Түүхийн хуудас

Хүн битиг, Уйгур битиг манай үндсэн хоёр битиг4 цаг 4 минутын өмнө

Өөрийн үндсэн хоёр битигийн тухай өгүүлэхийн өмнө тэдний гарал үүслийн тухай өгүүлэх нь зөв болов уу. Ингээд авиат бичгийн дэлхийн түүхийг сөхөцгөөе! Финики бичиг нь хүмүүн төрлөхтний түүхэнд ул мөрөө үлдээсэн хамгийн эртний авиат систем  бүхий бичиг болно

Сорхугтани хатны бунхан, сургууль4 сар 15. 16:37

Хэрэйдийн Тоорил ханы дүү Жаха Хамбын охин Сорхугтани 1203 оны орчим Чингис хааны отгон хүү Тулуйтай ураг барилджээ. Тэрбээр дэлхийн олон орны түүх соёлд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан Мөнх, Хубилай, Хүлэгү, Аригбөх гэсэн монгол хааныг төрүүлж өсгөсөн мөнхийн гавъяатай. Сорхугтани христийн шашны несторын урсгалыг шүтдэг байсныг Марко Пологийн тэмдэглэлд дурджээ

Янаглан хорлогч4 сар 4. 15:55

Түүх, хэл соёлынхоо хэсгийг харийнханд худалдсан нэгнийг, үндэсний түүх, соёлын өвд хор учруулсан нэгэн гэж Монгол улсын үнэнч иргэн бүр зэмлэнэ. Түүхийнхээ бүхэл бүтэн хоёр зуун жилийг тасалж харийнханд бэлэглэж чадах хүн бол албан тушаалтан. Энэ хүнийг ШУА-ийн Хэл зохиолын хүрээлэнгийн эрдэм шинжилгээний тэргүүлэх ажилтан, шинжлэх ухааны гавьяат зүтгэлтэн, академич Л.Болд гэдэг. Энэ хүн "Орхоны бичгийн дурсгал" дөрвөн боть ном хэвлүүлж Туркын Шинжлэх Ухааны Академийн 2018 оны шагнал хүртэв. Энэ хүн юу хийсэн үгүй, юу хийв?

Төрийн соёрхолт, хөгжмийн зохиолч Цэдэн-Ишийн Чинзориг4 сар 4. 15:30

Цэдэн-Ишийн Чинзориг Төрийн соёрхолт, хөгжмийн зохиолч1955 онд Булган аймгийн Могод суманд төрсөн . 1975 онд Улаанбаатар хотноо Багш нарыг бэлтгэх сургуулийн дуу хөгжмийн ангийг, 1986 онд Уралын хөгжмийн дээд сургуулийн хөгжмийн зохиолчийн ангийг тус, тус төгссөн. Анхны багш нь Төрийн хошой соёрхолт, Ардын жүжигчин Н.Жанцанноров, анхны уран бүтээл нь “Учран золгохын ерөөл” дуу байв

Хүн хэлний үндэс3 сар 28. 17:40

Хүн хэлний хамгийн гол онцлог нь түүний хос сувагт оршино. Монгол хэл гэж байхгүй, манай үндсэн хэл нь хүн хэл болох тухай 68 дахь нийтлэлээр өгүүлсэн болно

Хүн хэл3 сар 28. 10:50

Нийтлэл 67 Эрхэм хүндэт уншигч та бүхэндээ мал ахуйтны хэлний түхай цуврал нийтлэл хүргэх болно. Түүхийн нийтлэлээ хэсэг завсарлуулж нэн эртний түүх, мал ахуйтны үүслээс эхлэн хийсэн судалгааг таньд ирэх есөн сараас хүргэх болно

Өнөөдөр Монгол хүн сансарт ниссэний 38 жилийн ой3 сар 22. 9:25

Монгол хүн сансарт ниссэний 37 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна. Монгол Улсын иргэн, сансрын нисгэгч Ж.Гүррагчаа, ЗХУ-ын сансрын нисгэгч В.А Жанибековын хамтаар 1981 оны гуравдугаар сарын 22-ны өдрийн 14.58 цагт хуучнаар ЗХУ-ын Байконуур дахь сансрын хөлөг хөөргөх талбайгаас “Союз-39” хөлгөөр хөөрсөн гэдэг. Тэд сансарт нийт найман өдрийн турш дэлхийг 124 удаа тойрч, гуравдугаар сарын 30-нд эх дэлхийдээ амжилттай газардсан аж

ХУРАНДААГИЙН “ШИЙР” (Баримтат өгүүллэг)3 сар 19. 14:00

Энэхүү өгүүллэгийг улс төрийн хилс хэрэгт амь насаа алдсан,амьдралаараа хохирсон 1922, 1936-1940,1956, 1960-аад, 1980-д онд хэлмэгдсэн олон зуун мянган иргэдийн гэгээн дурсгалд зориулав. Бид өнгөрсөн хэлмэгдлийн түүхээ мартах ёсгүй, бас дахин давтах эрхгүй

1219 онд Чанчунь Бомбыг урьсан захиандаа Чингис хааны хэлсэн үг..3 сар 12. 11:35

Тэнгэр бээр Дундад улсыг жигшин орхисон нь ихэмсэг бардам гоёмсог хээнцэр туйлдаа тулсны учир болай. Би бол умар газрын хээр талд сууж өчүүхэн ч шунахай ховдоггүй, харин даруу хялбарыг эрхэмлэн, элбэг тансагийг няцааж, арвич жирийн байдлыг дaгмуй

Элчин сайдын овсгоо Сономын Лувсан3 сар 12. 10:20

Энэ тохиолдлыг хэдэн жилийн өмнө 6О-аад онд Москвад Элчин сайдын яаманд эдийн засгийн зөвлөх байсан Дамбын Халзхүү гэх үнэхээр төрийн хар хүн, гүйцэтгэгч ажилтан гэвэл ийм л байдаг болов уу? гэхээр сайхан хүн ярьсан юм. Одоо цагт сургамжтай болов уу? бас санаа аваасай гэсэндээ л дээхнэ үеийн хариуцлагатай цагийн явдлыг хэлээд байгаа юмаа

Өтүгэн дэх халхын эхсийг зүүн овогтон Хамаг Монгол болгосоны гор (хор)3 сар 6. 15:05

“Эх нь хээр алаг бол унага нь шийр алаг” гээн өгүүлсээр  мал ахуйтан өнөөг хүрэв. Хүн эцэг эхтэйгээ адил, эцэг эхийнх нь зарим араншин хүнд очдог, эцэг эхээсээ чадвар, сурцыг өвөлдөг гэдэг үнэнийг уг зүйр үгээр Өтүгэнийхэн үеэс үед илэрхийлж ирэв. Араншин, чадварыг, сурцыг (сурсан, буюу сурч буй чадвар, мэдлэг, ухаан) амьд эцэг эхийнхээ дэргэд байсан нэг нь өвлөнө. Өнчин нэгэнд ийм боломж үгүй. Улс үндэстний хувьд мөн ижил. Түүхээ гээсэн улс үндэстэнд эхсээсээ (ихсээсээ-буруу бичилт) үндэснийхээ ой санамжийг авч эс чадна. Ийм үндэстэнд ирээдүй үгүй.

Шороотын Цэвээний хайгаад явдаг сайхан бүсгүй Дулмаа буюу Б.Сосорбарам3 сар 4. 11:55

1936 онд дэлгэцнээ амилсан “Монгол хүү” киноны Шороотын Цэвээн монголчуудын зүрх сэтгэлд баттай хоногшиж үлдсэн дүр билээ. Уг кинон дээр Шороотын Цэвээний сэтгэлт бүсгүй Дулмаа хэмээх сайхан хүүхэн үе үе гардаг

Ардын элчийн Ариунаа буюу БНМАУ-ын гавьяат жүжигчин П.Цэвэлсүрэн3 сар 1. 15:16

рдын элчийн Ариунаа буюу БНМАУ-ын гавьяат жүжигчин П.Цэвэлсүрэн. /1933-1990/1959 оны Москвагийн олон улсын кино наадамд БНМАУ “Ардын элч” киногоор оролцон уг киноны Ариунаагийн дүрийг бүтээсэн Пүрэвийн Цэвэлсүрэн “Шилдэг эмэгтэй дүрийн” шагнал авч байв

Ашна Түрэг овогтон ба Хамаг Монгол овогтон2 сар 27. 15:25

Энэ өдгөө бүрэн эрхт, анги тогтнолт Монгол улсын иргэд бид түүхийнхээ гээгдсэн баруун хэсгийг, үгүйсгэгдсэн гал голомт төв хэсгийг одоо манууст байгаа зүүн хэсэгтэйгээ нийлүүлэн үнэн, цогц түүхээ босгох  цаг ирлээ. Ашна Түрэг овогтон болон Хамаг Монгол овогтонд өнөөгийн халхууд (хүн амын дийлэнхи) яаж ханддаг вэ? Түүх болон гений (яс цусны) хувьд яаж хандах ёстой вэ гэдгийг та бүхэндээ учирлая

1300-аад оны язгууртан Монгол эмэгтэйн цүнх2 сар 25. 13:15

14-р зууны үеийн эмэгтэй хүний гоёлын эд зүйл өнөөгийн Иракийн хойд хэсгээс олдсон нь дэлхий дээрхи хамгийн эртний гар цүнх байх магадлалтай бөгөөд эдүгээ Лондоны Курто галерейд гарч буй шинэ үзэсгэлэнгийн гол үзмэр болоод байна. Гуулиар давтаж, алт, мөнгөөр жийжүүдэн үйлдсэн энэ цүнх нь цорын ганц хийц учир судлаач мэргэжилтнүүд чухам юу болохыг нь тогтооход бэрхшээлтэй байжээ. Ажлын цүнх, бичиг баримтын уут, тохом богц гэхчлэн олон янзаар таамаглаж байсан энэ цүнхийг одоо л 1300 онд Мосульд хийсэн эмэгтэй хүний гар цүнх болохыг тогтоосон аж. Цүнхний дээр дүрсэлсэн ихэнхи хээ угалз нь лалын уламжлалт хээ дүрслэл боловч харин ордны ахуй амьдралыг дүрсэлсэн байдлаас харвал Мосулын уран дархчууд Монгол ИлХаант улсын шинэ эзэн хаадынхаа сэтгэлд нийцүүлэхийг эрмэлзсэн нь илт. Цүнхний хавтсан дээрхи ордны үйл явдлыг дүрсэлсэн нь: "Монгол хувцастай, өдөт малгай асаасан эр, эм хоёр сэнтийд залрах агаад зардас, бараа бологч нар тойрсон байхын зүүн захад нь шонхорч, баруун захад бийваач, мөн талд дэвүүрч байх ажээ." Цүнх зөөгч шивэгчин: "Цүнх мөрөвчилж, баруун гартаа толь, зүүндээ алчуур барьсан шивэгчинг дүрсэлсэн байх нь язгууртан эмэгтэйн зүсээ сэргээх юмс болно

Агуу хүмүүс: Сэмбийн Гончигсумлаа2 сар 20. 16:51

СЭМБИЙН ГОНЧИГСУМЛАА-/1915-1991/мэндэлсний 104 жилийн ой тохиож байна. 1915 оны хоёрдугаар сарын 18-нд одоогийн Баянхонгор аймгийн Өлзийт сумын "Ихэн хашаатын худаг" гэдэг газар төрсөн.1928-1930 онд Баянзүрх уулын хошууны бага сургуульд, 1930-1933 онд Багшийн сургууль, 1933-1937 онд Эрхүүд сурч байхдаа (Эрхүү хотод мал эмнэлгийн техникумд суралцан төгссөн) хөгжмийн курс төгсөж, Эрхүүгийн радиогийн найрал хөгжмийн гишүүн болсон. 1937-1939 онд Өмнөговь аймгийн Луус суманд (одоогийн Дундговь аймгийн Луус сум) малын эмч, 1939 онд Улаанбаатар хотод орчуулагч багш, 1940-1943 онд улсын циркт хөгжимчин, 1943-1950 онд Москвагийн хөгжмийн их сургуульд хөгжмийн зохиолч, удирдаачийн мэргэжлээр (зохиомжийн багш Е.Месснер, олон хоолойн ухааны багш С.Богатырев, найрал хөгжмийн судлалын багш Д.Рогаль-Левицкий, удирдахуйн ухааны багш И.Дружинин) суралцаж төгссөн. 1950 оноос Улсын хөгжимт драмын театрт хөгжмийн зохиолч, удирдаач, 1958 оноос Хөгжим бүжгийн дунд сургуульд уран сайхны удирдагч, 1960 оноос Мэдээлэл, радио телевизийн улсын хорооны хөгжмийн ерөнхий зөвлөх, оноос Монголын хөгжмийн зохиолчдын холбооны зохион байгуулах товчооны дарга, 1964-1983 онд Монголын хөгжмийн зохиолчдын холбооны (хуучин нэрээр) даргаар сонгогдож байв. Тэрээр 1991 оны 11 дүгээр сарын 25-ны өдөр 76 настайдаа Улаанбаатар хотод насан өөд болжээ. Улаанбаатар хотын Хөгжим Бүжгийн Коллежийг хөгжмийн зохиолч С.Гончигсумлаагийн 80 насны ойгоор түүний нэрэмжит болгожээ.Шагнал1961 онд "Ганхуяг" бүжгэн жүжгээр БНМАУ-ын Төрийн шагнал, 1965 онд БНМАУ-ын УГЗ, 1971 онд БНМАУ-ын Ардын Жүжигчин цол, 1975, 1985 онуудад Сүхбаатарын одон, 1975 онд ЗХУ-ын улс түмний найрамдлын одон, 1983 онд Монголын хөгжмийн зохиолчдын эвлэлийн шагнал хүртэж, 1975 онд БНАГУ-ын урлагийн академийн сурвалжлагч гишүүн болжээ. 1981-1985 онд БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын депутатаар сонгогдож байв

Агуу хүмүүс: Хөдөлмөрийн баатар Гомбын Лодойхүү2 сар 19. 16:11

ХӨДӨЛМӨРИЙН БААТАР ГОМБЫН ЛОДОЙХҮҮ 1916 онд Говь-Алтай аймгийн Шарга суманд төрсөн. Говь-Алтай аймгийн Халиун сум, нэгдлийн дарга байхдаа Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар цол 1966-02-10-ны өдөр хүртсэн

Түрэг овогтоны тухай шинэ судалгаа2 сар 13. 14:32

Энэ өдгөө хүртэл Сэргэлэн Интернашионал Экспедишионы ТББ судлаачид нийтлэл 39-44-т өгүүлэхдээ Стамбулын туркууд түрэг овогтон биш гэдгийг нотолж ирсэн. Түрэг овогтон нь Тэнгэр уул Алтай ууланд нутаглаж байсан ойрдын дээдэс мөн гэсэн таамаг дэвшүүлж байв. Шинэ судалгаагаар Түрэг овогтон нь өнөөгийн Саяны нуруунд орших Хакас, Тувагийн дээдсийн хэсэг (хасаг) гэдгийг хөдлөшгүйгээр  тогтоов.

Зава Дамдины алдрыг баригч би: Дамдины хөвүүн Сүхбаатар2 сар 12. 14:53

ДАМДИНЫ ХӨВҮҮН СҮХБААТАР Хадын чулууг харгилууланханХадмалхан тахтай ухаа хонгор Хайртай л олондоо алдаршигсан Дамдины Хөвүүн Сүхэ-Багатор Довын чулууг доргилууланханДавтамалхан тахтай ухаа хонгор Даяар олондоо алдаршигсан Дамдины Хөвүүн Сүхэ-Багатор Уулын чулууг уралдууланханУлдаа тахтай ухаа хонгор Улс Монголоо байгуулагсан Дамдины Хөвүүн Сүхэ-Багатор (Буриад ардын дуу) Зава Дамдины алдрыг баригч би дөрвөн жилийн өмнө эртний сайхан ерөөлөөр Хөлөн Буйрын Шинхөн Буриадуудтай учирч явтал нэгэн гацаанд Мэдог Авжаа хэмээх нэгэн Буриад эмээгийнд цай уугаад мордох зуур эмээ нилээн зандрангуй "чи! Дамдины хөвүүн Сүхбаатарыг таних уу? Хэмээлээ. Ерөнхийдөө мэднэ ээ! Хэмээн өчтөл

Зурхай2 сар 2. 17:39

Нийтлэл 60 “Цаг он сарын баяр”-ын дараа олон уншигч мануусаас“зурхайн тооллын талаар нийтлэл гаргана уу, хавар гурван сарын 22-ноос эхэлдэг үү, цагаан сарыг 3-р сарын 21-нд хийдэг байсан юм уу” гээн асууж байна. Иймд Сэргэлэн Интернашионал Экпедишион ТББ энэ удаа хувиарийн дагуу бус нийтлэл хүргэж байна. “Цаг он сарын баяр”Нийтлэл 60-аар 12 амьтанаар нэрийдсэн 12 жилийн мөчлөг Хүннүгээс гаралтай, Цагаан сар нь шинэ он жилийн баяр болох тухай хөдлөшгүй баримтаармануус баталсан билээ

Шинэ мэдээ

“Глобал хурд” компанийн захиалгаар баригдаж байгаа барилга дээрээс блок унаж, нэг хүн гэмтжээ2 цаг 13 минутын өмнөНАТО Оросоос айв уу2 цаг 14 минутын өмнөБНАСАУ-ын зэвсгийн туршилтад баллистик пуужин байгаагүй2 цаг 19 минутын өмнөДэлхийн хамгийн том онгоц2 цаг 24 минутын өмнө"Нэг бүс нэг зам" Хятад, Монголын хамтын хөгжилд алтан жигүүр ургуулна2 цаг 28 минутын өмнөМөс ба дөлийн улс төр: “Хаадын тоглоом” бодит улс төрийн талаар юу өгүүлнэ вэ2 цаг 29 минутын өмнөУургийн дутагдалд орсон юм биш биз2 цаг 34 минутын өмнөМ.Дариймаа: Кармен бол маш том, хүнд дүр2 цаг 39 минутын өмнөЧУУЛГАН: УИХ хаалттай горимоор хуралдаж байна2 цаг 40 минутын өмнөКанад: The North Face компанийн ивээн тэтгэдэг дэлхийн шилдэг уулчид амиа алджээ2 цаг 44 минутын өмнөЭм, тариа хэрэглэхгүйгээр зөвхөн НАР-аар биеэ эмчлэн ДОЛООН АЛХАМ2 цаг 49 минутын өмнөБНХАУ сансар судлалын хөтөлбөрт хамтран оролцохыг уриалжээ2 цаг 54 минутын өмнөДуучин Т.Дэлгэрмөрөн тодорч явна2 цаг 59 минутын өмнө0-6 сартай хүүхдэд гэрийн нөхцөлд хэрхэн массаж хийх вэ3 цаг 4 минутын өмнөБНАСАУ болон АНУ-ын төлөөлөгчид “Бүс ба зам” форумд адил тэгш байдлаар оролцоно3 цаг 9 минутын өмнөАн Чангрим: Гадаадад дасгалжуулагчаар ажиллах хүсэлтэй3 цаг 14 минутын өмнөАмерикийн тээвэрлэгч пуужин ОУСС-д ачаа хүргэхээр сансарт хөөрлөө3 цаг 19 минутын өмнөЗээлсэн жаахан юмаа хэрхэн хурдан буцааж авах вэ3 цаг 24 минутын өмнөСолонгос эмэгтэйг илсэн Монгол залууг цагдаагийн газраас шалгаж байна3 цаг 29 минутын өмнөЭдийн засгийн байдал нь хамгийн хэцүү байгаа орнуудын жагсаалтыг гаргажээ3 цаг 34 минутын өмнө"Ellie Goulding" - ийн шинэ уран бүтээл "Sixteen"3 цаг 39 минутын өмнөСонирхогчдын боксын Азийн АШТ /ШУУД/3 цаг 42 минутын өмнөИжил хүйстнүүдийн үзэх хамгийн дуртай цуврал “Хаадын тоглоом”3 цаг 44 минутын өмнөЭнэ өдөр дэлхийн түүхэнд3 цаг 49 минутын өмнөЕрөнхийлөгч Монгол судлаач эрдэмтэд талархал илэрхийллээ3 цаг 50 минутын өмнөД.Оюунхорол: Нийгмийн үнэт зүйлийг бий болгоход МҮОНРТВ хамтарч ажиллах хэрэгтэй байна3 цаг 51 минутын өмнөНотр-Дамын ойролцоо жагсаал цуглаан хийхийг хоригложээ3 цаг 54 минутын өмнөФОТО: Улаанбаатар хотод шороон шуурга шуурч байна3 цаг 59 минутын өмнөЖинхэнэ эр хүн хэзээ ч эмэгтэй хүнийг уйлуулдаггүй3 цаг 59 минутын өмнөХүн битиг, Уйгур битиг манай үндсэн хоёр битиг4 цаг 4 минутын өмнө
© 2008 - 2019 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.