Өгүүллэг

300$ болон 30$-ын цаг зүүх нь ямар ч ялгаагүй2 сар 20. 13:41

Бид нас бие гүйцэн ухаажих тусам 300$ болон 30$-ын цаг зүүх нь ямар ч ялгаагүй цагийн зүү ижил тоо заадгийг, 300$ болон 30$-ын хэтэвч, цүнх хэрэглээд ч доторх мөнгөний хэмжээ өөрчлөгдөхгүйг, 30 метр кв байранд амьдраад, 300 метр кв байранд амьдраад ч ганцаардал өөрчлөгдөхгүйг аажмаар анзаарч мэддэг.Энэ дэлхийд буй материаллаг эд зүйлсээс дотоод сэтгэлийн жинхэнэ аз жаргал авч чадахгүй харин хамт суун ярилцаж, инээж, дуулж, уйлах эмээ, өвөө, аав, ээж, ах, эгч, анд найз, үр хүүхдүүдтэй байна гэдэг нь жинхэнэ аз жаргал болохыг ойлгоно.Амьдралын 6 сургамж:1. Хүүхдээ хэрхэн баян болоход бус хэрхэн аз жаргалтай байхад сурга

“Жагааг үлдээ” буюу хананы наана, цаана2 сар 17. 10:17

-Эх орондоо үлдсэн “эх орончид”, гадагш гарсан “урвагчид” гэсэн хана хэрэм босгочихоод хоорондоо хэмлэлдэж байгаа энэ дүр зураг нэгийг бодуулж байгааг анзаараарай-   Арван нэгэн настайдаа Монголоос явж, аав, ээжийн хамт Шведэд 18 нас хүртлээ амьдарсан И.Жаргалсайхан хэмээх хүүг тэндхийн цагаачлалын албаны шийдвэрээр албадан гаргахаар болсныг түүний сургуулийнхан нь эсэргүүцэн жагссан талаарх мэдээлэл өчигдөр сошиал сүлжээний нэгэн дуулиан байлаа.   Хүүгийн гэр бүл анх 2010 онд оршин суух зөвшөөрөл албан ёсоор авснаас хойш холбогдох хууль журмын дагуу дөрвөн жилийн дараа буюу 2014 онд уг эрхээ сунгуулахаар хандсан ч татгалзсан хариуг 2016 онд хүлээн авчээ. Орон нутгийн хэвлэлээр цацагдсан мэдээллээс үзвэл оршин суух эрхээ сунгуулах асуудлаар тэдний гэр бүл өмгөөлөгч авч хууль журмынх нь хүрээнд хөөцөлдөж байх зуур И.Жаргалсайхан хүү 18 нас хүрч, түүний оршин суух эрх нь эцэг, эх, гэр бүлээс тусдаа яригдах нөхцөл байдал үүсчээ.   Гэвч цагаачлалын алба түүнд оршин суух эрхийг олгоогүй бөгөөд засаг захиргааны энэ шийдвэрийг буруу хэмээн хамт суралцагч хүүхдүүд нь тэмцэл өрнүүлж эхэлсэн байна

“Монгол тулгатны 100” эрхэм ба давхар утга2 сар 16. 12:34

Монголчуудын өв соёл, Эх орноороо омогших, сэтгэлийн нарийн утсыг “Монгол тулгатны 100 эрхэм” нэвтрүүлэг хөндөж чаддаг. Анх "Улаан залаат Монголчууддаа” зориуллаа хэмээн нэвтрүүлэг эхлэх цаг мөчид хэлдэг бол өдгөө “Дэлхийн Монголчуудад зориулав” болж өөрчилсөн нь Өвөрмонголын алдарт жүжигчин Б.Баасанжавын оролцсон нэвтрүүлэгээс бид бүгд харж байна. Нэвтрүүлгийн чанар чансаа, утга агуулгынхаа хувьд “дэндүү том” гэж дүгнэж болох эл нэвтрүүлэг хилийн гадна гарч дэлхийн монголчууддаа хүрч эхэлсэн нь олзуурхууштай

Нийгмийн сүлжээнд цагаа зарцуулахын оронд чи жилд ингэж 200 ном уншиж болно!2 сар 15. 10:58

Coach дээр гарсан энэ сонирхолтой нийтлэлийг “орчуулан”, өөрийнхөө зургаар баяжуулан хүргэж байна.Нэг хүн Уоррен Баффеттаас түүний амжилтын нууц юу болохыг асуужээ. Тэгтэл тэр давхарлаж тавьсан номнууд руу заагаад ингэж хэлжээ: Өдөр бүр энэ шиг 500 хуудас унш

Австралийн Мельбурн хотноо суралцахаар зорьж буй хүмүүст өгөх зөвлөгөө2 сар 7. 13:01

Г. Ариунзул нь нөхөр 2 хүүхдийн хамтаар Мельбурн хотод суралцаад даруй 8 сар болж байгаа юм

Монгол улсын нүдний анхны эмч, ардын эмч, доктор, профессор Ринчений Нямаа асаны дурсамж2 сар 6. 10:55

Аав сургуульд ороогүй байхад минь монгол, орос үсэг зааж єгсєн. Бас эсперанто хэл заасан

Д.Чойжамц: Монголчууд сүүлийн үед бүгдээрээ дарга болох хүсэл эрмэлзэлтэй байгаа нь зарим талаар харагддаг2 сар 6. 8:51

Гандантэгчилэн хийдийн хамба лам Д.Чойжамцтай ярилцлаа.   -Монгол түмний уламжлалт баяр Цагаан cap хаяанд ирлээ. Айлчлан ирж буй гал тахиа жилийн өнгө төрх ямар байх талаар яриагаа эхлүүлэх үү?   -Баярлалаа

Өгүүллэг: Сонин зүүд /Т.Бум-Эрдэнэ/1 сар 29. 12:32

- За тэр! ёстой хөөрхөн таарч байна шүү дээ. Миний хүү чинь ноднингоо бодвол мундаг том эр болжээ

"Төв халх аялгаар ярьдаггүй л бол монгол хүн биш”1 сар 25. 9:58

“Төв халх аялгаар ярьдаггүй л бол монгол хүн биш” гэсэн явцуу үзлээсээ салцгааж байгаа маань сэтгэлгээний том дэвшил шүү. Бид эртэй сайндаа л тусгаар тогтночихсон, өвөрлөгчүүд бүтэлгүй сэтгэлгүйдээ л Хятадад орчихсон юм биш

Энэ хорвоод ээжгүй амьдрана гэдэг утгагүй санагдаад ээжийг өнгөрвөл шууд дагаад үхнэ дээ гэж хүүхэд байхдаа боддог байлаа1 сар 25. 9:17

Энэ хорвоод ээжгүй амьдрана гэдэг утгагүй санагдаад ээжийг өнгөрвөл шууд дагаад үхнэ дээ гэж хүүхэд байхдаа боддог байлаа. Гэтэл үхэлгүй 18 жил гүлдийсэн байна ...Шинэ Зеландад сурч байхдаа буюу 1999 оны 1 дүгээр сарын 24-нд би ээждээ хандсан анхны бөгөөд сүүлчийн захиагаа бичиж байлаа (дүү нарын нэг нь уншиж өгсөн гэж сонссон) ...Утга нь: Сайн байна уу, ээж ээ,Өнөөдөр хүүгийнх нь төрсөн өдөр

Зургаан пирошки (сайхан дурсамж)1 сар 20. 10:19

Зургаан пирошки Сурагч байхдаа Улаанбаатар хотод илтгэх ур чадварын тэмцээнд оролцохоор Ховд аймгаас ирсэн юм. Тэр үед орон нутгаас ирсэн cурагчид 13-р хороололд хамт байрлаж байлаа

УДИРДАГЧ гэж хэн бэ?1 сар 13. 11:27

ДИРДАГЧ гэж хэн бэ?........Манайд зөвхөн албан тушаалтай эрх мэдэлтэй хүмүүсийг л удирдагч гэж үздэг өрөөсгөл хандлага байдаг. Байгууллагын менежер, дарга ахлагч байх нь тухайн байгуулагын үүрэг функцыг гүйцэтгэх эрх мэдлийг танд өгч байгаа хэдий ч энэ нь таныг удирдагч болгочихгүй эрх мэдэл гэхээсээ илүү таныг дагалдаж буй хүмүүсийн том зорилгод хүрэх хүсэл эрмэлзлэл, цаг хугацаа, амьдралаа дээшлүүлэх итгэл найдвараа таньд өгч байгаа маш том хариуцлага гэдгийг ухамсарлаж ойлгосон хүнийг л удирдагч гэх болвуу

Д.Чойжамц хамба яг л хэлж дээ...1 сар 12. 18:17

"Нэг айлд очоод ном уншлаа. Зурагтаар УИХ-ын гишүүн ярилцлага өгч байна

Амьдралын түүх: "Ажил хийж чадахгүй бол зайл нохойн гөлөг минь1 сар 12. 14:08

Өнгөрсөн жил 20-н жилийнхээ ойн аяллын зургийг оруултал надаас нэг хүн "бүтэн жил жингээ ажил хийхгүй ямар мөнгөөрөө ингэж их аялдаг байна" гэж асуусан байсан. Сайхан асуулт байлаа. Тэр асуултыг асуусан хүнд их баярлалаа. Монгол хүн ам нээвэл уушиг нээ гэдэг сайхан үг байдаг даа. Өөрийнхөө амьдралыг залуу үеийнхэндээ зориулаад нэг сайхан хүүрнэмээр санагдлаа. 

“Өгье гэвэл ганцаасаа” бодит түүх1 сар 12. 10:43

Одоогоос хоёр жил гарны өмнө юм даг. Хуучин номын сангийн гаднах талбайгаа цэвэрлэж байлаа

Б.Ганчимэг: "Аав бид хоёр"1 сар 7. 9:30

Өвсөн толгой бөхөлзөөд л... өглөө оройдоо жиндээгээд л...орсон ч гарсан ч гэгэлзээд л яах аргагүй намар цаг ирсэн дэг ээ. Хүйтний ам наашилж хөхүүрийн ам цаашлах цаг ингээд яах ийхийн зуургүй гадаа ирээд уяан дээр буучихдаг байжээ. Намар бол миний хамгийн дуртай улирал. Харьж байгаа, буцаж байгаа тусмаа амьдралыг тэгэхээс тэгэх гэсэн юм шиг үнэ цэнэ оруулж байдаг хүн бүхний дотрыг гогодон хөвхөлзөж хөндүүрлүүлж байдаг энэ цагт яагаад ч юм би дуртай. Хорвоод ирснээсээ хойш үзэж өнгөрүүлсэн гуч гаруйхан намар минь эргэн санахад бүгдээрээ надад үнэтэй санагдана. Өндөр эмэг дээрээ сүү биш сүүл энэ тэр хөхөн бараг сайн дураараа хүн болох гэж ядаж байсан би арай ядан есөн сар хүрээд яг өнөөдрийнх шиг сэнгэнэж сэрвэлзсэн ийм нэгэн намрын өдөр айлд өргөгдсөн байдаг. Тэр бол 1971 оны есөн сар. Хувь заяаны минь анхны намар. Өндөр эмэг гэдэг маань миний хэзээ ч уулзаж үзээгүй, ухаа мэдээ орсон цагаасаа хойш нэг ч удаа хараагүй хүн юм. Миний эмээгийн ээж болох тэр хөгшин эцэг эх нь тарж бутраад алга болсон цагаас хойш намайг өөр дээрээ хэдэн сар авч байсан гэдэг. Нэгэнт эцэг маань өөр амьдралын мөр хөөж, эх маань шаралхаад хүн дагаад алга болчихсон болохоор тэднээс өөр намайг авах хүн байсангүй. Нас өндөр гарсан эх нь хүүхэд харж хүчрэхээ байсан нь нүдний өмнө ил үзэгдэн зовоож, өвөг эцэг маань шилтэй цэнхэр, даалуу хоёрын араас бараа сураггүй хэдэн хоногоор арилчихсан, дээрээс нь юу юугүй хаяа хот хөвсөлзүүлсэн намар цаг сэнгэнэж эмээ маань байж суухад хэцүү шаналаад миний хувь заяаг тийнхүү өөрийн дураар цохож орхисон нь тэр. Тэр үед эмээд маань над шиг хаягдмал амьтны хувь заяаг шийдэх нь ээмэг бэлзгээ арилжихаас амархан зүйл байсан байж таарна. Том охиныхоо гаргаад хаячихсан хүүхдийн асуудлыг тэр хүн шийдэхгүй өөр хэн шийдэх билээ. Ёстой нөгөө нэгдлийн даргад ч мэдүүлэхгүй цорын ганц юм энэ. Ингэж би эмээгийнхээ шийдвэрээр ой ч хүрээгүй байхдаа айлд өргөгдсөн түүхтэй. Дашинчилэн сумын Лах бригадын нутаг миний унасан газар, угаасан ус юм. Тэндхийн царцаа шаргисан шар тал миний сэтгэл дундуур шаргалтаж, гал халуун нар нь зүрхэн дотор мандаж байдаг. Тийм ч учраас би өөртөө хичнээн дараад ч оргилж ирээд болдоггүй халуун чанарыг тээж явдаг юм шиг. Холбооны даргынх хоёр хүүтэй айл. Охин хүүхэд өргөж авахсан гэж байна гэнэ гэх яриа тэр намрын нэг найрнаас нөгөө найрны дунд ниссээр эмээгийн маань чихэнд хийсч ирсэн тэр өдөр би гэдэг хүн сүүний машинд суун сумын төв рүү жирийлгэж явжээ. Эмээ маань найруулсан спирт ууж халамцаж аваад хүнд өгч байгаа хүүхдийг хувцастай өгдөггүй юм гээд намайг яах ийхийн зуургүй чармай нүцгэлж суулгачихаад босгон дээгүүр бүсээ хөврүүлсээр гарч одсон гэдэг. Мах цусны тасархайгаа хаа хамаагүй хар элгийн улсад урилга заллага ч үгүй авчирч өгчихөөд уйлж унжих ч үгүй хээв нэг сэтгэлээ уужруулж, хэргээ бүтээж аваад яваад өгч байсан эмэг эхийн маань дүр төрх тэр үеийн хүмүүсийн элдэв цээр маяггүй, шашин энэ тэргүй гүдэс төрхийг илтгэдэг. Хожим ч Должинсүрэн гэх тэр тарган бор авгай надад тэгтэл нялуурч сүйд болж яваагүй. Үр минь, ач минь гэж эргэж нэгээхэн ч зууралдаагүй. Эмээгээ алив хаа байна миний хүү гээд дуудах тоолон би буруу харчихаад нүүр рүү нь харж өгөхгүй байхаар ээж маань их гайхаж байсан гэсэн. Хол замд давхиж ирээд гэдэс гүзээ нь дүүрч, тавгүйтсэн намайг манай эмээ хээв нэг “Энэ чинь бүр гэртээ ирчихээд намайг тоож харахгүй байна гээч, гэрээ мэдчихэж” гээд тас тас хөхөрч байсан гэдэг. Юуных нь гэрээ мэдэх байхав дээ, өнөө жаал чинь шар өвчин тусаад хүндэрчихсэн сүйд болдгийн даваан дээр тулсан амьтан байсныг өгсөн авсан улсын хэн нь ч мэдээгүй байж. Ингээд ээж аав хоёр маань Хайсандайгийн Уранчимэг гэж бичсэн нэгдлийн даргын гарын үсэгтэй төрсний гэрчилгээ болох цорын ганц баримт бичигнээс өөр юу ч үгүй улаан нялзрай амьтан тэврээд гайхан хоцорсон түүхтэй. Олон сар эмнэлгээр явж арай ядан ой таван сартайдаа сая нэг юм тогтсон намайг аав маань захиргаан дээр очиж Хайсандайгийн Уранчимэг биш Бадамдоржийн Ганчимэг болгон шинэ гэрчилгээ авч манайх тэр орой даруухан баярын ширээ засч байсан гэдэг юм. Манай аав Булган, Архангай, Хөвсгөл зэрэг олон аймагт томилогдож, оч гэсэн сум суурин болгонд нь очин ажиллаад, эцэст нь Булганы Дашинчилэн сумын холбооны даргаар ирж суурьшсан, тэнд бол гадны хүн байлаа. Өөрийнх нь төрсөн сум Булганы Бугат ч хэтэрхий олон жил ажиллаж амьдарсан болоод тэр үү аавыг маань хүмүүс угаасаа л Дашинчилэнгийн хүн гэж эндүүрдэг байсан юм. Намайг авахаас есөн жилийн өмнө тэр манай суманд ээлжит томилолтоо өвөртлөн ирж суурьшсан байлаа. Хожим аав маань радио релейний дарга хийж байгаад тэтгэвэртээ гарч, намайг 17-той байхад аймгийн төв рүү нүүж билээ. Манайхыг тэндээс нүүхэд яагаад ч юм бас л намар байсан. Хар бухын гол хүрэнтэж хуйлран урсч, намрын салхинд эргийнх нь зэгэс сэтгэл сэнсэртэл шуугиж, зундаа урсгалд нь бараг гэртэй юутай хээтэйгээ умбаж байдаг айлууд цэрвэн холдож тээр тэнд буучихаад алсаас бөгжний шигтгээ шиг гялалзан хүнийрхэж байсан жихүүн өдөр бид тэнд бууж бяцхан үдэлт хийж байсансан. Аав маань нүдэндээ нулимс цийлэлзүүлэн байж “Буянтай нутаг шүү, бор охиныг минь надад хайрласан юм. 26 жил усыг чинь ууж, ёсыг чинь дагаж, нэртэй төртэй амьдарч, гурван хүүхдээ хөлийг нь дөрөөнд гарыг нь ганзаганд хүргэлээ” гээд урсгалаас нь адис авч байсан нь одоо ч нүдэнд минь харагддаг. Есөн сарын нэгэн болж сургуулийн хүүхэд шуугилдаж, хонхны дуу сэтгэл нялхруулан цангинах тоолон аав минь илүүтэй их санагдана. Долоон настайдаа би тод улаан өнгөтэй ширээр хайчилж оёсон томоо гэгчийн туулайны дүрстэй хар цүнх үүрээд аав ээж хоёрынхоо гараас хөтлөн сургуулийн хаалгаар орж байлаа. Хожим 14 настайдаа бас л аавтайгаа аймгийн нэгдүгээр арван жилийн үүдэнд зогсч байсан. Орос хэлний гүнзгийрүүлсэн сургалттай ангид сумаасаа шигшигдэж аавынхаа магнайг хагартал баярлуулж явсан нь тэр. Ахиад хэдхэн жилийн дараа аавтайгаа их сургуулийн гудмаар алхаж явлаа. Аавыгаа би хүүхэд байхдаа дандаа баярлуулж явсан юм шиг. Аавтай байхдаа хүн дандаа жаргаж явдаг юм шиг. Аавтай хүн алдаж энддэггүй ч юм шиг. Манай аав хоёрын хоёр хүүтэй хүн атлаа хөвгүүдээ эр хүн болгох гэж нэг их зүдрээгүй хүн. Том ахыг сахилгагүй учраас цэргийн сургуульд оруулна гэх ганцхан шийдвэр гаргаад л тоонд толгойтой сурлага сайтай хүүгээ конкурсын дараа өдий төдий олон их сургуулиудаас Цэргийн ерөнхий дээд сургуулийн холбооны инженерийн анги хүчээр авахуулан хувь заяаг нь шийдчихэж байсан. Харин бага ах маань хэзээний томоотой, зодоо цохио хийдэггүй, гадуур дотуур шуугидаггүй, охид голдуу найзтай, урлагаас өөр юм хөөцөлддөггүй сонин даруухан хүүхэд байсан. Аав түүнийг наймдугаар ангидаа бүх ард түмний урлагийн их наадмаас алтан медаль аваад ирэнгүүт урлагийн зам руу жолоог нь эвхээд дуугүйхэн түлхчихсэн. Багшийн сургуулийн соёлын анги дүүргээд сумандаа хэсэг багшилж байснаа ахиад хэл үг ч үгүй Соёл урлагийн их сургуульд яваад өгөхөд нь юу ч хэлээгүй. Дараа нь давраад Свердловскийн консерваторт яваад өгөхөд нь ч юм хэлээгүй. Эр хүн хувь заяагаа өөрөө олдог юм гэж аав маань хэлдэг байлаа. Үнэнийг хэлэхэд тэр үг нь надад тийм ч их таатай хүлээж авмаар үг санагддаггүй байсан юм. Хн... тэднийг болохоор сул зоргоор нь хаяад надтай болохоор зууралдаад л байдаг юм гэсэн шүү юм санаж дотроо гэдийж суудагсан. Эмээлийн бүүрэг шиг ийм сайхан хоёр ахыг аав нь чамд үлдээлээ шүү гэж аав маань надад нэг удаа хэлж байсан. Нээрээ ч би гэдэг хүн ах нарынхаа нуруун дээр зайдалж явсаар хүн болжээ. Эцэг маань ил шударга үгтэй, иртэй тонгорог шиг хурц зан төрхтэй, элдэв нялуун аяг араншингүй, өөрийнхөө зөв гэж бодсон замаар эргэж буцахгүй алхдаг хүн явсан. Тэр ямар ч намгүй, бас ямар ч ламгүй хүн байв. Сумын хэдхэн сэхээтэн бүгд яруу алдарт намын гишүүд явсан тэр цагт ч миний эцэг намын батлахны эсрэг үзэлтэн явсан. Тиймдээ ч дээшээ татагддаггүй, эрэмгий хүн болохоор доошоо бас орж өгдөггүй ийм л нэгэн сонирхолтой кадр. Радио релейний хүүхнүүдэд нь сумын сааль сүүний төлөвлөгөө гүйцэж өгөхгүй хэцүү байна гэх нэрээр дайчлах хуудас ирүүлэхэд нь намын даргатай “Би эднээр чиний үнээний дэлэнг шувтруулж залхаалгахгүй ээ. Эд бол инженерүүд, техникчид. Чи тэр хэдэн саальчиддаа наад хуудсаа явуул” гэж тачигнатал хэрэлдэж байсан эсэргүү. Аавын маань тухай дээд газар насан туршид нь матаас очиж байсан гэдэг. Өөрийнхөө амьдралыг өөрөө түвэгтэй болгож байна гэх үгийг ээж хааяа түүнд зориулан унагадаг байсан нь ийм учиртай. Эцэг хүний өөрийгөө авч явсан хамгийн гол дотоод чанар хөвгүүдэд нь илүү их шингэж үлддэг юм шиг надад санагддаг. Миний хоёр ах ч дарга даамлуудтай учраа олж амьдрах тал дээр дутагдалтай хүмүүс болж төлөвшсөн нь анзаарагддаг. Аав маань хааяа алддаг эр хүн явлаа. Архи ууж заримдаа сүрхий халамцана. Энэ хорвоод жаргалтай амьдрахад олон юм хэрэггүй гэж ярина. Надад бурхан хэрэггүй. Миний бурхан бол миний зөв гэсэн л үзэл гэж хэлнэ. Хүнд хоосон найдвар төрүүлдэг улс бол хамгийн адгийн дүлгэнүүр амьтад байдаг. Чи бусдын өмнө чадах бол чадна, үгүй бол үгүй, ийм л тодорхой байх ёстой гэж ярина. Бодож байгаа амьтан болж бөөрөнхийлж, айж суугаа хүн шиг сул дорой юм байхгүй. Санаанд чинь нэг л багтсан бол бариад л авах хэрэгтэй гэнэ. Хүн хэзээ ч хүнтэй муудалцаж, дайсантай болохыг хүсдэггүй. Гэвч хувь заяа чамайг өөрийн эрхгүй хүнтэй муудалцуулж, дайсантай болгож байдаг. Тийм болохоор энэнээс зугтах хэрэггүй гэж хэлнэ. Аавын маань эдгээр онолууд зарим талаас ихээхэн туйлширсан санагдавч үр хүүхэд нь болж заяасан бидний өөрөөс нь хойш амьдралдаа хийж яваа өдий төдий алхмуудын цаанаас одоо ч ханхалж л байдаг нь хачин. Одоо намайг хамгийн их зовоодог асуулт “Чи өөрөө өөрийнхөөрөө амьдарч чадаж байна уу, үгүй юу” гэх асуулт болсон нь сонин. Эцэг маань халамцуудаа жаахан бачим ч зөв хоолойгоор “Үлэмжийн чанар”-ыг сэвэлзтэл авна. Мөнхийн ус нь байдаг болХаанаас ч гэсэн олох юмсанМиний ээжий настай хүнХайртай ээждээ өгөх юмсан... гэж бас дуулна. Ингээд л түүний дуулдаг дуу дуусна. Дургүйгээ хүрвэл агсам ч тавина. Нударга ч зөрүүлнэ. Бас цэвэр­хэн наймаа хийчихнэ. Ийм л нэг эр хүн. Сумандаа анхны мотоциклийг унаж, анх удаа зурагт авчирч, бас анх удаа хар мод тарьж олон юманд анхдагч болж явсан. Манай суманд илжиг гэдэг амьтныг хамгийн анх Сосорбарам гуай гэдэг шавилхан шар өвгөн авчирч байлаа. Харин манай аав анх удаа гахай авчирч тэжээсэн. Хүүхдүүд гахай, илжиг хоёрыг үзэх гэж хуйлралддаг сан. Тэр бас гайхалтай сэжигч, цэвэрч нямбай нь дэндсэн хүн байж билээ. Эрхүүд төгссөн, каракул захтай ноосон пальто, каракул малгай духдуулж, бас машин унадаг ганган дарга явсан аав минь одоо ч тэр л төрхөөрөө нүдэнд харагдана. Хуучны дуутай хамт ургаж ирэн харагдана. Хуудас эргэх тоолон амьдралын манан дунд сүрлэг дүр төрхөөрөө үзэгдэн тэнгэрээс нэгийг шивнэнэ. Будан татаад униартсанБуурал хангайн сайхныг ээБуурь нь хүртэл арилаагүйБуурал аавын нутаг аа Ай хө зэ хө...Буурал аавын минь нутгаарБууж мордоод яваарай.... Найрын гэрээс дуу ийн хадна. Ай, аавтай явсан он жилүүдийн жиндэж үзээгүй амьрал...Аавдаа би анх удаа гуравдугаар ангид байхдаа нэг ороолгуулж үзсэн. Арга байж уу сумын төвийн цорын ганц цаг уурын ажиглалтын станцыг би юу ч үгүй түйвээчихсэн юм чинь. Хашааг нь давж ороод хэмжилтийн багаж энэ тэрийг нь нэгийг ч үлдээлгүй хагалж орхисон. Хийсэн хэрэг илчлэгдэж сумын захиргаан дээр багштайгаа хамт дуудагдаж очоод байж байтал аав ороод ирсэн. Сумын нарийн бичгийн дарга надаас “Чи яах гэж тэр газарт зоолттой байсан хэмжигчүүдийг авч хагалсан юм бэ” гэхэд нь би “Шилэн шугамтай болох гэж, бас мөнгөн ус гэдэг юмыг нь уух гэсэн юм” гэж хариулж бөөн шуугиан болж билээ. Орой гэртээ ороод иртэл аав тачигнаж гарч байна. Үгүй ер тэр мөнгөн усыг уувал чи үхнэ шүү дээ, бас тэр шилэн шугам гэж юугаа яриад байгаа нөхөр вэ гээд л дуу нь өндөрсөөд явчихсан сан. Шидмэсээр нэг ороолгуулж аваад орондоо бөөн гомдсон амьтан уйлж ааваараа аргадуулж аваад унтаж байсан сан. Тэртээх он жилүүд гэрэлт шувуу шиг нисэн одсон ч ийнхүү цээжний минь гүнд шулганан жиргэсээр. Манай аав ээж хоёр шөнө дөл болсон хойно орондоо орчихоод нэг нэгэндээ ном уншиж өгдөг байлаа. “Хошуу цагаан нутаг” гэдэг роман гарч тэр хоёр лав гурван шөнө уншсан юм даг. Нутгийн нэг сайхан бүсгүй нэгдлийн дарга залууд дурлаад л, юу юу ч болдог билээ дээ. Би хөнжил дотроо унтсан дүр үзүүлэн нэг бүрчлэн сонсч хэвтэнэ. Нэг удаа аав аймаг яваад ирэхдээ “Ниссо” гэдэг зузаан ном авчирлаа. Тэгээд намайг унтуулчихаад гал тогооны өрөөнд тухлан сууж аваад ээж эхлэн уншиж гарав. ...Роза зөвхөн нүдээ ил гарган нүүрээ цагаан алчуураар бүтээж гэрийнхээ хаалгыг чулуугаар дараад Мир Алийн илжигний урд орон явлаа. Дуоб суурингийнхан энэ эмэгтэйн хувь заяаг бага сонирхож байсан болохоор хэн ч үдэж гаргаж өгсөнгүй... хэмээн ээж ер бусын намуун хоолойгоор уншиж эхэллээ. Нэг мэдэхэд өглөө болжээ. Нөгөө гоё эхлэл юу болж дууссаныг бүү мэд. Ахин шинэ орой болж ээж аав хоёрын уншлага эхэллээ. Аав тайзан дээр гарсан хүн шиг хоолойгоо хэдэнтэй зассанаа ийн эхлүүлэв. ...Кендры зогсоогоороо алчуур саван ч үгүй үсчин хүний ямар ч хэрэгсэлгүйгээр хөгшний дэргэд зогсон сахлыг нь хусаж эхэллээ. Өвгөний ширүүн сахал нь саржигнатал дуугаран өвдөхөд нь тэрээр шүд зуун хэзээ дуусахыг нь хүлээн сууна...Би тэссэнгүй. Амандаа хөнжлийнхөө үзүүрийг чихээд ч тусыг үл олж тэсрэв. Өвдөж хавдан байж өрөвдөлтэйгөөр сахлаа гудчин хусуулж байгаа өвгөнийг шоолсон, хоолойгоо засан ээжийн өмнө бэлтгэл хийж ирээд уншлагаа эхлүүлсэн аавыг шоолсон хоёроо одоо ч ялгадаггүй. Унт чи, маргааш хичээлтэй байж том хүний ном сонсоно гэнээ...гэх аавын чанга дуунаар нам болон хэдэн хормын дараа амтат нойрноо умбан орсонсон. Павел Лукницкийн Ниссо гэдэг тэр роман тийм ч гайхалтай роман биш л дээ. Гэхдээ л би сэтгэлд үлдсэн дурсамжаасаа болоод ч юм уу тэр номыг нандигнан хадгалж явдаг. Манай аав ээжтэй анх бараг хүүхэд байхдаа Булганы арын Дундатын голд танилцсан гэсэн. Хайр сэтгэлийн холбоотой болоод төд удаагүй байтал аав хот руу Холбооны техникумын анхны оюутнуудын нэг болон одсон юм байх. Хотод очсон том оюутан ээжээс сураг тасраад хэдэн жил болсны дараа ээж аймгийн мал эмнэлгийн даргын гэргий болон очиж тэдний холбоо бүрмөсөн тасарчээ. Гэвч нэг намар тэд айлын найран дээр ахин учирч бөөн хэрэг мандааж орхисон гэдэг. Аав маань мал эмнэлгийн даргын авгайг мянгын дугуйн дээрээ сундлан давхих болж, хэл үг ч намрын өвсөнд тавьсан гал шиг аймгийн төвөөр түгэж. Ингээд ээж маань тэр айлаас хоргодох үр хүүхэд ч байх биш дээ гээд ханилж явсан нөхөртөө баахан хувцас оёж бэлдчихээд ганцхан оёдлын машинаа аваад гарсан гэдэг. Хурал хуй болж мал эмнэлгийн газрын даргыг шуудангийн даргаар сольсон ээжийг маань шийтгэж 45 хоног заан хадланд хөөж орхижээ. Өдөр болгон шуудангийн машин ирж ээж захиа авна. Тэгж явсаар өгсөн шийтгэл нь ч дуусч, эцэг эх хоёр маань гал голомтоо зоримогхон асаажээ. Жилийн дараа тэд Гансүх гэдэг хүүтэй болж, бас Архангай аймаг руу томилогдсон. Архангайд дунд ах маань төрж, манайх Дашинчилэнд нүүж ирснээс есөн жилийн дараа би ирсэн. Ингээд манайх гэдэг айл бүрэлдсэн түүхтэй. Аав маань миний өсөх насанд ээжээс илүү надтай хөөцөлдөж явжээ. Наймдугаар ангид байхдаа би анхны хайр гэгч юмтай учирч, аавыгаа хэзээ ч байгаагүй ихээр зовоож орхисон. Үерхдэг хөвгүүн маань миний үрчлэгдсэний гэрчилгээг үзчихээд Хайсандай гэсэн ээжийн маань нэрийг Хай син дой гэдэг хятад хүн байна гэж сүрхий нээлт хийж намайг гомдоож орхидог юм байна. Тэр явдлаас болж би бүр хэвтэрт орж, аав маань сумын төвөөс аймаг руу дотуур байранд давхин ирж, турж царай алдан, хичээл сурлагаа гаргуунд нь хаясан намайг аргадаж нэг, аашилж нэг үзэн аргаа барж байсан сан. Муу аавыгаа яах гэж тэгж зовоож байв даа. Найз хөвгүүнтэй маань уулзах гэж тасгаар нь очиход тэр хүү гараад л чавхдчихсан гэдэг. Хөгжилтэй түүх байгаа биз. Манай том ах аравдугаар ангид байхдаа наймдугаар ангийн хамгийн царайлаг Энхтуяа гэдэг гоё эгчийг гэртээ дагуулаад ирж байсан. Тэр эгч одоо манай том бэр. Бага ах маань бас 17-тойдоо хотоос Мөнхжин нэртэй танихгүй охин дагуулаад гэнэт шуугиж ирсэн. Тэр охин одоо бас манай бэр. Манайх гэр бүлдээ авсан хэн нэгнийг буцааж гаргах дургүй, бүр яая даа гэмээр халуун нялуун хачирхалтай гэр бүл. Би л аавыгаа зовоон байж гэрлээд, хожим өнгөрсний нь дараа охиныхоо эцгээс салж орхисон юм. Аав маань намайг гэрлэхэд насандаа муудаж үзээгүйгээрээ надтай муудсан. Гэрлэх гэж байгаа залуугийн маань эцэг дээр үед тэмээний хэргээр орон шоронд орж явсан гэнээ. Аав тас гүрийлээ. Би яасан ч тэрэнтэй худ ураг болохгүй. Чи жирийн нэг малын хулгайч эцэгтэй яваагүй гэдгээ санаж яв гэж хэлээд гэдийгээд хэвтчихсэн. Би ч гөжсөн. Тэгвэл би үхлээ шүү гээд уул руу гүйж, араас аав маань “тэг ээ тэг, чи тэр айлдаа оч. Харин би тэр тэмээний хулгайчтай чинь нэг хоймор сууна гэж битгий бодоорой” гэж араас аргаан баран хашгирч байсан нь одоо хааяа санагдаж дотрыг минь сэмлэдэг. Удалгүй би хуримаа хийсэн. Гэхдээ аав маань хэлсэн үгээрээ болж, ганц охиныхоо хуриманд ирээгүй. Ааваасаа зөрж болдоггүй орчлонд анх удаа би тэгж зөрөөд амаараа шороо үмхэн амьдралын хатуу хөтүүд алгадуулж үзсэн. Арга буюу шахаанд орсон том ах маань найрын хоймор суугаадЦэцгийн анирхан уулс дундааЦэнгэлийн сайхан хөдөө юм аа хөЦэвэрхэн охид нь хань болмоорЦэнгүүн сайхан нутаг юм аа хө... гээд жаахан гунигтай дуулж суусан тэр өдөр миний амьдралын хамгийн хачин, олон зүйл тодорхой биш, яах ийхийн зуургүй манан дунд өнгөрсөн мөчүүд шиг санагддаг. Аав минь нэг л өдөр алга болохыг анзаарч санаж яваагүй ангарай залуу насны өдрүүд кино юм шиг, тэр

Х.Оюунболд: Үртэй хүний зовлон1 сар 5. 9:27

Баатар өвгөн намрын нар ээсэн дулаахан өдөр сандал ширээ хийхээр гэрийнхээ гадаа мод харуулдан суунгаа дэрхийн нисэх шидсэн жижигхэн чулууд шиг болжморуудыг харан сэргэлэн мондинуудыг гэж өөртөө хэлээд инээмсэглэн дүнхийн харагдах богд уулын оройг ширтэж санаашрав.Тэр залуу зандан явах цагтаа ардын үр хүүхдүүдийг эрдэм номд сургах гэж нойр хоолоо мартан зүтгэж боловсролын салбарт насаараа ажиллаад насныхаа тэтгэвэрт гарч гурван жилийг ардаа орхижээ.Энэ сандал ширээг хийчихвэл бас овоо хэдэн төгрөгөөр өгчихвөл хэд хоногийн талх сүүний мөнгөтэй болчих юм даа гэж бодонгоо нөгөө муу хүү хаана яваа бол хаа нэг газар бас хар усандаа толгойгоо мэдүүлээд явж байгаа биз дээ бодвол.Ах эгч хоёр нь одоо хайхрахаа байж хөгшин миний тэтгэврээр л амьдарч байгаагаа хэзээ ойлгож ухаан суух юм бол доо.Гуч хүрч яваа эр хүн байж хүний хүүхдүүдээс дутах юмгүй ажиллаад амьдралаа аваад явж чаддаггүй юм байхдаа гэж бодоод уртаар санаа санаа алдав.Үрэгдсэнээс үлдсэн нь юм гээд хар багаас нь эрхлүүлсний гор гарч байна уу гэхээр бас үгүй өчнөөн айлын хүн болохгүй байхдаа гэж боддог байсан хүүхдүүд өнөөдөр ажил төрөлтэй,хань ижил үр хүүхдүүдтэй болоод сайн сайхан л явах юм.Надаас хойш харж хандах хүнгүй яаж амьдрах байгаа юм бол энэ хүү гэж бодоход цээжээр нь хатгуулан өвдөх шиг болов.Хэрвээ ах эгч нар шиг нь хатуухан барьж өсгөсөн бол арай өөр ч хүн байх байсан юм билүү гэж бодол гүйлгэхэд тэртээх хаврын тэр нэг өдөр санаанд кино ший мэт амилан буув.Төрөхийн гадаа ханиа төрөхийг хүлээн суусан Баатар эмнэлгийн хаалга онгойн нэг сувилагч түүнийг гар даллан дуудахад тэр татаж байснаа тамхиа газар хаяж дэвсэн унтраагаад би дахин аав боллоо гэсэн баярт бодолдоо хөтлөгдөн хаалга руу ухасхийв.Сувилагч та гурван килограмм, таван зуун грамм хүүтэй боллоо баяр хүргэе гэхэд баярласан эцэг баярлалаа сувилагчаа эх нь яаж байна гэхэд сувилагч бүсгүйн царай борооны үүл мэт барайснаа та сэтгэлээ бариарай хань чинь төрөлтийн хүндрэлийг давж чадсангүй гэхэд Баатар буруу дуулчихав уу гэх шиг том харснаа үнэн болохыг мэдэж ухаарахад нулимс нь хацраа даган урсаж билээ.Дөнгөж сая төрсөн нялх хүүгээ эмнэлгээс авч гэртээ харихдаа бүлтийтэл хүлээгээд сууж байгаа хүү охин хоёроо хараад сая л сэхээ орж өлгийтэй дүүг нь охиндоо өгөөд миний хүү аав ээжийнхээ орон дээр дүүгээ тавьчих гэж хэлээд явган сандал дээр суулаа.Хүү нь ааваа ээж яасан юм,яагаад ирээгүй юм вэ гэхэд хүүгийнхээ толгойг илснээ миний хүү гэснээ ээж нь холоо явсан гэхэд надад ээж гоё юм авчирч өгөх болов уу гэхэд хүүгээ өрөвдөхдөө үнсэж байж билээ.Тэгж л ганц бие эрийн амьдрал эхэлсэн

Найз гэдэг дайсан юм байна1 сар 3. 8:48

Би нэг найзтай байсан юм. Тэр найзтайгаа л бүх зүйлийн тухай ярьдаг байлаа

Судлаач, профессор Д.Чулуунжав: Бизнес болчихсон шашинд шинэчлэл хэрэгтэй1 сар 2. 14:01

Түүхийн философич, судлаач, профессор Д.Чулуунжавын одоогоор хэвлэгдэж буй нэгэн өгүүллийг уншигчдад хүргэж байна. Маш хурц атлаа ихээхэн үндэслэлтэй бичсэн энэ өгүүлэл нэлээд маргаан дагуулах нь эргэлзээгүй

П.Анужин: П үсгээр эхэлсэн хараалыг Монгол үгийн сангаас хөөе1 сар 2. 12:54

Их бага, хэлтэй хэлгүй, боловсролтой боловсролгүй "пэ" гэх таван үсэгтэй орос үгийг амны уншлага болгожээ бид. Маань мэгзэм мэт байнга дуудах энэ үгийн утгыг гарвал угаар нь мэддэг хэлтэнгүүд хараал болгон нэг хэлж байгаа байх

Шинэ мэдээ

ЮНИСЕФ: 1.4 сая хүүхэд өлсч үхэх эрсдэлд ороод байна2 сар 22. 18:30Хөрөнгө оруулагчид Монголд найдвар тавьсаар байгаагийн гурван шалтгаан2 сар 22. 18:20Роботууд шавьжнаас хурдан гүйнэ2 сар 22. 18:10Шинжааны бүх автомашинд байршил тогтоох төхөөрөмж суулгана2 сар 22. 18:002030 он гэхэд солонгос эмэгтэйчүүдийн дундаж нас 90-ээс давна2 сар 22. 17:5590-ээд оны хамгийн үзэсгэлэнтэй бүсгүйчүүд одоо үед2 сар 22. 17:50Энэтхэг эр минутын дотор 124 ширхэг самар хагалж дээд амжилт тогтоов2 сар 22. 17:47Г.Дэнзэн, Я.Батсуурь нарыг ирэх гуравдугаар сарын 20-нд шүүнэ2 сар 22. 17:43"Аархал" Төрмандах аймгийн алдарт уяач цол хүртлээ2 сар 22. 17:41Найзыгаа би л мэднэ2 сар 22. 17:40Нара сонгуульд өмссөн алдарт хөх дээлээрээ сар шинээр гоёно2 сар 22. 17:39Global Times: Монгол Улс эдийн засгийн шинэчлэл хийхийн тулд БНХАУ-тай харилцаагаа бэхжүүлэх хэрэгтэй2 сар 22. 17:35Тусгай ажиллагааны газрын "Ирвэс" клубын баг дэд байр эзэллээ2 сар 22. 17:32Өргөдлөө өгч амжаагүй ахмадууд “Насны хишиг”-ээ нөхөж авах боломжтой2 сар 22. 17:29Цагаан сараар хаана, юу үзэх вэ2 сар 22. 17:26Т.Ариунаа: Өнгө мөнгөтэй ч өчүүхэн сэтгэлтэй явбал гутамшигтай2 сар 22. 17:20Шувууны томуугийн вирус хувьсан өөрчлөгдсөнийг БНХАУ-ын мэргэжилтнүүд тогтоожээ2 сар 22. 17:17Хөргөгчинд чинь батганы “эмч” байгааг анзаарсан уу2 сар 22. 17:14МУГЖ У.Уранчимэг 45 насандаа нүцгэлж Холливудын ододтой эн зэрэгцлээ!2 сар 22. 17:10Шашин хэмээх "шидтэн" -г ийнхүү тайлбарлажээ2 сар 22. 17:07Трамп 744 цагийг хэрхэн өнгөрүүлэв2 сар 22. 17:04"Азийн хүүхдүүд” өвлийн тоглолт Сахалинд болно2 сар 22. 17:00Словак улсад “Slovexit” болж магадгүй2 сар 22. 16:57Сүнс шүглэсэн нийслэл2 сар 22. 16:54Шатахууныг 30 хувиар хэмнэдэг автомашины дугуйны резин гаргаж авчээ2 сар 22. 16:50Хоккейчид Арабын багт 6:3 харьцаагаар хожигдлоо2 сар 22. 16:45Фэйсбүүк хошигнол: Жи буузны болзоо2 сар 22. 16:41Ким Жөн Намын үхэлтэй холбогдуулан Умард Солонгосын ЭСЯ-ны ажилтныг эрэн сурвалжилж байна2 сар 22. 16:37Хэзээ ч хугацаа нь дуусдаггүй хүнсний бүтээгдэхүүнүүд2 сар 22. 16:34АНУ-ын Байнгын төлөөлөгч ОХУ-ыг шүүмжлэлээр булжээ2 сар 22. 16:30
© -2017 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. "ЭДИМVVН" ХХК.