2111-р сар, 2026Бямба гараг

Энэтхэгт парламент нь, Канадад сонгогчид нь хариуцлага тооцдог бол Монголд...

4 сар 14. 10:485 мин унших

Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн есдүгээр зүйлд доор дурдсан агуулгатай дараах хэсэг, заалт нэмсүгэй

УИХ-ын нэгдсэн чуулганаар улс төрийн хүрээнд анхаарал татаж буй хуулийн төслийн нэг бол Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн санаачилсан УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах хуулийн төсөл юм.

Уг хуулийн төслийг Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хуралдаанаар хэлэлцэж, хуралдаанд оролцсон 21 гишүүний 14 нь буюу 66.7 хувийн саналаар хэлэлцэх эсэхийг дэмжсэн билээ. Улмаар тус хуулийн төслийг хэлэлцэх, эсэх санал хураалтыг энэ долоо хоногийн пүрэв гарагт хийхээр болов.

Хуулийн төсөлд:

Нэгдүгээр зүйл. Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн есдүгээр зүйлд доор дурдсан агуулгатай дараах хэсэг, заалт нэмсүгэй.

1/9 дүгээр зүйлийн 9.1.4 дэх заалт:

• “9.1.4.Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэц Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 66 дугаар зүйлийн хоёр дахь хэсгийн гуравт зааснаар гишүүн Үндсэн хууль зөрчсөн гэж дүгнэлт гаргаж Улсын Их Хуралд танилцуулсан”

2/9 дүгээр зүйлийн 9.1.6 дахь заалт:

• “9.1.6.Хувь тэнцүүлэн төлөөлөх аргаар буюу жагсаалтаар нэр дэвшиж сонгогдсон гишүүнийг нэр дэвшүүлсэн намын төлөөллийн төв байгууллага эсхүл эвслийг төлөөлөх байгууллага ёс зүйн ноцтой зөрчил гаргасан гэж үзэж, уг гишүүнийг эгүүлэн татах саналаа Улсын Их Хурлын даргад Улсын Их Хурал дахь нам, эвслийн бүлгээр уламжлан өргөн мэдүүлж, уг саналыг Улсын Их Хурал нээлттэй хэлэлцэн, илээр санал хураан гишүүний олонх дэмжсэн”

3/9 дүгээр зүйлийн 9.2 дахь хэсэг

• “9.2.Энэ зүйлийн 9.1.5-д заасан хүсэлтийг Улсын Их Хурал гаргахдаа дараах асуудлаар гаргасан иргэний гомдлыг үндэслэн Улсын Их Хурлын Ёс зүйн дэд хороо урьдчилан хянан үзэж, үндэслэл бүхий хэмээн үзвэл дэд хорооны болон чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар нээлттэй хэлэлцэж, илээр санал хураан Улсын Их Хурлын гишүүдийн олонхын саналаар дэмжсэн байна.

• 9.2.1.Гишүүн өргөсөн тангаргаасаа няцсан

• 9.2.2.Ард түмний элчийн хувьд гишүүн нь төлөөлөх чиг үүргээ хэрэгжүүлээгүй буюу Улсын Их Хурлын ээлжит чуулганы хуралдааны 30-аас дээш хувьд хүрэлцэн ирээгүй.

• 9.2.3.Гишүүн нь хууль тогтоох чиг үүргийг хэрэгжүүлээгүй буюу Улсын Их Хурлын ээлжит чуулганы санал хураалтын 30-аас дээш хувьд биечлэн оролцоогүй.

• 9.2.4.Гишүүний ёс зүйн дүрмийг ноцтой болон удаа дараа зөрчсөн.

Хоёрдугаар зүйл. Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн долоодугаар зүйлийн 7.2 дахь хэсгийн “ашиг сонирхлын зөрчлөөс ангид байж,” гэсний дараа “ёс зүйн хэм хэмжээг чандлан сахиж,” гэж, есдүгээр зүйлийн 9.2 дахь хэсгийн “тогтоол гаргана” гэсний дараа “Энэ хуулийн 9.1.4, 9.1.5, 9.1.6, 9.1.7-д заасан тохиолдолд орон гарсан гэж үзэж гишүүнийг эгүүлэн татах тухай тогтоол баталсанд тооцно” гэж тус тус нэмсүгэй.

Гуравдугаар зүйл. Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн есдүгээр зүйлийн 9.1.4 дэх хэсгийн “гэсэн дүгнэлт гаргасныг Улсын Их Хурал хүлээн зөвшөөрсөн” гэснийг “байна гэж дүгнэлт гаргаж Улсын Их Хуралд танилцуулсан” гэж, мөн зүйлийн 9.1.5 дахь хэсгийн “үйлдсэн болох нь хуулийн хүчин төгөлдөр болсон шүүхийн шийдвэрээр тогтоогдсон” гэснийг “үйлдсэнийг тогтоосон шүүхийн шийдвэр хүчин төгөлдөр болж Улсын Их Хурлын даргад хүргүүлсэн” гэж, мөн зүйлийн 9.2 дахь хэсгийн “9.1.6-д” гэснийг “9.1.8-д” гэж, мөн зүйлийн 9.4 дэх хэсгийн “9.2” гэснийг “9.4” гэж, мөн зүйлийн 9.1.4, 9.1.5, 9.1.6 дахь заалтын дугаарыг “9.1.5, 9.1.7, 9.1.8” гэж, мөн зүйлийн 9.2, 9.4 дэх хэсгийн дугаарыг “9.4, 9.5” гэж тус тус өөрчилсүгэй.

Дөрөвдүгээр зүйл. Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.2 дахь хэсгийн “, энэ хуулийн 9.1.4, 9.1.5-д заасан тохиолдолд эгүүлэн татах” гэснийг, мөн зүйлийн 9.4 дэх хэсгийн “9.3”, “, эгүүлэн татах”, “, энэ хуулийн 9.1.4, 9.3-т заасан асуудлаар гишүүн саналаа нууцаар”, “, 9.1.5” гэснийг тус тус хассугай.

Тавдугаар зүйл. Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн есдүгээр зүйлийн 9.3 дахь хэсгийг хүчингүй болсонд тооцсугай" хэмээн заасан.

Энэтхэг улс

Энэтхэгт ёс зүйн зөрчил гаргасан гишүүнийг парламент өөрөө шийдвэр гаргаж хариуцлага тооцдог. Энэтхэгийн парламент нь ёс зүйн хороо (Ethics Committee), эрх, дархлааны хороо (Privileges Committee)-гоор гишүүний ёс зүйн зөрчил, ашиг сонирхлын зөрчил, худал мэдүүлэг зэргийг шалгадаг байна.

Улмаар ёс зүйн зөрчил тогтоогдвол Сануулах, Түдгэлзүүлэх (suspension) буюу тодорхой хугацаанд хуралд оролцох эрхгүй болгох, Хасах (expulsion) буюу гишүүний бүрэн эрхийг дуусгавар болгох арга хэмжээг авдаг байна.

Канад улс

Канадын парламент нь  гишүүдэд хяналт тавих механизмтай. Ингэхдээ Ёс зүйн хяналтаар шалгаж ашиг сонирхол, ёс зүйн зөрчлийг тогтоодог. Дараагаар нь боломжит арга хэмжээг авч, сануулга өгөх, ил тод тайлан гаргах (олон нийтэд мэдээлэх), огцрох шаардлага хүргүүлэх зэргээр арга хэмжээг авдаг байна.

Парламентын зүгээс ховор тохиолдолд гишүүнийг түдгэлзүүлэх, онц ноцтой бол хасах (expel) боломжтой байдаг байна. Харин зарим мужид бага зэрэг ялгаатай байдлаар шийдвэрлэдэг аж. Тодруулбал, Бритиш Колумб мужид сонгогчид гарын үсэг цуглуулж гишүүнийг эгүүлэн татах боломжтой байдаг байна. Гэхдээ энэ нь босго өндөр (олон гарын үсэг шаарддаг) бодит байдал дээр амжилттай хэрэгжсэн нь маш цөөн байдаг аж.

 

Ч.БЯМБАА  

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2026 ОНЫ ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН 14. МЯГМАР ГАРАГ. № 70 (7812)

Энэ мэдээ танд ямар мэдрэмж төрүүлж байна?

Санал болгох

ЗГХЭГ-ын даргаар яригдаж буй Б.Бат-Эрдэнэ: Би туршлагатай тул ажилтайгаа танилцаж хугацаа алдахгүй, шууд ажилдаа орно

МАН-ын Удирдах зөвлөл өчигдөр /2026.11.19/ цахимаар хуралдаж, ЗГХЭГ-ын даргад УИХ-ын гишүүн Б.Бат-Эрдэнийг дэмжсэн талаар бид өмнө мэдээлсэн билээ. Тэрээр цаг үеийн асуудлаар өнөөдөр /2026.11.20/ сэтгүүлчдэд мэдээлэл өглөө. Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газар нь Засгийн газраас хэрэгжүүлж буй бодлого, хөтөлбөрийг ард иргэдэд зөв, оновчтой хүргэх үүрэгтэй. Өнөөдөр Засгийн газраас олон шийдвэр гаргаж, төсөв хөрөнгийг нь баталж, хууль эрх зүйн орчныг нь бүрдүүлж байгаа ч тэдгээрийн хэрэгжилтийг хангах асуудал хамгийн чухал байна. Ерөнхий сайдын дэвшүүлж буй "Чөлөөлье" бодлого, концепцийн хувьд маш зөв гэж анхнаасаа үзэж ирсэн

393

С.Бямбацогт: Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшихгүй гэдгээ УИХ-ын дарга болохдоо тодорхой хэлсэн

УИХ-ын дарга С.Бямбацогт "Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх өөрийн хүсэлтээр ажлаа хүлээлгэн өглөө. Үүнтэй холбоотойгоор 1993 онд батлагдсан Ерөнхийлөгчийн тухай хуульд холбогдох заалтууд бий. Мөн Үндсэн хуульд ч энэ асуудлыг зохицуулсан холбогдох заалтууд байдаг. Үүний дагуу УИХ-ын дарга Ерөнхийлөгчийн үүрэгт ажлыг түр орлон гүйцэтгэхээр хуульчилсан байдаг

559

ФОТО: Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг үдэн гаргах ёслол боллоо

Ийнхүү өнөөдөр /2026.11.20/ Ерөнхийлөгч асан Ухнаагийн Хүрэлсүх УИХ-ын дарга С.Бямбацогтод Төрийн тамгыг хүлээлгэн өглөө. Мөн жанжин Д.Сүхбаатарын талбайд түүнийг хүндэтгэн үдэх ёслолын арга хэмжээ боллоо.

598

“Эмээгийн алдар” одонтой болъё

Монголын нийгэм дэх эмэгтэй хүний үүрэг, хариуцлага, гавъяа, зүтгэлийн талаар л ярилцъя: Эмэгтэйчүүд маань - Хүүхэд насандаа, охин цагаасаа л ээжийнхээ туслах, баруун гар нь, гэр орны бүх ажилд оролцно. Сурагч, оюутан насандаа ч мөн л тийм

542

БАЙР СУУРЬ: Монгол улсыг Ерөнхийлөгчгүй болгосон 25 сая ам.долларын талаар тэд юуг өгүүлэв

УИХ-ын Эдийн засгийн байнгын хороо өнөөдөр /2026.11.19/ хуралдав. Хуралдааны үеэр УИХ-ын гишүүн Ч.Лодойсамбуу Монголбанкны ерөнхийлөгч С.Наранцогтоос Бодь групптэй холбоотой гэх 110 сая ам.долларын гүйлгээний талаар тодруулж асуулаа. Тэрбээр уг мөнгө банкнаас гарсан эсэх, үүний 25 сая ам.доллар Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид очсон гэх мэдээллийн үнэн, худлыг тодрууласан юм. УИХ-ын гишүүн Ч.Лодойсамбуу: Өнөөдөр Монгол Улс Ерөнхийлөгчгүй болох гэж байна. Шалтгаан нь Бодь группын 110 сая ам.доллар банкнаас гараад явсан, үүний 25 сая ам.доллар нь Ерөнхийлөгчид очсон гэдэг мэдээлэл

782400256365b9db8d707224

У.Хүрэлсүх: Намайг Ерөнхийлөгчөөр сонгож, хамт байсан ард түмэндээ чин сэтгэлийн талархал илэрхийлье

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх өөрийн хүсэлтээр чөлөөлөгдөх хүсэлтийг УИХ-ын чуулганы хуралдаанаар хэлэлцэж байна. УИХ-ын гишүүд асуулт, тодруулга авсны дараа Ерөнхийлөгч үг хэлсний дараа санал хурааж, Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийг хуралдаанд оролцсон гишүүдийн 92 хувийн саналаар чөлөөлөхийг дэмжив

567


Сэтгэгдэл 0

550

Хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгана. Сэтгэгдэлд манай байгууллага хариуцлага хүлээхгүй.

Одоогоор сэтгэгдэл алга. Анхны сэтгэгдлийг та бичээрэй.

google+

© 2007 - 2026 он. MGL Media Group бүтээсэн.