнөЗасгийн газар “Эрдэнэс Монгол”-ын талаар хэлэлцэнэ41 минут 19 секундын өмнөГ.Батбаяр: Хүчирхийлэгч багш байгаа бол олж тогтоо42 минут 40 секундын өмнө“Дорнодын хөгжилд миний хувь нэмэр” Оюутны эрдэм шинжилгээний хурал45 минут 19 секундын өмнөТосон Бумбын нулимс : Цуврал №1 Мангасын аман дахь Гурван Тэс...46 минут 16 секундын өмнөМонгол улсын баатрууд-Л.Дандар /цуврал-3/51 минут 21 секундын өмнөДэвид Бекхэмийн хүү загалмайлсан эцэг болжээ53 минут 47 секундын өмнөЗалуужуулах увидастай хүсний бүтээгдэхүүнүүд57 минут 55 секундын өмнөАТГ-ын дарга, тэргүүн комиссар Х.Энхжаргал төлөөлөгчийг хүлээн авч уулзав1 цаг 3 минутын өмнөГурван сарын визээр очсон Монгол эмэгтэйчүүд хулгай хийгээд баригджээ1 цаг 8 минутын өмнөСЕХ: Ерөнхийлөгчид нэр дэвшигчдийг ирэх сарын 17-нд олон нийтэд мэдээлнэ1 цаг 8 минутын өмнөБ.Намтай эмч зөвлөж байна: Гахайн хавдар1 цаг 11 минутын өмнөДараах байршилд цахилгааны хязгаарлалт хийнэ1 цаг 13 минутын өмнөӨнөөдөр болох үйл явдлууд1 цаг 16 минутын өмнөШ.Сүрэнжав: Нэр1 цаг 18 минутын өмнөТТЭНН-ынхан Г.Уянгааг намаасаа хөөжээ1 цаг 20 минутын өмнөМ.Зэнээ: “Эрх чөлөөний тэмцлийн түүх аман зохиолын холбогдол” өгүүллээс1 цаг 21 минутын өмнөАвтомашин импортлогчдод ичих нүүр, цочих булчирхай алга1 цаг 22 минутын өмнөХЗБХ Зөрчлийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийн анхны хэлэлцүүлгийг хийлээ1 цаг 27 минутын өмнөЦэрэгт байхдаа хөлөө хөлдөөж, 9 хуруугаа тайруулсан байлдагчийн захидал1 цаг 29 минутын өмнө
© 2008 - 2017 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. "ЭДИМVVН" ХХК.