
Улсын Их хурлын гишүүн Р.Сэддоржтой ярилцлаа.
-Энэ оны төсвийн тодотголыг баталсан. Төсвийн тодотгол дээр та ямар байр суурьтай байгаа вэ?
-Энэ удаагийн төсвийн тодотгол хуримтлагдсан асуудлуудаа шийдсэн, сайн тодотгол боллоо гэж миний хувьд үзэж байгаа. Ялангуяа миний хувьд тэтгэврийн хөгшид маань 700 гаруй мянган төгрөгөөр яаж амьдрах юм бэ гэдгийг сүүлийн 10 гаруй жил ярьсан. Ядаад нэг сая, болбол 1.5 сая төгрөг болгочих хэрэгтэй байгааг хэлсээр ирсэн. Тиймээс энэ асуудлыг шийдсэн нь маш чухал. Төрийн албан хаагчдын цалин, тэтгэврийг нэмэхээр инфляци өснө, үнэ хөөрөгдөнө гэсэн хий хоосон яриагаа болих хэрэгтэй. Тийм болохоор энэ удаагийн төсвийн тодотголд сэтгэл хангалуун байгаа. Монгол мөнгөгүй бас биш. Байгаа мөнгөө зарцуулж чаддаггүй. Зарцуулахдаа эрэмбэ дарааллаа баримталдаггүй. Нутаг усаараа хуйвалддаг. Монгол Улсыг хөгжүүлэхийн тулд нэгт үүнийг, хоёрт түүнийг гэж эрэмбэлдэггүй. Өөрсдийнхөө амин хувиа л боддог. Ийм учраас л болохгүй байгаа юм.
-Нөгөө талдаа төрийн албан хаагчдын цалин, тэтгэврийг нэмчихээр хувийн хэвшлийнхэн хэцүү байдалд ордог. Гэтэл төсвийн тодотголд хувийн хэвшлийг дэмжих үг, үсэг ч байгаагүй гэдэг шүүмжлэлийг зарим нь хэлж байна. Үүн дээр юу хэлэх вэ?
-Одоо татварыг л бууруулах хэрэгтэй шүү дээ. Тэр хүмүүсийн амьдрах орон зай гэдэг чинь ерөөсөө л татвар. Гэтэл үүнийг нь сүүлийн хэдэн жил ч хөдөлгөөгүй юм. Ийм байж данхайсан төсөв үүсгэх гээд хүч бяраар татвар авдаг. Үүнийх нь үр дүнд хувийн хэвшлүүд оршин тогтнох ямар ч боломжгүй болдог. Улмаар татан буугддаг. Тэгэхээр төрийн албаны бүтэц орон тоог багасгах шаардлагатай. Манай улсад 20-иод яам байх ямар ч шаардлага байхгүй. Бэлгэдлийн есөн яамтай байхад л болчихоор юм. Бусад оронд байгаль орчин, хөдөө аж ахуйн салбар нь нэг л яамтай. Дотроо хариуцсан хэлтэс, газартай үйл ажиллагаагаа явуулаад болоод байна. Тийм болохоор төрийн албаны данхар бүтцийг багасгачихвал мэргэшсэн хүмүүс үлдээд, бусад нь хувийн хэвшил рүүгээ орж ажиллана шүү дээ. Дээрээс нь татварыг буулгах маш чухал. Төсвийн орлогыг ингэж хэт тэлэх нь сайн зүйл огт биш. Алгуур, тогтвортой өсөлттэй авч явмаар байна л гэсэн бодолтой явдаг.
-Ирэх оны төсвийн төсөлд Оюу толгойгоос орж ирэх ногдол ашгийн гурван их наяд төгрөгийг бүтээн байгуулалтад зарцуулахаар тусгасан нь маргаан дагуулаад байна. Үүн дээр та ямар байр суурьтай байгаа вэ?
-Тэр аймгуудын төвд барих 10 дулааны станц үнэхээр харамсалтай юм болсон. Үүнийг одоо Монголын төр л дуусгаж таарна. Ер нь явж, явж тэр үлдсэн нэг их наяд төгрөгийг нь говийг усжуулах ажилд зарцуулах ёстой. Оюу толгой говьд үйл ажиллагаагаа явуулдаг. Говийн гүний усаар зэс баяжуулж байгаа. Говийн ард түмний ирээдүйд хэрэглэх усаар өдөр, шөнөгүй ажиллаж байгаа учраас түүнд нь зарцуулах хэрэгтэй.
-Иргэдэд бэлнээр өгөх, өгөхгүй гэдэг дээр юу хэлэх вэ?
-Иргэддээ бэлнээр нь өгөх ёстой. Дээрээс нь говийг усжуулах ажилд зарцуулах хэрэгтэй л гэсэн байр суурьтай байгаа.
-Говийг усжуулах төсөл чинь улсын төсөвт тодорхой мөнгө тусгаад эхэлчихсэн биз дээ?
-Хоёр төсөл байгаа. Зүүн нь тал хээрийн бүсээс үерийн усыг хуримтлуулж говь руу явуулах ажлынх нь ТЭЗҮ хийгдээд дуусчихсан. Одоо баруун тал буюу Орхон голоо түшиглэсэн Онгийн төслийн ТЭЗҮ хийгдэж байгаа. Энэ чинь 870 сая ам.доллар буюу гурван их наяд төгрөг байхгүй юу. Энэ төслөө эхлүүлчихвэл мөн ч их хэрэгтэй байна. ТЭЗҮ чинь таван жил дотроо хүчинтэй байдаг юм. Энэ хугацаанд эхлүүлж чадахгүй бол өөрчлөгдөөд, дахиад л мөнгө хэрэгтэй болно. ТЭЗҮ хийх мөнгийг нь Оюу толгойгоос гаргуулж хийлгэсэн юм.
-Ирэх оны төсвийн төсөл дээр засаж залруулмаар зүйлс юу байна вэ?
-Тэвчиж болох зардал буюу ширээ, сандлаас эхлээд олон зүйл байна. Дээрээс нь хувийн хэвшил хийчихээр ажлууд, заавал байшин барилга хэрэггүй, цахимаар асуудлыг нь шийдэж болмоор ажлуудыг бид шүүмжилж байгаа. Гадаад явах зардлаа ч багасгах хэрэгтэй. Хувийн хэвшлүүдээр хийлгэж болох ажлуудыг нь хийлгэх л ёстой. Хүүхдийнхээ “Үдийн цай”-г өгч чадахгүй байж гадаад явж, үнэтэй ширээ, сандал аваад яах юм. Одоо чинь 1-5 дугаар ангид нь өгсөн болоод 6-12 дугаар ангийн хүүхдүүдэд өгдөггүй. Гэтэл тавдугаар ангийн дүү нь хоолныхоо талыг долдугаар ангийн ахдаа аваачиж өгч байна шүү дээ.
-Иймэрхүү зүйлүүдээ засаад явах боломж бололцоо хэр харагдаж байна. МАН-ын зарим гишүүн “Ингээд орж ирснээр нь боогоод саналаа өгөөд л явахаар болж байх шиг байна” гэсэн зүйлийг хэлж байна лээ?
-Дүнг нь өөрчилдөггүй юм гэхэд дотор нь солих зүйлс байх л ёстой. Энэ 126 гишүүн чинь үүний төлөө л энд сууж байгаа. Засаж залруулахгүй юм бол биднээр хэлэлцүүлж яах юм. Засахын тулд л бид энд сууж байгаа.
-Ардчилсан намын бүлэг шинэ даргатай болсон. Гэвч даргаа эсэргүүцээд хурлын ирц нь хүрээгүй гэсэн яриа байна. Тийм зүйл байгаа юм уу?
-Тийм зүйл огт байхгүй. Энэ бол гадаад, дотоод томилолттой л холбоотой. Мөн бүлгийн дотоод зохион байгуулалтыг хэлэлцэхийн тулд заавал 22 гишүүн байх ёстой юм байна. Түүнийгээ л хүлээж байгаа. Манай нам чинь 2027 болон 2028 оны сонгуульд ялахын төлөө л явж байгаа учраас ямар ч элдэв ярианд автахгүй. Бид дотроо эв нэгдэлтэй байгаа. Эрх бариагүй 10 жил болчихоод эв нэгдэлтэй байхгүй бол хэн ч биш болно. Тийм учраас улс төрийн ажил хийж байгаа хүмүүс бүгдээрээ хариуцлагатай байж шинэ даргаа сайхан дэмжээд явах хэрэгтэй.
-Таны хувьд бүлгийн даргадаа нэр дэвшинэ гэж яригдаж байсан, дэвшээгүй. Яагаад дэвшээгүй юм бэ?
-Гурван хүн нэр дэвшчихээр аль нэг нь 22 хүний санал авч чадахгүй байдал бий болчих гээд байсан учраас би намынхаа эв нэгдлийг бодоод нэрээ татсан. Миний хувьд Монгол Улсыг тэжээж байгаа говийн бүс нутгаас сонгогдсон. Монголын ард түмэн, Ардчилсан намыг дэмждэг хүмүүст эдийн засаг, уул уурхай, мал аж ахуйг хэрхэн зүй зохистой цааш нь явуулахыг хэлж чадах, мэдэх хүний нэг л дээ. Аймгийн Засаг даргаар ч ажиллаж байсан. Тийм болохоор УИХ дахь намын бүлгийг удирдаад явж чадна гэж зарим гишүүн дэмжиж байлаа. Гэвч гурвуулаа нэр дэвшчихээр 22 хүний саналыг аль нэг нь авч чадахгүй, улам их цаг хугацаа алдана гэж үзсэн учраас бүлгийн даргаас нэрээ татсан.
Т.ДАРХАНХӨВСГӨЛ
ӨДРИЙН СОНИН

Ж.Батсуурь: Сөрөг хүчин асуудлыг гарц, гаргалгаатай нь хэлж өгөөд байхад эрх баригчид үг авдаггүй
М.Нарантуяа-Нара: Баян-Өлгийд төрж өссөн уугуул Урианхайчууд, Тувачууд, Халхуудын эрх ашгийг хэн хамгаалах вэ?
О.Саранчулуун: Чуулган, байнгын хорооны хуралдааны үеэр ийм олон удаа хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний асуудлаар ярьж байсан түүх байхгүй
Э.Галбадрал: Манай Ардчилсан намын амин сүнс, манлайлагчид нь залуучууд байх ёстой

ЕРӨНХИЙЛӨГЧ У.ХҮРЭЛСҮХ ӨӨРИЙН ХҮСЭЛТЭЭР ЧӨЛӨӨЛӨГДВӨЛ ДАРАА НЬ ЮУ БОЛОХ ВЭ?
ТАНИЛЦ: Өвөрхангай аймгийн Засаг даргаар томилогдсон Т.Жамбалцэрэн
Цээжний нөмөр шиг Буйр минь
Цасанд боогдсон хоёр айлыг 2100 бог малтай нь хамт уулнаас буулгажээ
Ирэх пүрэв гарагт бүх нийтээр амарна
Аж ахуйн нэгжүүдийг ойр орчмынхоо явган хүний гарц дээр шар дарцаг байрлуулахыг уриалав
2026.11.16: Улстөрчдийн хэн, юу хэлэв
ФОТО: Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа
Шахмал түлшийг 14 хоногийн нөөцөөр олгож эхэлнэ гэв
Н.Тавинбэх нарт холбогдох ₮318 саяын авлигын хэргийн шүүх хурал энэ сарын 20-нд болно
С.Батбаатар: Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд асан Б.Батбаатар 20 орчим шторк хийлгэхэд бараг ₮200 саяын зардал гаргасан
Б.Энхбаяр: А.Амундра тэгж ярьсан гэдгээс өөр ямар ч баримт байхгүй. Гэтэл А.Амундра нь Л.Оюун-Эрдэнийн хүн байсан
Ерөнхий Сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа
Гаалийн улсын байцаагч Д.Н нь 350 сая төгрөгийн үнэтэй орон сууц , 55 сая төгрөгийн авто зогсоолоо ямар хөрөнгөөр авснаа тайлбарлаж чадаагүй гэв
Эрүүгийн хэргийг хууль зөрчиж анхан шатны шүүхэд буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” хүсэлтийг УИХ-ын 70 гишүүн гаргалаа
“Мэдэхгүй, чадахгүй бол сайн хуулчих”...
АИ-95 бензин дээр оочергүй байгаа нь ард түмэн мөнгөгүй байна гэсэн үг
Б.Анар: Шоу урлагт хууль эрх зүйн орчин, нийтлэг стандарт хэрэгтэй байна
Өдөртөө -10 градус хүйтэн
Ойрын ТАВ хоногийн цаг агаарын төлөв
Тэсрэх бөмбөг байрлуулсан гэх худал мэдээлэл өгсөн этгээдүүдийг олж тогтоон шалгаж байна гэв
ТАНИЛЦ: Амралтын өдөр ажиллаж буй Өрхийн эрүүл мэндийн төвүүд
Хошууч генерал Б.Хурц: Нам минь болохоо байлаа гээд залуучууд маань нэгдэж өнөөдрийн "ОНЦ" их хурлыг зарлалаа. Нөгөө талаас МАН өглөө болгон бидэнд бэлэг барьдаг боллоо.
Эдийн засагч Д.Оюундэлгэр: Бензиний үнийг барина гэхээсээ илүүтэй нийлүүлэлт тасалдахгүй нөхцөлийг бүрдүүлэх нь чухал
ТАНИЛЦ: Соёл, спорт, аялал жуулчлалын салбарт 770.7 тэрбум төгрөгийг юунд зарцуулах вэ?
Э.Цэндбаатар мэргэжлийн рингэнд 16 дараалан яллаа
Хууль бусаар хөрөнгөжсөн албан хаагчийн хөрөнгийг хураах саналыг Хууль зүйн байнгын хороонд шилжүүллээ
Монгол, Оросын хамтарсан судалгаагаар Эгийн голын УЦС-ын төсөл байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй гэсэн урьдчилсан дүгнэлт гарлаа
Э.Өлзийбаяр: Дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардсан О.Цогтгэрэл АН-ын дарга байх эрхгүй
Шахмал түлшинд хордсон иргэн төрөөс сар бүр 1 сая 500 мянган төгрөгийн тэтгэмж авахаар болжээ
Ясмин Фуад: Гангийн асуудлаар бид цаашид хүлээгээд сууж болохгүй
Японы хаан Монголд айлчлах үеэрээ Япон цэргүүдийн булшийг эргэнэ гэв
Японы 731-р ангид яргалуулж, алагдсан хүмүүс дунд Монголчууд ч байжээ
Япончууд Халх голын дайны үеэр бактериологийн зэвсэг хэрэглэсэн баримт ил болов
Японд сүүлийн хоёр долоо хоногт их хэмжээний цас орсны улмаас 30 хүн нас баржээ
Япон улсын элчин сайдын яам: Нөмрөгийн дархан цаазат газарт хээрийн түймэр гарсантай холбогдуулан харамсал илэрхийлье
Япон Улсын Цог Жавхлант Эзэн Хаан Нарүхито, Эрхэм дээд Хатан Масако нар долдугаар сарын 6-13-нд Монгол Улсад айлчилна
Япон Улсын Цог Жавхлант Эзэн Хаан Нарухито “Чингис хаан” үндэсний музейд зочиллоо
Янжуур тамхины татвар нэмэгдэж, электрон тамхийг тусгай зөвшөөрөлтэй худалддаг болно
Ямар ард түмэн байна, яг тийм л төр, засаг байдаг
Ялсан нь “…Шударга сонгууль”, ялагдсан нь “…Мөнгөний сонгууль” гэж нам руугаа дайрахаа больцгооё
Яллагдагч Э.Т, Ц.С нарт хязгаарлалт тогтоон сулласан тухай ШҮҮХИЙН албан МЭДЭЭ
Ядаж “…Хөх нүүрсийг чинь хар нүүрсээрээ бартердъя” гэх ухаан энэ төрийн түшээдээс гарахгүй юм
Явган хүний замын боржин чулуун хавтанг үндэсний үйлдвэрлэгч компаниуд болон Хятадаас худалдаж авчээ
Явган хүний зам дээр машинаа байршуулсан жолооч нарыг 102 шинэ аппликэйшнээр дамжуулан мэдэгдэнэ
Явган хүний гарцтай хэсгээр зам хөндлөн гарч байсан явган зорчигчийг мөргөж гэмтээжээ
Явган зорчигчдын аюулгүй байдлыг хангах үүднээс мопед, скүүтэрийн замбараагүй байдлыг цэгцлэнэ
Яачихсан 4 гишүүнийг намрын чуулганаар явуулна гээд яриад унав?
Яахлаараа улстөржилт Монголд зөвхөн л гэмт хэрэгтэн – улстөрчдийг төрүүлээд байна вэ?
Яармагийн замаас Нисэхийн тууш замтай холбогдох 10.8 км зам шинээр барина
Яармагаас Эрчим хүчний гудамжны уулзварын зүүн талд байрлах сургууль хүртэл ₮2 тэрбумаар 695 метр авто зам барина
Яармаг орчмын хэрэглэгчдийн ундны усыг хэсэгчлэн хязгаарлана
Яамнаас цалинг 30 хувиар нэмэгдүүлэх санал ирүүлсэн учир ажил хаялтыг хойшлуулжээ
Яамгүй сайд нарыг цөөлж, дэд сайд нарын орон тоо бий болгох хувилбар яригдаж байна
Я.Содбаатар: Намын эв нэгдлийн эсрэг, бодлогын эсрэг, дүрэмд заасан зөрчил үүсгэвэл намаас хөөнө
Я.Содбаатар: Монголд Хятадын залуусын айлчлалыг хүлээн авахад бэлэн байна
Я.Содбаатар: МАН-аас ерөнхийлөгчид нэр дэвших хүнийг ард түмнээс санал авч сонгоно
Я.Жамбалдорж: Хүүхдүүд бие биенээ ухаан алдуулж тоглосноор амь насаа ч алдах эрсдэлтэй
Юу хийхээ мэдэхгүй байгаа Б.Чойжилсүрэнгээ явуулбал яасан юм бэ, Ерөнхий сайд аа
ЭЭХХЗГ-ын дарга Н.Эрдэнэбаяр: Б.Дугархүүгийн "NMN" бүтээгдэхүүн дээр хийсэн сурталчилгаа хууль бус
Сэтгэгдэл ()
⚠ Анхаар!Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд манай байгууллага хариуцлага хүлээхгүй.