11-р сарын 2
9 цаг 05 минут

“Тайгын мангас” буюу нохой зээх

Суусарын төрөлд багтдаг нохой зээхийг латинаар “Gulo gulo” хэмээн нэрийднэ. Энэ нь идэмхий гэсэн утгатай үг. Түүний нүд эргэлдсэн улаан өнгөтэй, шүд нь хурц учраас ямар ч том амьтны ясыг төвөггүй зажилна. Хумс нь их хурц, ямар ч зүйлийг тасар татах чадвартай ажээ. тиймээс анчид ч гэсэн жаахан жийрхдэг. Ихэвчлэн тайгаар нутагладаг энэ амьатн Сибирьт их тохиолдоно. Нохой зээх нь суусарын төрөлд багтдаг ба суусарын төрлийн хамгийн том амьтан юм. Нохой зээхийг дорготой андуурах тохиолдол бий. Биеийн урт нь 1 м гарантай, өтгөн ширүүн үсээр хучигдсан байдаг.

Их аргатай, ухаантай, элдэвтэй, адтай амьтан учраас Умард Америкийн индианууд нохой зээхийг хүч чадал, арга ухаан, тэсвэр тэвчээр, авхаалж самбааны билэг тэмдэг гэж үздэг. Нохой зээхийн ан хийх ухаан нь гайхалтай, харин нохой зээхийг өөрийг нь агнахад тун хэцүү. Урхи тавиад ч нэмэргүй юм билээ хэмээн туршлагтай анчид ярьдаг. Түүнийг дутуу буудаж шархдуулсан анчид дараа нь ан хийх зүрхгүй болдог ч гэсэн яриа бий. Учир нь тэрээр яг нялх хүүхэд уйлж байгаа юм шиг гасалдаг. Идэш голдоггүй ч гэсэн түүний дуртай хоол нь шувууны мах бололтой.
Намартаа бол жимсээр хоолоо “хачирлана”. Харин өвлийн цагаар өөртөө эрсдэлтэй, том ан агнана. Буга руу дайрна.

Ангийнхаа араас тэрээр 40-45км/цагийн хурдтай хөөх ба цуцалтгүй дагана. Нохой зээхийн ангийн нүдэнд өртсөн амьтан бол тэгээд өнгөрөө. Харсан олзоо авлаж байж санаа нь амардаг зөрүүд амьтан. Хажуугаар нь өөр амьтан гүйсэн ч гэсэн тоохгүй. Анх хрсанаа л “гүйцээдэг” адтай золиг гэнэ. Олз болох амьтнаа эхлээд тэр сайн ажиглаж алсаас дагана. Тэрээр олзоо барихдаа араас нь мордож шилэн хүзүү рүү нь асдаг байна. Идэш багатай, байгалийн гамшигийн үед сэгээр хооллоно. Тиймээс зарим судлаачид нохой зээхийг байгалийн цэвэрлэгч, ашигтай амьтан гэж үздэг. Зарим судлаачид нохой зээхийг зөвхөн сэгээр л хооллодог гэж үздэг. Нохой зээх их зөрүүд, ууртай. Мэдээж хүн рүү дайрахгүй ч гэсэн айна гэж бол байхгүй. Бас айлын хот руу болон тэжээвэр амьтан руу дайрдаггүй нэг сонирхолтой зан араншинтай. Хавханд орсон олзыг эзнээс нь өмнө “шүүрддэг” болохоор анчид түүнд их дургүй. “хулгайч, дээрэмчин” хэмээн дуудаж хараана.

Нохой зээхэд бас нэг сонин зан байдаг нь модон байшин дотор ороод жижиг хэмжээтэй модон эдлэл хулгайлдаг. Яагаад ингэдэг нь тодорхойгүй. Нохой зээх их хартай, нутгархаг амьтан. Үүгээрээ бидэнтэй жаахан төстэй юмуу даа. Өөрийн нутаг дэвсгэрээр дайран өнгөрсөн бүхнийг мөрддөг. Нутагт нь дураараа орж ирсэн урилгагүй зочныг тэвчихгүй.

Нохой зээхийн хүзүү нь богинохон, бүдүүн, жижиг нүдтэй, харааны чадвар муу ч гэсэн үнэрлэх чадвар маш сайн. Нохой зээхийг хүмүүс дорготой андуурдаг. Нохой зээхийн урд мөч нь хойд мөчүүдээсээ урт, хурц хумстай. Түүний мөрийг зарим хүмүүс бамбаруушийнхтай их андуурдаг. Учир нь нохой зээхийн савар баавгайнхтай төстэй. Тэр их хөдөлгөөнтэй, бас завгүй учир байнга л үсчиж, шогшиж явна.

Тэр их ганган. Өвөлдөө хар, хүрэн үсээр хучигдах ба зундаа “хувцасаа нимгэлнэ”. Түүний үс нь ус нэвтрүүлэхгүй байх онцгой чадвартай. Энэ нь түүнийг өлчир байхад их нэмэртэй ажээ. нохой зээх дунджаар 8-12 жил амьдарна. Нохой зээх үнэг шиг дуугардаг ч гэсэн уурласан үедээ гахай шиг хамраараа хуухирдаг. Нохой зээх ганцаараа тэнүүчлэн амьдарна. Шээс болон тусгай үнэртэй шингэн ялгаруулж нутаг дэвсгэрийнхээ хил хязгаарыг тогтооно.

Орооны үед нь 1-2-р сард явагдах ба энэ үед эрэгчин нохой зээх их догшин болж бусад нохой зээхүүдтэй “үзэд тарна”. Эмэгчин нохой зээх төрөхийнхөө өмнө хуурай навчаар хэвтрээ засна. 1-3 зулзага гаргана. Дөнгөж төрсөн зулзага нь 100 граммаас хэтэрдэггүй ажээ. Зулзага нь 2 жил эхийгээ дагаж амьдарна.
Нохой зээхийг Англиар Wolverine гэдэг бол Оросоор Россомаха гэнэ.

2
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд zaluu.com хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Холбогдох утас: 91777757

2 сэтгэгдэлСэтгэгдэл бичих

202.72.243.209ё   • 2016, 11 сарын 2. 14 цаг 11 минут

Байгалийн нарийн үзэгдлийн хүнчлэн тайлбарлаж хялбарчлан сурталчилах нь бүдүүлэг арга даа.Олон улсад ийм амьтныг хүнчлэн сурталчилах арга хэрэглэдэггүй

66.181.187.129Зочин   • 2016, 11 сарын 2. 14 цаг 09 минут

Bas uhaalag yum bna

Шинэ мэдээ

Хүүхдийг чоно хэмээн “андууран” бууджээ2 минут 53 секундын өмнөКазахстан улсын 5 гайхамшиг /фото/5 минут 7 секундын өмнө”Ливерпүүл” сенсаац дэгдээх үү?15 минут 13 секундын өмнөЦ.ШИЖИР: “Иргэдийн ухамсар-Эрүүл хоггүй орчин” аян есдүгээр сарын 1 хүртэл үргэлжилнэ21 минут 27 секундын өмнөНэймар багтаа үлдлээ25 минут 37 секундын өмнөМонголын хамгийн хамгийн /Цуврал-1/35 минут 32 секундын өмнөОнгоцны аваарын гарцыг нээхээр оролдсон эрийг баривчилжээ45 минут 51 секундын өмнөТэмцээнд анх удаагаа оролцсон залуу дэлхийн аварга боллоо1 цаг 6 минутын өмнөГ.Оргил: Гадаадын иргэд ямар ч тохиолдолд өөрийн бичиг баримтаа биедээ авч явах үүрэгтэй1 цаг 11 минутын өмнөЗагвар өмсөгч Кара Делевинь анхны дуугаа гаргажээ1 цаг 16 минутын өмнөБороонд норохсон, болзоонд зогсохсон1 цаг 26 минутын өмнөТом оврын 102 автобусанд сэрэмжлүүлэг байршуулжээ1 цаг 27 минутын өмнө100 дахь хором1 цаг 36 минутын өмнөЗураг түүх өгүүлнэ1 цаг 46 минутын өмнөУлсын цолтой бөхчүүдийн эрэмбэтэй танилцаарай1 цаг 50 минутын өмнөШвейцарын уулсыг чимсэн монгол гэр /фото/1 цаг 51 минутын өмнөН.Энхбаяр: Валютын сан дөрвөн зүйлийг анхааралтай ажиглаж байгаа. Хэрвээ...2 цаг 2 минутын өмнөТөвийн бүсийн хурдан морины уралдаан болно2 цаг 9 минутын өмнөХоолоо сойхгүйгээр богинохон хугацаанд хэрхэн жингээ хасах вэ?2 цаг 16 минутын өмнөЦаг хожих аргууд2 цаг 21 минутын өмнө"Хөгжлийн банк хариуцлагатай хяналттай болсон"2 цаг 21 минутын өмнөБи нутгаасаа явахгүй2 цаг 31 минутын өмнө16 түймрийг бүрэн унтраагаад байна2 цаг 40 минутын өмнөНисэх онгоцны сүйрлээс амьд гарсан охин2 цаг 46 минутын өмнөТөрсний дараах гам барих монгол ёс2 цаг 46 минутын өмнөАялагчдийн мөрөөдөл болсон үүлэн дундах хот2 цаг 54 минутын өмнөХоёр сартай хүүгийн үхэлд буруутган нэгэн хосыг баривчилжээ3 цаг 6 минутын өмнөЕрөнхийлөгчийн Тамгын газрын дэд дарга хэн  бэ3 цаг 8 минутын өмнөӨвдөгний үений өвчинг гэрийн нөхцөлд эмчлэх арга3 цаг 16 минутын өмнөВенесуэлийн Дээд шүүхийн бүх гишүүнийг шоронд хийнэ3 цаг 26 минутын өмнө
© 2008 - 2017 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. "ЭДИМVVН" ХХК.