1-р сарын 10
12 цаг 53 минут

Үндэсний бөхчүүдийн амжилт, эрэмбийг оноогоор үнэлэх журам

Бөхөө дээдлэгч архитектор Ө.Болор-Эрдэнэ 

Энэ удаа энэхүү “Төгс” онооны системийг хэрхэн хэрэгжүүлэх, бөхчүүдийн амжилтыг яаж оноожуулан эрэмбэлэх талаар санасан бодсоноо танилцуулъя. Нэгэнт урьд байгаагүй онооны систем хэрэглэх гэж байгаа тул шинэ нэр томъёонуудыг тайлбарлахаас эхэлье.Өмнөх нийтлэлд миний бие үндэсний бөхөд төгс онооны системийг нэвтрүүлэхийн ач холбогдолыг уламжлалт загвартай харьцуулан тайлбарласан билээ.

Нэг. Дүйцэх оноо: Үндэсний бөхийн барилдааны даваа бүрт ялгавартай оногдуулж өгсөн тоон үзүүлэлтийг дүйцэх оноо гэнэ. Үндэсний бөхөд 1-ийн даваанаас эхлэн унасан бөх цаашид барилдах эрхгүйгээр хасагддаг спортын дүрэм үйлчилдэг тул даваа өгсөх бүрд дүйцэх оноо нь өмнөхөөсөө 2 дахин нэмэгдэж байх юм.

ДО = 2n /2-ын n зэрэгт/ илэрхийлэлээр тооцно. n - давааны дугаар.
Дүйцэх онооны шатлал

Даваа

1-ын даваа

2-ын даваа

3-ын даваа

4-ийн даваа

5-ын даваа

6-ын даваа

7-ын даваа

8-ын даваа

9-ийн даваа

10-ын даваа

2n

21

22

23

24

25

26

27

28

29

210

ДО

2

4

8

16

32

64

128

256

512

1024

Барилдааны 3-ын даваанд цол дуудаж ам авдаг, 3-ын даваанд чансаа өндөртэй улс, аймгийн цолтой бөхчүүд шалгарч үлддэг, барилдааны дүйзийг энэ даваанаас эхлэн танилцуулдаг зэргийг бодолцон улсын чанартай барилдааны 3-ын даваанаас дүйцэх оноог тооцох юм.

Хоёр. Суурь оноо: Ардын хувьсгалын анхны ойн баяр наадмаас эхлээд өнөө үе хүртэлх бүх л улсын баяр наадамуудад үзүүлсэн амжилтыг үнэлэх дүйцэх оноонуудын нийлбэр.

СО = Σ ДО (1924 оны УБНаадмаас хойшх бүх УБНаадмын амжилт)
Энэ “суурь оноо” нь одоо амьд байгаа улсын баяр наадам болон бусад зэрэглэлийн хүчит бөхийн барилдаан, тэмцээнд зодоглож магадгүй ахмад болон одоо ид барилдаж байгаа залуу бөхчүүдийн хувьд шийдвэрлэх оноо болж өгнө.

Орчин үед бүх юм компьютержсэн, програмчлагдсан техникийн дэвшлийн зуунд архивийн баримт материалыг шүүж үзүүлсэн амжилт болгонд дүйцэх оноог өгч, онооны дараалалаар бүх л үеийн бөхчүүдийг эрэмбэлж жагсаахад нэг их цаг хугацаа шаардахгүй болов уу. Мэдэээлэлээ шивээд оруулчихвал бидний өмнөөс программ тооцоолоод, бодоод, эрэмбэлээд гаргаад ирнэ.

Гурав. Гарааны оноо: Үндэсний бөхийн улиралыг календарын улиралаар жилийн эцэст тооцох уу, иэсвэл УБН-аа дараа жилийн УБН хүртэл хугацаагаар тогтох уу гэдгийг шийдэх нь чухал. Тэгвэл ээлжит улиралын эхэнд бүх бөхчүүдэд гарааны ижил нөхцөл өгөхийн тулд гарааны /карманы/ оноог олгоно.

Энэ системд барилдаан бүрийн эрсдэлийг үнэлэх тогтолцоог шинээр нэвтрүүлж байгаа тул дээд цолтой бөх доод цолтондоо унах эрсдэлээс хамгаалсан цолны эрэмбээр ялгавартай өгөх оноо юм. Жилийн эхэнд анхныхаа барилдаанд оролцохдоо цолны эрэмбээс шалтгаалан ялгавартай авах оноо. Энэ нь хамгийн доод цолны бөхөд унахад торгуулах торгуулийн онооноос 4 дахин их байна. Миний бодлоор доод цолныхоо бөхөд унах торгуулийн онооноос 4 дахин их байх нь зөв болов уу.

ГО = ГО (доод цолны) + 4* ТО байна.
Улсын цолгүй бөхийн ГО “0”, Шагналын ба торгуулийн онооны шатлал “2” гэвэл:
Гарааны онооны шатлал

Цол

Цолгүй бөх

Начин

Харцага

Заан

Гарди

Арслан

Аварга

ГО

0

0+2*4=8

8+2*4=16

16+2*4=24

24+2*4=32

32+2*4=40

40+2*4=48

Дөрөв. Шагналын оноо: Барилдаж буй 2 бөхийн бага цолтой бөх нь ахлах цолтой бөхийг давсан /амлуулсан бөх нь давсан/ тохиолдолд тэдгээр бөхчүүдийн цолны зөрүүгээс хамаарч бага цолтой бөхийн гарааны оноон дээр нэмж өгөх тоон үнэлэмжийг шагналын оноо гэнэ.

Шагналын оноо нь цолны шатлалын зөрүүгээс хамааран 2-оор нэмэгдэнэ.

ШО = 2 * d байна. d – барилдаж буй 2 бөхийн цолны ялгааг илэрхийлсэн тоо.

Улиралын эцэст хамгийн өндөр шагналын оноо цуглуулсан /ө.х. ахлах цолтой бөхийг олон удаа унагаасан/ бөхийг ”дайчин бөхөөр” тодруулж болох юм. Шагналын оноог 3 ба түүнээс дээшх даваанд ахлах цолтой бөхийг давсан даваа бүртээ тооцуулж авна. Ингэж урамшуулсанаар бага цолтой бөхчүүдийн аманд очихоос зайлсхийх биш эсрэгээр амлуулж ахлах цолтой бөхийг давах хүсэл сонирхолыг нь өдөөж, тэднийг хурцалж өгөх юм.

Шагналын онооны шатлал

 

цол

 

Унах цол

Аварга

Арслан

Гарди

Заан

Харцага

Начин

цолгүй

Давах цол

 

Аварга

-

-

-

-

-

-

-

Арслан

+2

-

-

-

-

-

-

Гарди

+4

+2

-

-

-

-

-

Заан

+6

+4

+2

-

-

-

-

Харцага

+8

+6

+4

+2

-

-

-

Начин

+10

+8

+6

+4

+2

-

-

цолгүй

+12

+10

+8

+6

+4

+2

-

Тав. Торгуулын оноо: Барилдаж буй 2 бөхийн ахлах цолтой бөх нь бага цолтой бөхөд унасан /амалж аваад унасан/ тохиолдолд тэдгээр бөхчүүдийн цолны зөрүүгээс хамаарч ахлах цолтой бөхийн дүйцэх онооноос хасах тоон үнэлэмжийг торгуулын оноо гэнэ.

ТО = -2 * d байна. d – барилдаж буй 2 бөхийн цолны ялгааг илэрхийлсэн тоо. Торгуулын оноо нь шагналын оноотой адил 2-оор нэмэгдэнэ.

Жилийн эцэст хамгийн өндөр торгуулийн оноотой ”Найрсаг бөхөөр” тодрууж болно. Торгуулын оноог амалж авсан бөхдөө унасан тохиолдолд ганц удаа тооцно. Ийм аргаар өндөр цолтой бөхчүүдийг барилдаан болгондоо хариуцлагтай ханддаг, хүч чадлаа дайчилж барилддаг, худал үнэн унаж өгч ”цолны найраа” хийхээс сэрэмжлэхэд том хөшүүрэг болох юм.

Хэрэв цолны шатлалын зөрүү ихтэй доод цолтой бөхөд дараалан унаад байвал чансааны оноо нь ”хасах” онооруу дөхөж чансаа доошлох учир барилдаандаа бүх анхаарлаа төвлөрүүлэх, амаа зөв авч мэхээ даацтай хийх хэрэгтэй гэдгийг бөхчүүдэд сануулах зорилготой юм.

Жич: Үзүүр, түрүү болон тунааны 2 бөхөд шагналын ба торгуулийн онооны дүрмийг хэрэглэхгүй байх нь зөв.

Торгуулын онооны шатлал

 

цол

 

Давах цол

Аварга

Арслан

Гарди

Заан

Харцага

Начин

цолгүй

Унах  цол

 

Аварга

-

-2

-4

-6

-8

-10

-12

Арслан

-

-

-2

-4

-6

-8

-10

Гарди

-

-

-

-2

-4

-6

-8

Заан

-

-

-

-

-2

-4

-6

Харцага

-

-

-

-

-

-2

-4

Начин

-

-

-

-

-

-

-2

цолгүй

-

-

-

-

-

-

-

 

Зургаа. Барилдааны оноо: Алив нэгэн тэмдэглэлт ой, арга хэмжээнд зориулсан барилдаанд авсан дүйцэх оноон дээр барилдааны эрсдэл үнэлэх журмааар авсан шагналын ба торгуулын оноог тооцсон тоон үзүүлэлтийг тухайн бөхийн тэр барилдааны оноо гэнэ. Өмнөх саруудын бүх барилдааны амжилтыг нэгтгэсэнийг ”нийт” гэж ялгаж нэрлэнэ.

Томъолбол: БО = ДО + ШО – ТО ба НБО= НДО + НШО – НТО болно.

Долоо. Чансааны оноо: Барилдаан бүрийн дараа тухайн улиралд цуглуулсан бүх онооны нийлбэр.

Томъолбол: ЧО = ГО + НБО болно.

Бөхчүүдийн өмнөх сарын чансааны оноон дээр тухайн барилдааны оноог нэмж одоогийн чансааг тодорхойлж болно. ОЧО = УрЧО + БО болох юм. Жилийн эцэст хамгийн өндөр чансааны оноо авч тэргүүлсэн бөхийг ”Манлай бөхөөр” тодруулж болно.

Дараагийн удаа МҮБХ-оос зохион байгуулдаг нэрэмжит барилдаанууд, баяр наадам, тэмдэглэлт ой, баяр ёслолд зориулсан барилдаануудын /спортын тэмцээн уралдаан гэдэг утгаар нь/ рейтингийг хэрхэн тооцож харьцуулж үзэхийг тайлбарлах болно.

Шинэ мэдээ

20-22 насны залуус 90 сая төгрөг тээвэрлэж явжээ2 цаг 43 минутын өмнөИх хэмжээний мөнгө тээвэрлэж явсан автомашин Х.Баттулгын Миллхаус компанийх байжээ5 цаг 45 минутын өмнөТа сонголтоо хийхдээ эеийг эрхэмлэж, хуулиа дээдлээрэй5 цаг 59 минутын өмнөЙеменд Холерын халдвар авсан хүмүүсийн тоо 200 мянгаас давжээ6 цаг 3 минутын өмнөБяцхан усны үхэр ээжтэйгээ хамт сэлж байна6 цаг 7 минутын өмнөГаалийн ерөнхий газар ажиллаж байна6 цаг 30 минутын өмнөХандивын дансанд цугласан 16 сая төгрөгийг ОБЕГ-т хандивлана6 цаг 31 минутын өмнөХөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийг санал өгөх боломжоор бүрэн хангасан байгаа гэв6 цаг 34 минутын өмнөЗагварлаг япончууд6 цаг 43 минутын өмнөИргэний бүртгэлийн итгэмжлэгдсэн 2554 ажилтан ажиллаж байна6 цаг 45 минутын өмнөСанал өгснийг баталгаажуулж хуруунд бэхэн тэмдэглэгээ хийнэ7 цаг 20 минутын өмнөТараг болон усаар турах супер жор7 цаг 22 минутын өмнөХүүхэд гурван нас хүртлээ ээжтэйгээ хамт унтаж байх чухал7 цаг 33 минутын өмнөЕрөнхийлөгчид нэр дэвшигчид халз мэтгэлцэж, Сонгодог урлагийн олимпийн аварга эх орондоо ирсэн 7 хоног7 цаг 33 минутын өмнөТа энэ эмэгтэйг хэдэн настай гэж бодож байна?7 цаг 38 минутын өмнөПакистанд цистерн дэлбэрсний улмаас 120 гаруй хүн амиа алджээ7 цаг 43 минутын өмнөСамурайн өөрийгөө хөнөөх эртний аймшигт уламжлал "Сеппүкү"7 цаг 53 минутын өмнөСүүнд нь хуруу дүрсэнгүй, сүрэгт нь уурга барьсангүй7 цаг 57 минутын өмнөУлаанбаатарт шөнөдөө 18 хэм дулаан8 цаг 3 минутын өмнөСЕХ: Саналын хуудсын нөөц хангалттай гэв8 цаг 22 минутын өмнөСанал тоолох автомат машин эвдэрч, гацахгүй гэв8 цаг 28 минутын өмнөДэлхийн найм дахь гайхамшиг олдсон уу?8 цаг 47 минутын өмнөҮер ус гаталж санал өгөх 1920 сонгогч байна8 цаг 52 минутын өмнөСонгуулийн эцсийн дүн мэдээг 22.00 цагаас хойш дэлгэцээр шууд дамжуулан харуулна9 цаг 2 минутын өмнөӨдөртөө 39 хэм хүрч хална9 цаг 9 минутын өмнөЗөөврийн битүүмжилсэн хайрцгаар 28045 хүн саналаа өгөх хүсэлтээ гаргажээ9 цаг 15 минутын өмнөГадаадад санал өгөхөөр бүртгүүлсэн 73377 сонгогчоос 4816 нь саналаа өгчээ9 цаг 19 минутын өмнөНэг сая 978 мянга 298 хүн санал өгнө9 цаг 24 минутын өмнөГишүүн орнуудад монголын сонгуулийн туршлагыг хүчтэй өргөн сурталчилна гэв9 цаг 27 минутын өмнөСонгуулийг 37 орны 123 ажиглагч ажиглана9 цаг 34 минутын өмнө
© 2008 - 2017 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. "ЭДИМVVН" ХХК.