Байгаль орчин

Та үүнийг мэдэхүү: Галбын говь2 цаг 27 минутын өмнө

Өмнөговь аймгийн Ханбогд сумын нутгийг хамрах бөгөөд Монгол орны алдарт 33 говийн дотор хамгийн том нь юм. Галбын улаан хүрэн тэмээдээрээ алдартай нутаг билээ

Та үүнийг мэдэх үү: БҮРДЭНЭ БУЛАГ2 цаг 49 минутын өмнө

Дорноговь аймгийн Эрдэнэ сумын нутагт далайн манхан хэмээх 108 булагтай байгалийн маш үзэсгэлэнтэй газар бий. Харахад ус бүхий баянбүрд шиг ердийн элсэн манхан боловч элснийх нь ид шид гайхагдсаар иржээ

Та үүнийг мэдэхүү: Бурхан буудай уул7 сар 20. 12:10

Говь-Алтай аймгийн Бигэр, Цогт, Халиун сумдын нутагт орших Бурхан буудай уулын өвөрмөц үзэсгэлэнт тогтоц, эртнээс шүтэж ирсэн уламжлалыг хадгалан үлдээх, ашиглалт, хамгаалалтыг зүй зохистойгоор явуулах зорилгоор 1996 онд 52 110 га газрыг хамруулан улсын тусгай хамгаалалтанд авсан. Бурхан буудай уулын ноён оргил нь 3765 метр өндөр, мөнх цастай. Уулын их бие, ам хөндийд эртний мөстлөгийн ул мөр болох хотгор гүдгэрийн тавцан дэнж, хунх нилээд их байхын зэрэгцээ асга нуранги ихтэй

Та үүнийг мэдэхүү: Бурхан халдун уул7 сар 20. 12:00

Түүхийн эхэн үед Хан хэнтий уулыг нийтэд нь Бурхан халдун гэж нэрлэж байжээ. Мөн Хэнтийн нуруунд Бурхан халдун гэсэн 13 нэр байдаг ажээ

Та үүнийг мэдэхүү: Булган уул7 сар 19. 12:35

Архангай аймгийн Цэцэрлэг суманд оршдог бөгөөд байгалийн үзэсгэлэнт байдал, түүхийн дурсгалт зүйлсийг нь хамгаалах зорилгоор 1965 онд 1840 га газрыг хамруулан улсын тусгай хамгаалалтанд авсан. Булган уул нь зүүн хойш чиглэн тогтох бөгөөд хоёр Тамирын голын усны хагалбар болдог

Та үүнийг мэдэхүү: Булган гол7 сар 19. 12:27

Булган гол нь Баян-Өлгий аймгийн Булган, Ховд аймгийн Булган сумдын нутгийн дундуур урсаж улмаар улсын хил даван Оронго голд цутгадаг. Төв Азийн гадагш урсгалгүй ай савд багтах гол юм

Та үүнийг мэдэхүү: Буйр нуур7 сар 18. 12:17

Нуурын талбай нь 615 хавтгай дөрвөлжин километр. Монголын зүүн бүсэд нуур цөөрөм цөөнгүй боловч түүний дотроос хамгийн том нь Буйр нуур юм

Та үүнийг мэдэх үү: Бөөрөг дэлийн элс7 сар 18. 12:14

Увс аймгийн Зүүнговь сумын нутагт байх бөгөөд дэлхийн бөмбөрцгийн элсний хамгийн хойд зах руу түрж орсон элс гэдгээрээ онцлог. Мөн Монгол улсын хамгийн их талбай эзэлдэг элс юм

Та үүнийг мэдэх үү: Бор хярын элс7 сар 17. 15:13

БОР ХЯРЫН ЭЛСЗавхан аймгийн Ургамал сумын араар зүүн тийш үргэлжлэн Хүнгийн голыг даган хөвөөлдөг бөгөөд Баруун Монгол, Зүүн Монгол хэмээх хоёр ихэр уулын өмнө талд оршдог. Элсэн манханы нийт урт 180 орчим километр үргэлжлэх бөгөөд Эрдэнэхайрхан сумын хойгуур гарч Яруу сумын нутаг хүртэл тэлнэ

Та үүнийг мэдэх үү: Баянзаг7 сар 17. 15:09

БАЯНЗАГӨмнөговь аймгийн нутагт Арц богд уулсын дагуух уудам хөндийд орших шаварлаг хурдас бүхий газар юм. Заг мод их ургадаг учраас Баянзаг гэж нэрлэгдсэн

Монголын хамгийн залуу нуур: Гэгээн нуур7 сар 17. 11:44

Ийм нэртэй нэгэн нуур Монгол оронд бий болж Google хайлтын системд албан ёсоор бүртгэгдлээ. Завхан голын усыг хуримтлуулснаар 20 км урт, 10 гаруй км өргөнтэй нуур Говь-Алтай аймгийн Тайшир сумын нутагт бий болсон билээ. Тайширын усан цахилгаан станцын усан сан, нэн цэнгэг ус бүхий "Гэгээн" нуур нь хүний үйл ажиллагаанаас бий болсон манай орны хамгийн залуу нуур бөгөөд ийнхүү олон улсын хайлтын системд бүртгэгдлээ

Та үүнийг мэдэх үү: Баруун зүүн тайга6 сар 4. 14:25

Мөрөн хотоос 350 километр алсад Цагааннуур сумын баруун зүүн тайгад нийт 1300 гаруй цаатан амьдарч байна. Цаатангуудын аж төрдөг нутаг нь Бүрхээлэг, Жамс, Улаан тайгын их уулс, Тэнгис, Шарга, Шишгэдийн голын сав нутаг юм

Та үүнийг мэдэх үү: Бага газрын чулуу6 сар 4. 12:45

Дундговь аймгийн Дэлгэрцогт сумын төвөөс баруун хойш 37 км зайд бий. Эргэн тойрон тэгш талаар хүрээлэгдсэн, д.т.д 1768 метр өндөр, боржин чулуун бүс бөгөөд 300 км.кв талбайтай. Чулуун уулын ам, хоолой, хөндийд олон булаг шанд урсахаас гадна эртний булш, хиргисүүр, хадны сүг зураг, хөшөө дурсгалууд нэлээд байдаг. Бага газрын чулуунд Сөдөтийн ам хэмээх улиасан шугуйтай хавцал, Жаргалантын агуй, Нүдний рашаан, Тахилгын хавцал, Гэр хад, Хүннүгийн үеийн булш гэх мэт үзэх зүйл олон бий.Гэр чулуу хэмээх хаданд олон янзын зураг сийлсэн байдгийн дотор хоёр янгирыг олсоор оосорлон барьсан хүний зураг нь хүрэл зэвсгийн сүүл үед хамаарах ажээ. Гэр чулуунаас холгүй орших өндөр хаданд хоёр том бугын зургийг бодит хэмжээ буюу 170 см урттай, 90 см өндөртэйгөөр дүрсэлсэн байдаг нь сонирхол татна.Сөдөтийн аманд урьд өмнө сөд өвс элбэг ургадаг байсан учраас ийнхүү нэрлэжээ. Эл амны чулуун хавцал дунд ургасан улиасан төгөлийн дунд 300 гаруй жилийн өмнө хоёр лам даяанчлан сууж, тус тусын гэрийг барихдаа уулын бяцхан горхийг гэрийнхээ дундуур урсаж байхаар байрлуулж, гэрээсээ гаралгүй ус авч цай хоолоо зэхдэг байжээ. Лам нарыг өөд болоход нь туурвисан бүтээлүүдтэй нь зэрэгцүүлэн эл хавьд бунхалсан ажээ. Сөдөтийн аманд нэгэн хийдийн туурь байх бөгөөд түүнийг Ловончамбын хийд гэдэг. Мэргэн мөр хэмээн алдаршсан цорж лам бясалгал хийх үүднээс эл сүмийг бариулсан гэдэг. Хожим XX зууны эхэн үед шарын урсгалын төлөөлөгч, эрдэмтэн лам Зава Дамдин хэсэг суурьшин бүтээл туурвиж байжээ.Жаргалантын агуй нь Сөдөтийн амнаас 1 км зайд оршдог, 18 метр урт агуй юм. Тал хэсэгт нь босоогоор явж, тал хэсэгт нь суугаагаараа мөлхөж явна.Нүдний рашаан нь Сөдөтийн амнаас баруун тийш нэг км зайд оршдог. Зориуд өрөмдсөн юм шиг 50 см гүн нүхний амсраар доош харахад доор нь урсаж байдаг. Нүхний голч нь 7 см тул утсаар дүүжилсэн жижигхэн шанагаар рашаанаас утган авч нүдэндээ түрхдэг. Нутгийнхан нүдний аливаа эмгэгт сайн хэмээн шүтэж иржээ.Тахилгын хавцал нь Бага газрын чулууны ноён оргил бөгөөд д.т.д 1768 метр өндөр. Сүрлэг өндөр хаданд нь аргаль янгир бэлчдэг.Дунд шандын аманд баруунаас зүүн тийш чиглэлтэй 64 хүннү булш нэг доор байдаг. 1989 онд Монгол-Унгар-Зөвлөлтийн хамтарсан баг малтан шинжилжээ. Булш хоорондын зай харилцан адилгүй байдаг. Малтлагын явцад нумны гичир, ясан наалт, бүсний хүрэл арал, хазаарын төмөр амгай, долгио хээтэй ваарны хагархай зэрэг эд өлгийн зүйлс олджээ. (Ч.Буянбадрах "Монгол орны лавлах" ном)  

Хантайширийн нуруунд буга нутагшуулах ажил үргэлжилсээр байна6 сар 4. 10:31

Хантайширийн нуруунд Хангайн нуруунаас зөөвөрлөн аваачиж, идээшүүлж буй Бэмби тэргүүтэй бугын 8 ил энэ жил хоёр нас хүрцгээв. Хоёр наст бугыг ЖИЙ гэдэг ажээ. Энэ амралтын өдрүүдээр буга нурагшуулах "Алтайн Халиун буга" төслийн гишүүн Д.Амартүвшин тэдэнд хужир хүргэхийн зэрэгцээ хашааг нь томруулж, бэлчээрийн талбайг нэмэгдүүлэх талаар анхаарсан байна. Удалгүй 7 сарын дундууржийнүүдэд агаараас хөдөлгөөнийг нь хянах төхөөрөмж суулгаад, байгалд нь тавьж, нутгийн бугын сүрэгт нийлүүлэх юм. Тэр болтол Халиун сумын Гүүбариач багийн нутаг Хойт Бэлчирийн салааны Бэх цасны ар дахь хашаандаа байх ба хашааг нь зөөвөрлөн, бэлчээрийг нь сэлгэх ажлыг ойрын өдрүүдэд хийхээр болжээ. Энэхүү буга нутагшуулах төслийн эхний жилийн туршилт амжилттай болсон тул энэ 2018 онд мөн үргэлжилж, дахин 10 илийг Хантайширт хүргэхээр болсон юм. Өнөөдөр Улаанбаатар хотоос төслийн Н.Энхсайхан тэргүүтэй нялх ил барих багийнхан Хустайн нуруунд очиж байршив. Тэд ойрын өдрүүдэд мөн 10 ил шинээр барина.Буга нутагшуулах, ил барих, тэжээх, эмчлэх, зөөвөрлөх, хашаа хороо болон бусад зүйлсээр хангах бүхий л ажил нутаг орноо, байгал дэлхийгээ гэсэн хувь хүмүүсийн сайн дурын идэвх санаачилгад тулгуурлаж байгаа ба энэ жил гаруйн хугацаанд нийт 130 орчим сая төгрөгийг зарцуулжээ. Өнгөрсөн зун намар Хантайширийн нуруунд ган болж, байгал цаг агаар нэн хүнд байсан ч олон хүний хичээл зүтгэл, сэтгэл эрмэлзлийн хүчээр гарз хохирол багатай давсан юм. Ил барих албан зөвшөөрлийг Хустайн нурууны дархан цаазат газар, БОЯ-наас авсан байна. Шинэхэн барьсан илүүдээ Хустай орчимд сар орчим хугацаанд гаршуулж байгаад 1100 орчим км тээвэрлэн Хантайширийн нурууны Бэлчирийн салаан дахь хашаанд хүргэх ба түрүү жилийнхээ жийнүүдийг байгалд нь зөрүүлэн тавих юм. Эртний их түүхтэй Хантайширийн нуруу хар модтой, халиун бугатай манай орны хамгийн баруун урд талын нутаг билээ. Сүүлийн жилүүдэд энэ уулын халиун бугын тоо толгой цөөрөхийн зэрэгцээ зам хөдөлгөөн ихэссэнээс Хасагтхайрхан, Хар Азарга болон Завхан гол гатлан Хангайн нурууны бугын сүрэгтэй нийлэх нь багасч, цус ойртон бие давжаарах байдал илэрхий анзаарагдсан юм. Тиймээс Говь-Алтай аймгийн Халиун сумын Гүү бариач баг, Тайшир сумын Рашаант, Наран багийн нутаг дамнан орших тус нурууны халиун бугын сүргийн цус сэлбэх, тоо толгойг нь олшруулах үүднээс энэ төслийг эхлүүлжээ. .Зураг дээр: 1, 2. Халиун сумын Гүүбариач баг, Хантайширийн нурууны Бэлчирийн хойт салаанд байх Бэмби тэргүүт бугын жийнүүд (хоёр наст бугыг нэрлэх нэр). 3. Бугыг хариуцан маллаж буй У.Насанбатынх. Цаана нь бугын хашааны байршил харагдана. 4. Бугын жийд хүргэж буй хужир.5. Хустайн нуруунд нялх ил барихаар очсон багийнхан нутгийн байгал хамгаалагчаас зөвлөгөө авч буй нь.

Та үүнийг мэдэх үү: Богд хан уул5 сар 30. 18:42

Богд хан уул нь Хэнтийн нурууны өмнөд хэсэг, ойт хээр болон хээрийн бүсийн зааг, шинэсэн ойн өмнөд хил бөгөөд зүүнээс баруун тийш чиглэсэн гол нуруу, түүний салбар уулсаас тогтоно. Хамгийн өндөр оргил нь далайн төвшнөөс дээш 2268 метр өндөр Цэцээ гүн бөгөөд удаах нь 2256 метр Түшээ гүн оргил юм. Богд хан уул нь Монголын төдийгүй дэлхийн анхны дархан цаазат газруудын нэг юм. 1294 онд гаргасан Монголын Их Юань улсын хууль цаазын 398 дугаар бүлэгт Богд хан уул, Отгонтэнгэр, Хан Хэнтий, Алтайн нүсэр даваа зэрэг байгалийн үзэсгэлэнт газруудыг дархан цаазтай болгож байжээ. XII-XIII зууны үед Ван хан Тоорил дархлан тахиж Хан уул хэмээн нэрлэсэн домог байдаг. 1778 онд Монголын сэхээтнүүдийн нэг сайд Юндэндоржийн санаачилгаар Богд хан уулыг дархан цаазтай болгож 1957, 1974, 1995 онуудад 41651 га талбайг дахин бататган дархалжээ. Богд хаант улсын үед 1809 оноос Богдхан уулын 28 амыг цагдаатай болгож, нутаг дэвсгэрт нь орох зөвшөөрлийг Богд хаан гардан олгодог журамтай байжээ. Богд хан уул нь Улаанбаатар хотод цаг агаарын таатай орчинг бүрдүүлэхэд нөлөө үзүүлдэг. Туул голын савд багтах бөгөөд уулын эргэн тойрны 20 амнаас жижиг гол горхи эх аван урсаж зарим нь Туул голд, зарим нь уулын бэлийн хонхор хотгорт хүрч хурдас хөрсөнд шингэнэ. Богд хан ууланд эмчилгээний шинж чанартай хэд хэдэн рашаан, 54 зүйлийн хөхтөн амьтан, 1660 орчим зүйлийн шавьж, 194 зүйл шувуу бүртгэгдсэн байдаг. Ургамал зүйн хувьд Хэнтийн уулархаг тайгын бүсэд хамаарах бөгөөд хуш, нарс, шинэс, гацууран ой зонхилж, 588 зүйл ургамал ургадаг. Богдхан уулын ам хөндий хажуу хормойгоор бичигт, зурагт хад цохионууд, хиргисүүр, хөшөө булш зэрэг түүхийн дурсгалт зүйл олонтой. Цэцээ гүний орой дээр сайд Юндэндоржид зориулсан сүмийн туурь байдаг. Их, Бага тэнгэрийн амны хооронд орших хадан цохион дээр согоо, гуа марал, бортого малгай, ээтэн гутал, нөмгөн дээлтэй бүсгүй хүний дүрс, бугын сүг зураг зэргийн хамт уйгаржин бичгээр сийлсэн “Мөнх тэнгэрийн хүчин суу залийн ивээлд” гэсэн бичгийн дурсгал байдаг.(Цэцээ гүний оргил дээрээс)Богд хан уултай холбоотой олон домог бий. Харамсалтай нь бид эрт цагаас хойш ам дамжин яригдсан сонирхолтой домгуудыг тэр бүр мэддэггүй. Тэгвэл энэ удаа танд Богд хан уул хэрхэн үүсэж, бүрэлдсэн талаарх домгуудаас өгүүлье.Богд хан уулын хилд багтах Түрэгний ам шувтрах хэсгийн урд үзүүрээс, өөрөөр хэлбэл Ар хөндлөнгийн доод үзүүрээс эх хүртэл гол руугаа цүлхийсэн 21 хошуу бий. Үүнийг 21 Дарь эхийн бүрэлбаатай хэмээн эртнээс дээдэлж иржээ. Иймд тэндээс чулуу авах, өвс ургамал түүх, газар хөндөхийг хатуу цээрлэдэг байжээ. Дархан цаазат энэ уулын Бумбатын амыг өгсүүлж Цэцээ гүн хүрэх тусгайлан зассан зөрөг зам байсан гэдэг. Манж амбан Цэцээ гүний тахилгад оролцохоор явж байтал их шуурга болж зам хаагдсан байж гэнэ. Ихэд хилэгнэсэн амбан ”Зарилгаар тахих гэж буй болохоос биш санаан зоргоор оролцох гээгүй. Чи яаж байгаа нь энэ вэ” гээд Богдыг хорин ташуур жанчиж, дөнгө зүүж шийтгээд, түүнийгээ овоон дээр тавьсан гэдэг домог байдаг.Богд хан уулын Баруун болон Зүүн ширээ гэх тэгшивтэр оройтой өндөрлөг Улаанбаатар хотоос маш тод, ил харагддаг. Тэгвэл яагаад ийм тэгш оройтой болсон юм бол? Нэгэн цагт хангарьд шувуу Хан уулын орой дээр сууж байгаад нисэхдээ уулын оройг тас базан авчээ. Ийн нисэхдээ нэгийг зам зуурт алдсан нь Зайсан толгой, нөгөө нь Лүн сумын дэргэд унаж Лүй толгой болсон байна.Өөр нэгэн домогт, Богд мэргэн баатар, Чингэлтэй бөх гэдэг хоёр айл амьдардаг байжээ. Гэтэл Богд мэргэн баатар лусын үзэсгэлэн гоо охин Туулыг эхнэр болгон авахаар шийджээ. Уг нь Чингэлтэй бөх Туул охинд сэтгэлтэй байсан юмсанж. Тэгээд баатар, бөх хоёр хүч чадлаа үзэж, хэн дийлсэн нь Туул охиныг авахаар тохиролцоод ач тач ноцолдоод Богд мэргэн дийлж гэнэ. Гэтэл Чингэлтэй мэргэн ийн хэлэв: Хэлэлцсэн ёсоор чи Туул охиныг авах бизээ. Харин чамаас гуйх нэг зүйл байна. Би Туул охинд байнга сэтгэл алдрах тул миний толгойг авч дэргэдээ тавина уу. Үхсэн ч миний толгой Туулыг байнга харж байг хэмээн гуйжээ. Ийнхүү богд Чингэнлтэйн толгойг авч дэргэдээ тавьсан нь Зайсан толгой болж, Чингэлтэй бөх өөрөө хойд уул болсон гэдэг.

Та үүнийг мэдэх үү: Алтанбулаг5 сар 28. 9:59

Монгол Орос хоёрыг холбосон засмал замтай, буриад үндэстэн хүн амын ихэнхийг эзлэн амьдардаг. Дүнзэн байшингууд ярайсан сум юм. Хамгийн их ой модтой хирнээ сүүлийн үед цөлжилт нилээн явагдаж байгаа газар. Алтанбулагт газар тариалангийн коллеж гэж байдаг.Түүхийн шинжлэх ухааны доктор, профессор Х.Шагдарын судалснаар Хамаг Монголын Тэмүжин хаан энэ сумын нутаг дахь Буур хээрийн талаас ертөнцийг байлдан дагуулах тулалдаанаа эхэлж байжээ. Энэ газарт 1179 онд Мэргидэд булаалгасан Бөртө Үжингээ буцааж авахаар Тоорил хан, Жамух нартай хүч хавсран их цэрэг хөдөлгөж Гурван мэргидийг бут цохижээ. Энэ тулаан Тэмүжиний дараа дараагийн үйл хэрэгт чухал түлхэц болсон билээ. 1206 онд Тэмүжин Их Монгол улсыг байгуулаад Чулуун Чимбай 2 хөвгүүний хамт өөрт нь их тус хүргэсэн Сорхон шард энэхүү Мэргидийн газар нутаг буюу Сэлэнгэ нутгийг өмч болгон өгчээ. Буур хээрийн талд байх Оргидог булгийн тэнд МНТ-ны 750 жилийн ойгоор нэгэн гэрэлт хөшөөг босгож “Эрсэн хүнээ олов. Энд бууя” хэмээх Чингис хааны үгийг сийлжээ. Өдгөө энэ газарт аялагч нар их очдог болжээ. Хожим яруу найрагч Н.Сүхдорж “Гурван Мэргидийн Буур хээрт Гоо Бөртэгийн айдас бий, Жамуха Тоорил Чингис хааны жадаар бичсэн түүх бий” хэмээн шүлэглэжээ. Энэхүү газарт түүхийн олон үйл явдал тохиожээ. Монголчууд Буур хээрт Манж Чин улсад дагаар орсон бөгөөд 1727 оны 8 дугаар сарын 20-нд Манж-Орос хоёр улсын хооронд Буурын гэж алдаршсан хилийн гэрээг байгуулжээ. Монгол эх орныхоо төлөө харийн дайсантай хэд хэдэн тулж байсан Сумъяа бэйс болон түүний харъяат албат нарт YIII Богд хаан Алтанбулаг орчмын газрыг олгож дархлан суулгажээ. Тийм учраас энэ нутаг Монголын баатар зоригт цэргийн жанжидын нутаг байсан юм. Мөн Их эрдэмтэн Бямбын Ринчин Алтанбулагийн Улаан бургасны өвөлжөөнд төржээ. Үүнээс өмнө 1921 оны 3 дугаар сарын 18-нд яг энэ өвөлжөөний газраас ардын баатар Хасбаатарын удирдсан цэрэг Алтанбулаг руу гамингийн эсрэг тулалдахаар хөдөлжээ. Алтанбулаг суурингийн урд орших Бүргэдэй хайрхан дээрээс ардын журамт цэргүүд гамингууд руу анх буудсан гэдэг. 400 гаруй партизан цэргээс бүрдсэн Монголын ардын журамт цэрэг нь анх “Орхон Сэлэнгийн бэлчир”-т тал талаас нийлэн нэгдэж Алтан хэмээх газарт буудаллаж зэр зэвсгээ хуваарилан байлдааны тактик төлөвлөгөөгөө боловсруулж байжээ. Оросын Хиагт тосгонтой нэг суурин мэт үргэлжлэх Алтанбулаг суурин нь Монголын 300 гаруй сум дотроос хамгийн их түүхийг агуулсан, хоёр улсын ард түмнийг хамгийн ойр нөхөрлүүлсэн газар гэж хэлэхэд хилсдэхгүй ажээ. Энэ Алтанбулагт Монгол, Орос, Хятад гурван улсын гэрээг 1918 онд баталж байсан түүх ч бий. Ардын журамт цэргийн Түр засгийн газрын байшин, Хувьсгалын музей, Сүхбаатар жанжны журамт цэргийн штаб, банкны анхны байшин, Консулын байр, Шүүхийн анхны байр, Дөрвөлжин сүм зэрэг түүхийн олон дурсгалт байшин байгууламжууд байдаг. “Дөрвөлжин сүмийн үүдэнд дөрвөн пулёмет зоогоод..“ хэмээн дуулдаг билээ. Алтанбулаг суманд жанжин Сүхбаатартай холбоотой 2 хөшөө бий. Түүний нэг нь Д.Сүхбаатарын цээж баримал хөшөө бөгөөд өөрийнх нь хэлсэн “Миний бие Монголын ард түмэнд эрх чөлөө олгох хэрэгт оролцохдоо амь бие үрэгдүүлэхийг бодохгүй зүтгэмой” хэмээх үгийг хөшөөний суурь хэсэгт монгол бичгээр алтан боронзоор товойлгон бичжээ. Нөгөө нь Х.Чойбалсан гуай Д.Сүхбаатарын талаар хэлсэн үгийг сийлсэн гэрэлт хөшөө юм. Тус хөшөө одоогийн Сэлэнгэ аймгийн музейн өмнө байх бөгөөд энэ музейн барилгад 1921 оны 3-7 дугаар сарын хооронд Д.Сүхбаатар амьдарч байжээ. Өдгөө Алтанбулаг сум 35 мянган толгой малтай, үндсэндээ газар тариалангийн бүс нутагт хамаарна. Нутаг дэвсгэрийн тал хувь нь ой модоор бүрхэгдсэн учраас ан амьтан, ургамал өвсөөр баян нутаг юм

Та үүнийг мэдэх үү: Ачит нуур5 сар 28. 9:57

Монгол Алтайн нурууны томоохон салбар Сийлхэмийн нуруу, Түргэний нурууны хур цас, мөсөн голоос эх авч урсах Цагаан нуур, Хатуугийн гол, Бөх мөрөн, Улиастай зэрэг хэд хэдэн гол горхины усаар тэжээгдэн илүүдэл усаа Усан хоолой нэртэй ганц голоор Ховд голд өгдөг. Нуурын талбай нь 311 хавтгай дөрвөлжин километр бөгөөд далайн төвшнөөс дээш 1464 метрт оршино.Урт нь 30 километр, өргөн нь 16 километр хүрнэ

Та үүнийг мэдэх үү: Алаг хайрхан5 сар 27. 11:38

Говь-Алтай аймгийн Бугат сумын нутагт орших Алагхайрхан уул нь Монгол Алтайн нурууны дунд хэсгийн өндөр уулсын нэг бөгөөд ховор, нэн ховор ургамал вансэмбэрүү, юмдүүжин, сэржмядаг, бамбай зэрэг ургамал, аргаль, янгир, ирвэс, хойлог гэх мэт дархан цаазат амьтан шувууны байршил нутаг юм. Сүүлийн жилүүдэд эмийн ургамлыг их хэмжээгээр замбараагүй түүх явдал нэмэгдэж, хүний үйл ажиллагааны нөлөөгөөр амьтан, ургамал ховордож байгаа учраас 1996 онд УИХ-ын 43 дугаар тогтоолоор байгалийн нөөц газрын ангилалд хамааруулан улсын тусгай хамгаалалтанд авсан

Та үүнийг мэдэх үү: Байбалык хот5 сар 27. 11:34

Булган аймгийн Хутаг-Өндөр сумын нутагт орших Уйгарын хот суурингийн нэг Байбалык хотын үлдэгдэл балгас юм. Сумын төвөөс баруун тийш 14 км-т байдаг бөгөөд нутгийнхан Бийбулаг гэж нэрлэдэг.Булган аймгийн Сайхан сумын нутагт орших Моюнчур хаанд зориулан босгосон гэрэлт хөшөөний 44 дүгээр мөрөнд “Сэлэнгийн эрэгт Байбалык хотыг байгуулахыг согд, табагач нарт даалгалаа би” хэмээн тэмдэглэсэн байдаг учир эл хотыг Уйгарын хаан Моюнчурын зарлигаар байгуулсан бололтой хэмээн судлаачид үздэг

Та үүнийг мэдэх үү: Алтан - Овоо5 сар 26. 10:11

Дарь-Овоо гэж нэрлэх нь ч бий. Дарьгангын галт уулсын нэг бөгөөд далайн төвшнөөс дээш 1354 метр өндөр

Шинэ мэдээ

Нагоя башёд сэкиваке Митакеуми түрүүллээ40 минут 47 секундын өмнөҮерийн голомтод цэвэрлэгээний болон халдваргүйтгэлийн ажлыг зохион байгуулж байна1 цаг 20 минутын өмнөТэмцээнд 600 гаруй тамирчин оролцож байна1 цаг 23 минутын өмнөСүхбаатарын талбайд элэгний үзлэг оношилгоо хийнэ1 цаг 44 минутын өмнөК.Мбаппе: Зургаан настайгаасаа дэлхийн аварга болохыг мөрөөдсөн1 цаг 46 минутын өмнө“Нүүдэлчин Монгол” наадмыг 8–р сард Хүй Долоон Худагт зохион байгуулна2 цаг 1 минутын өмнөДэлхийд ноёрхохын төлөө Ангорын дэргэдэх шийдвэрлэх тулалдаан2 цаг 4 минутын өмнөМонголын бодибилдингчид Хятадын гранпригаас дөрвөн медальтай2 цаг 9 минутын өмнөТа үүнийг мэдэхүү: Галбын говь2 цаг 27 минутын өмнөСонирхогчдын Сүмогийн Азийн АШТ, Залуучуудын ДАШТ-үүдэд амжилттай оролцож байна2 цаг 28 минутын өмнөТа үүнийг мэдэх үү: БҮРДЭНЭ БУЛАГ2 цаг 49 минутын өмнөХоногийн цаг агаарын урьдчилсан мэдээ7 сар 21. 18:28Монголын Оюун Ухааны Академийнхан "Гайхамшигт хүмүүс нэвтрүүлэгт уригджээ7 сар 21. 17:52Долдугаар сарын 27-нд хамгийн урт сар хиртэлт болно7 сар 21. 15:16Ажилдаа цагтаа очихын тулд шөнөжингөө алхсан залууд захирал нь машинаа бэлэглэжээ7 сар 21. 15:12Г.Галбадрах: “Бэлэг цуглуулах” гэдэг зовлон7 сар 21. 14:48Т.Ариунаа: "Хайрлах учиртай"7 сар 21. 13:22Гайхалтай мэдээ: К2 МОНГОЛЫНХ7 сар 21. 12:45Эхийн талын эмээ – хүүхдийн амьдралд хамгийн чухал хүн7 сар 21. 12:33Мөнгөөр тасрахгүй байя гэвэл...7 сар 21. 12:33Монгол монголоо барьж идэх юмаа гэж...7 сар 21. 12:26Түгээмэл тархацтай ашигт малтмал олборлож байсныг иргэдийн хүсэлтээр зогсоожээ7 сар 21. 12:04"Их говийн тэнгэрлэг залуус 98 холбоо" 20 жилийн ойн хүрээнд Даланзадгадаа тохижуулав7 сар 21. 11:58Д.Батцэцэг: Өөрөөрөө байгаа нэгнийг өнгө мөнгөтэй нь дараад байх юм7 сар 21. 11:45Баянзүрх дүүргийн хэмжээнд 7 цэгт нийтийн тээврийн зогсоолыг цогц байдлаар шийднэ7 сар 21. 10:18Долоон аймгийн 55 сумын цахилгааныг холбоод байна7 сар 21. 10:14Далан сувгийн орчимд зөвшөөрөлгүй барьсан барилгаас үүдэн авто замуудад эвдрэл үүсээд байна7 сар 21. 10:10Баян-Өлгий аймаг руу тусламжийн цуваа хөдөллөө7 сар 21. 10:08Чөлөөт бөхийн охидууд дахин 3 медаль зүүлээ7 сар 21. 8:35Төрийн банк монголд анх удаа репо хэлцэл хийж валютын эх үүсвэр татаж чадлаа7 сар 21. 8:01
© 2008 - 2018 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.