Баянхошууны дэлгүүрийн эзэн Д.Даш: Цахилгаан халаагууртай ч тоггүй болохоор дэлгүүр хүйтэн байхаас яахав

Баянхошууны Жанцан дэлгүүрийн автобусны буудлаас сурвалжилгаа эхлүүлсэн ба тог тасарсан нөхцөл байдал угтав. Иргэдийн хэлж буйгаар 11:00 цагт тог тасарсан аж. Жанцан дэлгүүрийн автобусны буудлын цэнхэр, цагаан гадна фасадтай халуун усны газарт орох үед тог ч үгүй, үйлчлүүлэгч ч үгүй байсан ба өсвөр насны хүүхэд халуун усны газраа хараад сууж байв.

Бид цааш үргэлжлүүлэн явж, “Wash house” хувцас угаалгын газрын эзэн Б.Хулбагатай тог тасрах нь аж ахуйн нэгжийн үйл ажиллагаанд хэрхэн нөлөөлж буй талаар ярилцлаа. Тэрбээр гурав дахь жилдээ хувцас угаалгын газар ажиллуулж байгаа аж.

-Дулааны IV цахилгаан станцад гарсан гэмтэлтэй холбоотойгоор ойрын өдрүүдэд тог их тасарч байна уу?

-Тийм ээ, өдөрт бараг гурван удаа тасардаг. Бидэнд маш их чирэгдэл, төвөг учруулж байна. Манай угаалгын газар орой 08:00-20:00 цагийн хооронд ажилладаг. Цагтаа хаах гэтэл 18:00, 19:00 цагийн үед тог тасарчихаар угаалгын машинд угаагдаж байсан хувцаснуудаа гаргаж чадахгүй болж байгаа юм. Хувцас ойролцоогоор нэг цаг орчим угаагддаг. Тог тасарснаас болж 22:00 цаг хүртэл ажиллаж, үйлчлүүлэгчээ хүлээлгэх ёстой болчихож байгаа юм.

-Хүмүүс хувцас дутуу угаачихлаа, удаан хүлээлгэлээ, мөнгөө эргүүлж авна гэсэн маргаан үүсч байна уу?

- Гол асуудал нь тэр хүний цагийг үрэхээс гадна 40-46 хэмийн усанд угаагдаж байсан хувцсыг халуун усанд угаахгүй 1-2 цаг байлгахаар тавгүй үнэр орчихдог. Гаднаас нь харахад цэвэрхэн болсон ч муухай үнэр шингэчихсэн байвал үйлчлүүлэгч сэтгэл ханамжийн хувьд ч онцгүй биз дээ. Мөнгөө төлөөд хувцсаа угаалгасан биш муухай үнэр шингээчихээр тэр хүн дахин үйлчлүүлэхгүй байх эрсдэлтэй. Үйлчлүүлэгчээ алдаж байна.

Тог тасрахаас өмнө мэдэгдэл ирж байна уу?

-Манайх энэ барилгыг түрээсэлдэг болохоор барилгын эзэнд нь зурвасаар мэдэгдэл ирдэг. Заримдаа огт мэдэгдэл ирэхгүй. Эсвэл тог тасраад, эргэн ирсэн буюу хэзээ хойно нь зурвас мэдэгдэл ирдэг. Биднийг мэдээллээр үр дүнтэй хангаж чадахгүй байна.

-Танай үйлчилгээний өртөг хэд вэ?

-7000-13000 төгрөгийн үнэтэй. Угаалгын машины том, жижиг хэмжээ, угаалгах хувцасны кг-аас хамаарна. 7000 төгрөг гэдэг чинь ганц уут боорцогны л өртөг. Гэтэл хүмүүс гэртээ хувцсаа угаахыг илүүд үздэг болоод байна. Үйлчлүүлэгч багасаж байна.

-Иргэдийн амьжиргааны чадвар муудсан байна уу?

-Хүүхдүүдийн хичээл сургууль амрахаар үйлчлүүлэгчийн тоо цөөрдөг. Хүмүүсийн үйлчилгээ авах, хувцсаа угаалгах нь өмнөх жилүүдээс илт мууджээ. Түрээсээс түрээсийн хооронд л амьдрах боллоо. Цалингаа тавиад л таарч байна. Гол нь бид үнэ нь нэмэгдсэн тогны мөнгөө төлөөд байгаа хэрнээ үйлчилгээгээ бүрэн дүүрэн авч чадахгүй байгаа нь шударга бус байна. Иргэдийн худалдан авах чадвар өмнөх оны мөн үеэс хамаагүй бага болсон нь үнэн хэмээв.

Баянхошууны эцэст байрлах төрийн, хувийн бүх аж ахуйн нэгж, байгууллагууд тоггүй байв. Баянхошуу Техникийн Хяналтын Үзлэгийн Төв АТҮТ, СХД-ийн Цагдаагийн газрын хоёрдугаар хэлтэс, “Отгон Дент” шүдний эмнэлэг, авто угаалга, халуун ус, хоолны газар, дэлгүүр зэрэг бүх газар нээлттэй ч тоггүй, зогсонги байдалтай угтав.

Баянхошуу Техникийн Хяналтын Үзлэгийн Төвийн тог тасарсан учир автомат хаалга нь нээлттэй гацсан байв.

Тог тасарсныг үл харгалзан үйл ажиллагаа явуулж байсан газар нь хүнсний дэлгүүрүүд байв. Энэ үеэр бид “Тольтод” дэлгүүрийн эзэн Д.Даштай ярилцлаа. Тэрбээр хүйтэн, харанхуй дэлгүүрт дээл нөмөрчихсөн сууж байв.

-Танай дэлгүүр их хүйтэн байна. Тоггүй болохоор аргагүй юм даа?

-Харин тийм ээ, цахилгаан халаагууртай ч тоггүй болохоор чинь дэлгүүр хүйтэн байхгүй, өөр яахав. Зуухтай ч гэсэн хүн орж гараад байгаа болохоор гал түлэх завгүй л сууна. Охин ингэсхийгээд ирэхээр нь гал түлэх санаатай л байна.

-Ойрын өдрүүдэд тог их тасарч байгаа тул хүмүүс лаа худалдаж авч байна уу?

-Ойрын өдрүүдэд тог их тасарч байгаа болохоор хулгай их гарч байна. Тиймээс харуй бүрий болсон үед тог тасарвал дэлгүүрээ шууд л хаачихаж байгаа. Лаа зарагдана, гэхдээ онцгойрч зарагдсан зүйл алга аа. Тог 1-2 цагийн дотор эргэн ирж байна.

-Цахилгаан халаалт тавихаар цахилгааны төлбөр хэд гарч байна вэ?

-Тэгэлгүй яахав. Аж ахуйн нэгж болохоор цахилгааны хөнгөлөлт гэж байхгүй. Тийм сонин зүйл яриад яахав ээ. Байсан мөнгийг хэдэн хүн хувааж идээд дууссан юм биш үү. Хүмүүс түлэх модоо хүртэл зээлээр авч байна даа. Хөлдөж үх гэлтэй нь биш зээлээр өгнө шүү дээ. Ард түмний амьдрал хэцүү байна даа. 2005 оноос хойш дэлгүүр ажиллуулж байгаа хүний хувьд хүмүүсийн худалдан авах чадварыг анзаарахтайгаа л байна.

Бидний очсон дараагийн газар “Лили лаундри” халууны усны газар байсан ба тоггүй учир үйл ажиллагаа явуулаагүй байв. Халуун усны газрын эзэн тог тасраагүй байсан бол 200-300 мянган төгрөгийн орлого хийчихсэн байх байсан хэмээн халаглан ярьж байв.

Энэ үеэр бид Баянхошууны оршин суугч ахмад настан Б.Бат-Эрдэнэтэй ярилцлаа.

-Сүүлийн хоёр хоног Баянхошуунд тог их тасарсан уу?

-Сүүлийн хоёр өдөр тог тасарлаа. Манайх хоёр давхар байшинтай болохоор их л хүнд туслаа, учир нь манайх цахилгаан халаагууртай айл юм.

-Тог тасраад цахилгаан халаагуурууд нь хөлдчих шахав уу?

-Тэглээ. Зуухаа гаргаад шийдчихээгүй тулдаа нэг давхартаа дулаахан байна. Хоёр давхар руу гаралтгүй, мөс боллоо. Өнөөдөр дахиад тог тасарлаа. Ийм нөхцөл байдалтай байхад бид яаж цахилгаан халаагуур тавьж, утаагүй хоттой болох вэ. Бүрэн цахилгаан халаагуур тавилаа гэхэд тог тасрахгүй баталгаа алга байна.

Ийнхүү хагас өдрийг тоггүй Баянхошууны эцэст өнгөрөөлөө. Зуухтай нь галаа өрдөж, зуухгүй цахилгаан халаагууртай нь дээлээ нөмөрсөн дүр зураг нүдэнд туслаа.

Н.НАРВАНЧИН