Бидний араншин...

Морин жилийн цагаан сарын шинэлгээ, буузны хачир олон суваг сэдвээр хөвөрч байна. Тэр олны нэг нь: Б.Нямтайшир тэтгэвэрт гарч буй тул Хонконгт 31.5 сая ам.доллараар хаус худалдан авлаа гэх хов.

Тэр ховонд: МАК-ийнхан Хонконгийн Өмнөд дүүргийн тансаг бүсэд байрлах салангид байшинг 247 сая хонконг доллар буюу 31.5 сая ам.доллараар худалдан авсан. МАК-ийн захирал Н.Цэлмүүн энийг: Уг байшинг гэр бүлийн хувийн хэрэглээ, тэтгэвэрт гарах үеийн оршин суух зориулалтаар авсан. MAK компанийн бизнес, санхүүжилттэй холбоогүй хувийн хөрөнгө оруулалт. MAK-ийн үүсгэн байгуулагчид одоо 70-аас дээш настай тул тэтгэврийн орон сууц болгон ашиглах зорилготой гэж тайлбарласан гэжээ. Мөнхүү: Байшин байрлаж буй газар нь Хонконгийн хамгийн тансаг бүсийн нэг болох Өмнөд дүүрэгт байрладаг. Далайн харагдацтай, нууцлал өндөр, тусгай худалдан авагчдад чиглэсэн элит хотхон юм байна гэв.

Уул нь шинэлгээний ширээний ард хов ярьдаггүй ард түмэн. Гэвчиг энэ байтугай уламжлал өөрчлөгдөн шинэчлэгдэж байгаа хойно ховоо ярьж л өнгөрөөлөө. МАК-ийн Б.Нямтайширт зориулж авсан гэх байшинг эргүүлж тойруулж ярихдаа сайлахаас муулах нь их байлаа. Уулаасаа манай монголчууд чинь баян хүнд дургүй хойно…

Энэ дээрээс нэмээд: Монголын баялгийн өрмийг хусчихсан компаниудын нэгээр МАК нэрлэгддэг нь нэрмээс болж байх шиг. Гэтэл нь: Бид өнөөдөр цагаан сарын золголт шинэлгээгээрээ энэний талаар ярих эрхгүй. Мөнгөтэй хүн лаагаа иднэ үү, луувангаа иднэ үү тэрний дур гээд сууж байх хэрэгтэй. Яагаад гэх нь ээ: Баялгийн сангийн хуулийг хэрэгжүүлж, улсын төсвөөр хайгуул хийсэн ордуудыг тэрхүү санд авахыг эл үйлдэл, эс үйлдэхүйгээр дэмжсэн ард түмэн. Хэдий: АН баруун төв үзэлтэй ч МАН-тай 24 оны сонгуулийн дараа хамтарч байгаад Баялгийн сангийн хуулийг хэрэгжүүлэхийг оролдсон. АН зүүнтнүүдтэй нийлж Баялгийн санд ордуудын тодорхой хувийг оруулах шийдвэр гаргасан нь ердөө л нийтийн эрх ашиг байсан.

Учир юм нь: Баялгийн сан бол монголчуудын 10 гаруй жилийн мөрөөдөл байв. Монгол Улс стратегийн ордуудын орлогоор Норвеги маягийн Баялгийн сан бүрдүүлж, ирээдүй үедээ өвлүүлэх, эдийн засгаа солонгоруулах урт хугацааны мөрөөдөлтэй явсаар ирсэн. Үе үеийн төр засаг энэний төлөө ажилладаг. Эрдэнэсийн сан, Хүний хөгжил сан гэх мэт хэлбэрээр туршсан ч олигтой амжилтад хүрээгүй. Мөнхүү: Баялгийн сантай болохын тулд хамгийн эхэнд улс төрийн хүчнүүд нэгдмэл байр суурьтай байх шаардлага бий болоод байсан.

Гэтэл нь: Дэлхийн 100 гаруй улс ийм сантай байдаг. Тиймийн учраас Монгол Улс олон жил оролдсоны эцэст 24 онд Баялгийн сангийн тухай хуультай болсон. Энэний дагуу санхүүгийн сахилга баттай, ил тод санг байгуулахаар зорьж эхэлсэн. Баялгийн сангаа Норвеги улсын загвар дээр тулгуурлан байгуулахаар зорьж, олборлолтоос орж ирэх орлогыг ирээдүйдээ хадгалахаар төлөвлөсөн. Ерөнхийдөө: АН Засгийн газарт орсон нь Баялгийн санг бодит ажил болгох байсан гэдэг. Мэдээжээр: Том төслүүдийг эхлүүлэн хэрэгжүүлэх түүхэн үүргийг ч үүрсэн. Гэсэн нь: МАН-ынхан амнаасаа буцаж хамтарсан Засгийн газрыг тараасан. Тэрнээс хойш Баялгийн сангийн тухай ойлголт ч одоохондоо 180 градус өөрчлөгдөн тайлбарлагдаж байна. Ерөөс: Хуультай боллоо гээд Баялгийн сантай болчихдоггүй юм байна. Улс төрөө дийлж чадалгүй тэрхүү Засгийн газар унасан. Эдүгээ эрх баригчид Баялгийн сангийн хуульд эргэлт буцалтын шинж чанартай зарим 1 том өөрчлөлт оруулахаар зэхэж буй тухай яригдаад эхэлж.

Ачир дээрээ: Эдүгээ Баялгийн санг бодож байгаа нам алга, улстөрч ч байхгүй. Эрх баригчид дотроо эрх мэдлийн төлөө дайтсаар л байна. Өнгөрөгч 25 оны дундуур унаж огцорсон хэсгийнхээ үлдэгдлийг намаасаа, төрөөс хөөн зайлуулах, тэр байтугай шоронд хийхээр улайрцгааж байна. Цагаан сар өнгөрлөө. Одоо тэр мэт төлөвлөгөө нь хэрэгжиж эхэлнэ. Эрх баригчид энэндээ төрийг бага хутгавал намаа яаж хутгалах нь хамаа алга. Гэвчиг 27 оны Ерөнхийлөгчийн сонгууль, 28 оны УИХ-ын сонгуульд ялахын тулд байж болох бүх аргыг хэрэглэж байх шиг. Энэний талаар жинхэнэ хэрэгтэй хов хүргэе.

Эрх баригчид АН-ыг дарамтлахыг оролдож байна. Морин жилийн цагаан сарын шинийн 1-ний төрийн золголтоос АН-ынхан түрүүлж гарч явсан. Золголт дээр: -Засгаар оролдвол дэмий шүү гэж занах загнахын завсраар өгүүлсэнд эгдүүцээд тэр. Эсрэгээрээ: Энэ АН-ынхныг улам нэгтгэж байх шиг. Хаврын улс төрийн обьект бүх цаг үеийн хамгийн муугаар тодорч буй Засгийн газар болох шинжтэй. Мөнхүү энэ сарын 27-нд МАН-ын дарга Н.Учрал: -Манай МАН баруун төвийн үзэл баримтлалыг авлаа гэж зарлах нь.

Улс төрийн энэ хоёр ховноос олон юмны учгийг тайлан ойлгож болох юм.

Нэгт: МАН Засгийн газраа буюу Г.Занданшатарыгаа ойрын үед солих бодолгүй байна. Шүд сугалах маягаар 1-2 нэр муутай сайдыг сольж магадгүй. Г.Занданшатарыг -Сайн гээд авч үлдэж байгаа юм огтоос биш, харин оронд нь Н.Учралыг тавьсан ч Засгийн газраа дахиад онхолдуулахаас хамгаалж байгаа хэрэг юм. Намын дарга нь Засгийн газраа тэргүүлж байгаад огцорчихвол ойртож байгаа хоёр сонгуульд МАН дуусаа гэсэн үг.

Хоёрт: МАН үзэл баримтлалаа өөрчлөнх нь. Чоно хонины арьс нөмөрсөнтэй ижил. Бодит байдал дээр: Өнөөдөр Цэгцэлье, Чөлөөлье гээд яваад байгаа дарга нар дандаа л цагтаа: 2050 сайн сайхан гээд явж байсан. Уулаасаа: Энэхүү цэгцэлье, чөлөөлье гэдэг нь 16 оноос хойших дөрвөн сонгуулийн амлалтаас бултаж байгаа заль төдий. Гэтэл нь: Н.Учрал ЗГХЭГ-ын дарга, Г.Занданшатар УИХ-ын дарга байхдаа одоо муулаад байгаа 2050-ынхаа хамтран зохиогч нь байсан юм шдээ. Тиймийн атлаа ингэж буй нь: Ард нийт бол юмыг амархан мартдаг цагаан цаас гэж санадгийн илрэл энэ. Ард нийт амлалт нэхнэ. 16 оноос хойшихыг МАН-аас нэхнэ. Тэрэнд Н.Учрал байна уу, Г.Занданшатар байна уу ялгаагүй. Ямбыг нь авсан бол ялыг нь үүрдэг л номтой.

Ямар ч гэсэн эрх баригчдын хүсэн хүлээсэн цагаан сар өнгөрлөө. Одоо хаврын улс төр эхэлнэ. Эрх баригчид бие биеэ барьж шоронд хийхийг бид харах байх. Тэд энэндээ анхаараад Баялгийн сан, эдийн засаг гэх мэтийг мартсан. Одоо тэгэхлээр МАК нь уу хэн нь үү ялгаагүй, Сингапурт уу Хонконгод уу хамаагүй, орд уу, ордон уу, ер юугаа ч худалдаж авлаа гээд бид энд амаа цууртал гоншгонож ховсоод байх хэрэггүй.

"Хонх" хамтлагийн 30 гаруй жилийн өмнөх:

-Хойд хормойгоо хэсэглэн авч

Урд хормойдоо урлан залгаж

Хоёр идэхгүй ээ, хоосон хонохгүй ээ

Хоног өдрийг өнгөрөөхдөө

Сайн сайн гэв үү, тийм тийм тийм

Муугийн ёс биш Монголын ёс

Сайхан уу гэвэл сайхан гэнэ ээ гэсхийгээд л амьдарцгааж байх уу даа. Уйлаад яахав дээ Цэндцэрэнгүүд минь. Бидний араншин ийм л болж…

Ө.Билэг

ӨДРИЙН СОНИН