
“Сүүлийн жилүүдэд Говь-Алтай аймагт “Хууль засаглах биш, хэдхэн хүний үг хууль болсон хаанчлал тогтчихлоо” гэж орон нутгийн иргэд халаглан ярьцгааж байна. Тэнд эрх мэдэл, албан тушаал хэрхэн ноёлж, хувийн хэвшлийг хааж боодог тухай мэдээлэл бидэнд орон нутгаас олонтаа ирж байв. Эх сурвалжуудаас ирүүлсэн мэдээллүүдээс “Мандал голомт” ХХК-ийг төр хэрхэн дарамталж буй кейс анхаарал татав. Орон нутгийн 80 хувийг дулааны эрчим хүчээр хангадаг тус компанид үүссэн асуудлын талаар өмнө бид мэдээлсэн. Тэгвэл энэхүү нийтлэлийн мөрөөр “Мандал голомт” компанийн гүйцэтгэх захирал С.Дарамдадтай холбогдож, болсон процедурыг тодрууллаа.
-Говь-Алтай аймгийн 80 хувийг дулааны эрчим хүчээр хангадаг танай компани өнөөдрийг хүртэл орон нутагт цахилгаан дулаан нийлүүлсэн төлбөрөө авч чадахгүй байгаа гэх мэдээлэл байна. Хэдий хэмжээний авлага үүссэн бэ. Энэ нь байгууллагын үйл ажиллагаанд яаж нөлөөлж байна вэ?
-Өнөөдрийн байдлаар нийт 1.701.663.590 төгрөгийн авлага үүссэн байна. Аймгийн ЗДТГазраар санхүүжилт нь дамждаг байгууллагуудаас 872.870.303 төгрөг, Есөнбулаг сумын ЗДТГазрын харьяа сургууль цэцэрлэгүүдээс 828.793.287 төгрөгийн авлагатай байна. Авлага барагдаагүйгээс болж ажилчдын цалин хөлс хугацаандаа тавигдахгүй, нийгмийн асуудал шийдэгдэхгүй, байгууллагын үйл ажиллагаа доголдож татвар, НДШ, АУЦТСүлжээ, өр төлбөр үүсч байгууллагын дансыг хааж үйл ажиллагаанд сөргөөр нөлөөлж байна.
-Аймгийн Засаг дарга төсвийн ерөнхийлөн захирагчийн хувьд танай төлбөрийг шийдэх эрх бүхий албан тушаалтан биз дээ. Дээд шатны байгууллага буюу ЭХЯ, ЭХЗХ-д энэ асуудлаар хандсан ч шийдэгдэхгүй байна гэж үү?
-ЭХЯ болон ЭХЗХороонд удаа дараа албан тоотоор хандсан 2025 оны хоёрдугаар сарын 7-ны өдрийн 01/124 дугаар тоотоор Эрчим хүчний зохицуулах хороо нь аймгийн Засаг дарга Г.Чинбат-д “Мандал голомт” ХХК-ийн 2025 онд батлагдсан үнэ тарифыг мөрдөж ажиллах, мөн халаалтын төлбөр тооцоог барагдуулах арга хэмжээ авах талаар албан бичиг хүргүүлсэн боловч арга хэмжээ авч ажиллахгүй байгаа.
-Тэгвэл Говь-Алтай аймгийн удирдлагууд танай компанийн үйл ажиллагаанд зориудаар саад учруулсан гэж үзэх үндэслэлтэй юм байна. Орон нутгийн удирдлагуудтай зөвшилцөх, эвлэрлийн байдлаар асуудлыг шийдэх оролдлого хийсэн үү?
-Аймгийн засаг даргатай уулзаж завшилцөх гэж удаа дараа олон удаа оролдлого хийсэн. Гэвч биднийг тоож хүлээж аваагүй. Албан тоотоор олон удаа хандсан боловч хариу огт хүргүүлдэггүй. Яагаад халаалтын төлбөрийг шилжүүлэхгүй байгаа талаар асуухаар Сангийн яамнааас мөнгө тавигдаагүй гэсэн хариулт л өгдөг. Халаалтын тариф нэмэгдсэнийг бол танайхыг мөрдөх боломжгүй гэсэн хариулт бас 2025 онд өгч байсан.
-Хэрэв энэ асуудал шийдэгдэхгүй бол ирэх өвөл дулаан хангамжид бодит ямар эрсдэл үүсэх вэ?
-Зуны үед хийгддэг засвар үйлчилгээ хугацаандаа хийгдэхгүй, бараа материалын татан авалт удааширч байгаа нь өвлийн оргил ачаалалын үед ямар нэгэн гэмтэл сааталд орж болзошгүй нөхцөл байдал үүсээд байгаа. Тэгвэл аймгийн төвийн 80 гаруй хувийн хэрэглэгч халаалтгүй болж хөлдөх эрсдэлд орно. Үүнээс гарсан хохирол хариуцлагыг манай байгууллага хариуцах уу, эсвэл аймгийн засаг дарга Г.Чинбат хариуцах уу гэдэг асуулттай тулгарах байх даа.
-Шүүхийн шийдвэр танай талд гарсан гэж байна. Яг ямар шийдвэрүүд гарсан, аль шатны шүүх эцэслэн тогтоосон бэ?
-Байгууллагыг шүүхэд шилжүүлсэн бөгөөд шүүхийн шийдвэрээр халаалтын үндсэн төлбөр тооцоог барагдуулах ба халаалтын төлбөрийг тариф нэмэгдсэнээр тооцох шйидвэр гарсан. Харин төлбөр тооцоо төлөөгүйгээс алданги тооцсон бөгөөд алдангийг хэрэгсэхгүй болгосон.
-Танай компани 15.2 км дулааны шугам сүлжээг өмчлөх эрхтэй гэдгээ ямар баримт, гэрээ, шүүхийн шийдвэрээр нотолж байгаа вэ. Азийн хөгжлийн банкны зээлээр хийгдсэн дэд бүтцийг хувьчлалын хүрээнд шилжүүлэн авсан гэл үү. Тэр үеийн өмчлөл шилжүүлсэн шийдвэр, гэрээ өнөөдөр хууль зүйн хувьд бүрэн хүчин төгөлдөр байгаа юу?
- Манай байгууллага 2006 онд Аймгийн ЗДТГазартай“ АЙМГИЙН ТӨВИЙН ХАЛААЛТЫН СИСТЕМИЙН ШИНЭЧЛЭЛ ДУЛААН ҮЙЛДВЭРЛЭЛИЙН ТУХАЙ” гэрээ байгуулснаар Дулааны эх үүсвэрүүдийг нэгтгэх болон дулааны үйлдвэрүүдийн хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх өндөр хүчин чадалтай зуух авчирч суурилуулах, гадна дулааны шугам сүлжээг өргөтгөл шинэчлэлийн ажил хийж халаалт дулаанаар хангах гэрээ байгуулсан. Бид гэрээний үүргээ зохих ёсоор биелүүлж өндөр хүчин чадалтай зуух авчирч суурилуулсан, дулааны шугам сүлжээг Азийн хөгжлийн банкнаас зээл авч шинэчилсэн зэрэг ажил хийсэн.
“Батлагдсан тарифыг мөрдөхгүй байгаа тохиолдолд хангагч байгууллага хуулиар олгогдсон эрхийн хүрээнд хэрэглэгчийн дулааны эрчим хүчийг түдгэлзүүлэх болон шүүхэд хандан шийдвэрлүүлэх эрхтэй” гэв.
Бид мэдээллийг тэнцвэртэй хүргэх үүднээс албаны эх сурвалжтай холбогдож, байр суурийг нь авлаа. ЭХЗХ-ны Үнэ, тарифын газрын мэргэжилтэн У.Цолмонгоос дараахь тодруулгыг авав.
-Говь-Алтай аймгийн 80 хувийг дулаан, эрчим хүчээр хангадаг “Мандал голомт ” компани санхүүгийн хүнд байдалд орж, ирэх өвлийн үйл ажиллагаанд нь эрсдэл үүсч болзошгүй гэсэн мэдээлэл байна. Учир нь тус компани орон нутагт дулаан, эрчим хүч нийлүүлсэн төлбөрөө авч чадахгүй өдий хүрчээ. Тэдний авлага хэдэн тэрбумаар хэмжигдэж байгаа гэнэ. ЭХЗХ-нд энэ тухай гомдол ирсэн үү?
-“Мандал голомт” ХХК 2025 оны 12 дугаар сарын 30-ны өдрийн байдлаар Аймгийн ЗДТГ-аас санхүүждэг төсөвт байгууллагуудаас авах авлага 1,182.9 мянган төгрөг, Есөнбулаг сумын ЗДТГ-аас санхүүждэг байгууллагуудаас авах авлага 455.9 мянган төгрөг, төсөвт байгууллагуудаас авах нийт авлагын хэмжээ 1.638.9 мянган төгрөг байгаа талаар 2025 оны 12 дугаар сарын 30- ны өдрийн 366 дугаар албан бичгийг ирүүлсэн.
- “Мандал голомт” компанийнхны ярьж байгаагаар төсвийн ерөнхийлөн захирагч болох аймгийн удирдлага санаатайгаар төлбөрийг нь барагдуулахгүй байгаа гэх юм. Энэ ямар учиртай юм бэ. ЭХЗХ-ноос аймгийн удирдлагуудад аж ахуйн нэгжийн төлбөрийг барагдуулахыг анхааруулсан уу?
-Хангагч, хэрэглэгчийн хооронд байгуулсан дулааны эрчим хүч худалдах, худалдан авах гэрээтэй холбоотой үүссэн маргаан. Эрчим хүчний зохицуулах хорооноос Говь- Алтай аймгийн засаг даргад Эрчим хүчний тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1 дэх хэсэг болон 9 дүгээр зүйлийн 9.2 дахь заалтыг хэрэгжүүлэн Зохицуулах хорооноос баталсан үнэ тарифыг дагаж мөрдөх талаар 2025 оны 10 дугаар сарын 28-ны өдрийн 1/1007 дугаар албан бичгийг хүргүүлсэн.
-Танайхаас “Мандал голомт” компанийн тарифыг шинэчлэн баталсан гэсэн. Үүнийг Говь-Алтай аймаг хэрэгжүүлэх үүрэгтэй биз дээ?
-Эрчим хүчний тухай хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.2-т Зохицуулах хороо шийдвэрлэх асуудлаа зохицуулагчдын зөвлөлийн хурлаараа хэлэлцэнэ. Хурлын шийдвэр тогтоол хэлбэртэй байна. Тогтоолыг тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч, хэрэглэгч дагаж мөрдөнө гэж заасны дагуу Зохицуулах хорооноос баталсан тарифыг мөрдөх үүрэгтэй.
-Аймгийн удирдлага ЭХЗХ-ноос баталсан тарифыг хэрэгжүүлэхгүй удаашруулж буй тохиолдолд хариуцлага тооцох ямар механизм байдаг вэ?
-Батлагдсан тарифыг мөрдөхгүй байгаа тохиолдолд хангагч байгууллага хуулиар олгогдсон эрхийн хүрээнд буюу Эрчим хүчний тухай хууль, Иргэний тухай хууль, холбогдох бусад дүрэм, журам, дулааны эрчим хүч худалдах, худалдан авах гэрээнд заасны дагуу хэрэглэгчийн дулааны эрчим хүчийг түдгэлзүүлэх болон шүүхэд хандан шийдвэрлүүлэх эрхтэй.
-Хэрэв Говь-Алтай аймагт үүссэн тарифын асуудал шийдэгдэхгүй үргэлжилбэл орон нутгийн дулаан хангамжид ямар эрсдэл үүсэх вэ?
-Хэрэглэгчдэд борлуулсан дулааны эрчим хүчний авлага барагдуулах хугацаа уртсах, компанийн хэрэглэгчээс авах авлагын хэмжээ нэмэгдэнэ.
Б.МАНДАХ
Өдрийн сонин

Монгол Улсын прокуроруудаа, хэзээнээс эхлээд жагсаал цуглаан хийх нь хууль бус болчихсон юм бэ
АПУ-гийн хувийг эзэмшдэг УИХ-ын гишүүн П.Батчимэг архичдад “агсам” тавив
Х.Болормаа: Иргэдээ сонсож байж дараагийн хийх ажил, санаачлах хуулийн төслүүд тодорхой болно
Популистууддаа л “…Баяртай” гэе!

ТАНИЛЦ: Өвөрхангай аймгийн Засаг даргаар томилогдсон Т.Жамбалцэрэн
Цээжний нөмөр шиг Буйр минь
Цасанд боогдсон хоёр айлыг 2100 бог малтай нь хамт уулнаас буулгажээ
Ирэх пүрэв гарагт бүх нийтээр амарна
Аж ахуйн нэгжүүдийг ойр орчмынхоо явган хүний гарц дээр шар дарцаг байрлуулахыг уриалав
2026.11.16: Улстөрчдийн хэн, юу хэлэв
ФОТО: Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа
Шахмал түлшийг 14 хоногийн нөөцөөр олгож эхэлнэ гэв
Н.Тавинбэх нарт холбогдох ₮318 саяын авлигын хэргийн шүүх хурал энэ сарын 20-нд болно
С.Батбаатар: Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд асан Б.Батбаатар 20 орчим шторк хийлгэхэд бараг ₮200 саяын зардал гаргасан
Б.Энхбаяр: А.Амундра тэгж ярьсан гэдгээс өөр ямар ч баримт байхгүй. Гэтэл А.Амундра нь Л.Оюун-Эрдэнийн хүн байсан
Ерөнхий Сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа
Гаалийн улсын байцаагч Д.Н нь 350 сая төгрөгийн үнэтэй орон сууц , 55 сая төгрөгийн авто зогсоолоо ямар хөрөнгөөр авснаа тайлбарлаж чадаагүй гэв
Эрүүгийн хэргийг хууль зөрчиж анхан шатны шүүхэд буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” хүсэлтийг УИХ-ын 70 гишүүн гаргалаа
“Мэдэхгүй, чадахгүй бол сайн хуулчих”...
АИ-95 бензин дээр оочергүй байгаа нь ард түмэн мөнгөгүй байна гэсэн үг
Б.Анар: Шоу урлагт хууль эрх зүйн орчин, нийтлэг стандарт хэрэгтэй байна
Өдөртөө -10 градус хүйтэн
Ойрын ТАВ хоногийн цаг агаарын төлөв
Тэсрэх бөмбөг байрлуулсан гэх худал мэдээлэл өгсөн этгээдүүдийг олж тогтоон шалгаж байна гэв
ТАНИЛЦ: Амралтын өдөр ажиллаж буй Өрхийн эрүүл мэндийн төвүүд
Хошууч генерал Б.Хурц: Нам минь болохоо байлаа гээд залуучууд маань нэгдэж өнөөдрийн "ОНЦ" их хурлыг зарлалаа. Нөгөө талаас МАН өглөө болгон бидэнд бэлэг барьдаг боллоо.
Эдийн засагч Д.Оюундэлгэр: Бензиний үнийг барина гэхээсээ илүүтэй нийлүүлэлт тасалдахгүй нөхцөлийг бүрдүүлэх нь чухал
ТАНИЛЦ: Соёл, спорт, аялал жуулчлалын салбарт 770.7 тэрбум төгрөгийг юунд зарцуулах вэ?
Э.Цэндбаатар мэргэжлийн рингэнд 16 дараалан яллаа
Хууль бусаар хөрөнгөжсөн албан хаагчийн хөрөнгийг хураах саналыг Хууль зүйн байнгын хороонд шилжүүллээ
Монгол, Оросын хамтарсан судалгаагаар Эгийн голын УЦС-ын төсөл байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй гэсэн урьдчилсан дүгнэлт гарлаа
Э.Өлзийбаяр: Дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардсан О.Цогтгэрэл АН-ын дарга байх эрхгүй
Шахмал түлшинд хордсон иргэн төрөөс сар бүр 1 сая 500 мянган төгрөгийн тэтгэмж авахаар болжээ
Э.Батшугар: Ахмад настан, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд, хүүхдүүдийг 220 төрлийн эмийг хамтын төлбөрөөс чөлөөлнө
Ясмин Фуад: Гангийн асуудлаар бид цаашид хүлээгээд сууж болохгүй
Японы хаан Монголд айлчлах үеэрээ Япон цэргүүдийн булшийг эргэнэ гэв
Японы 731-р ангид яргалуулж, алагдсан хүмүүс дунд Монголчууд ч байжээ
Япончууд Халх голын дайны үеэр бактериологийн зэвсэг хэрэглэсэн баримт ил болов
Японд сүүлийн хоёр долоо хоногт их хэмжээний цас орсны улмаас 30 хүн нас баржээ
Япон улсын элчин сайдын яам: Нөмрөгийн дархан цаазат газарт хээрийн түймэр гарсантай холбогдуулан харамсал илэрхийлье
Япон Улсын Цог Жавхлант Эзэн Хаан Нарүхито, Эрхэм дээд Хатан Масако нар долдугаар сарын 6-13-нд Монгол Улсад айлчилна
Япон Улсын Цог Жавхлант Эзэн Хаан Нарухито “Чингис хаан” үндэсний музейд зочиллоо
Янжуур тамхины татвар нэмэгдэж, электрон тамхийг тусгай зөвшөөрөлтэй худалддаг болно
Ямар ард түмэн байна, яг тийм л төр, засаг байдаг
Ялсан нь “…Шударга сонгууль”, ялагдсан нь “…Мөнгөний сонгууль” гэж нам руугаа дайрахаа больцгооё
Яллагдагч Э.Т, Ц.С нарт хязгаарлалт тогтоон сулласан тухай ШҮҮХИЙН албан МЭДЭЭ
Ядаж “…Хөх нүүрсийг чинь хар нүүрсээрээ бартердъя” гэх ухаан энэ төрийн түшээдээс гарахгүй юм
Явган хүний замын боржин чулуун хавтанг үндэсний үйлдвэрлэгч компаниуд болон Хятадаас худалдаж авчээ
Явган хүний зам дээр машинаа байршуулсан жолооч нарыг 102 шинэ аппликэйшнээр дамжуулан мэдэгдэнэ
Явган хүний гарцтай хэсгээр зам хөндлөн гарч байсан явган зорчигчийг мөргөж гэмтээжээ
Явган зорчигчдын аюулгүй байдлыг хангах үүднээс мопед, скүүтэрийн замбараагүй байдлыг цэгцлэнэ
Яачихсан 4 гишүүнийг намрын чуулганаар явуулна гээд яриад унав?
Яахлаараа улстөржилт Монголд зөвхөн л гэмт хэрэгтэн – улстөрчдийг төрүүлээд байна вэ?
Яармагийн замаас Нисэхийн тууш замтай холбогдох 10.8 км зам шинээр барина
Яармагаас Эрчим хүчний гудамжны уулзварын зүүн талд байрлах сургууль хүртэл ₮2 тэрбумаар 695 метр авто зам барина
Яармаг орчмын хэрэглэгчдийн ундны усыг хэсэгчлэн хязгаарлана
Яамнаас цалинг 30 хувиар нэмэгдүүлэх санал ирүүлсэн учир ажил хаялтыг хойшлуулжээ
Яамгүй сайд нарыг цөөлж, дэд сайд нарын орон тоо бий болгох хувилбар яригдаж байна
Я.Содбаатар: Намын эв нэгдлийн эсрэг, бодлогын эсрэг, дүрэмд заасан зөрчил үүсгэвэл намаас хөөнө
Я.Содбаатар: Монголд Хятадын залуусын айлчлалыг хүлээн авахад бэлэн байна
Я.Содбаатар: МАН-аас ерөнхийлөгчид нэр дэвших хүнийг ард түмнээс санал авч сонгоно
Я.Жамбалдорж: Хүүхдүүд бие биенээ ухаан алдуулж тоглосноор амь насаа ч алдах эрсдэлтэй
Юу хийхээ мэдэхгүй байгаа Б.Чойжилсүрэнгээ явуулбал яасан юм бэ, Ерөнхий сайд аа
ЭЭХХЗГ-ын дарга Н.Эрдэнэбаяр: Б.Дугархүүгийн "NMN" бүтээгдэхүүн дээр хийсэн сурталчилгаа хууль бус
Сэтгэгдэл ()
⚠ Анхаар!Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд манай байгууллага хариуцлага хүлээхгүй.